दक्षं विना न शंखं च शंखहीनं बृहस्पतिम्
दक्षाशिवाय शंख नको; शंखाशिवाय बृहस्पती नको.
संस्थापनादेव विना न च किमपि राक्षसैः
योग्य स्थापना न करता राक्षसांनी काहीच करु नये.
न हरेत्पुस्तकं चापि न हरेदक्षराणि षट्
पुस्तक चोरू नये, आणि सहा अक्षरेसुद्धा घ्यू नयेत.
आद्याक्षरस्य हरणात्ताम्रकुष्ठी भवेदिह
पहिले अक्षर चोरल्यास या जन्मात तांबड्या कुष्ठरोगाने त्रस्त होतो.
कुवले असिपत्रे च पततीह न संशयः
तो कुबल आणि असिपत्र या नरकात पडतो, यात शंका नाही.
तस्मात्पुस्तकमात्रं यो हरेन्नरकमाप्नुयात्
म्हणून, जो फक्त पुस्तक चोरतो तोही नरकात जातो.
तानि वेदागमादीनि पुस्तकेष्वपि वाचयेत्
वेद, आगम आणि अशी ग्रंथसुद्धा पुस्तकातून वाचावीत.
तथा तन्त्रोदितान्मंत्राँल्लिखित्वा तन्न वाचयेत्
तसेच, तंत्रात सांगितलेले मंत्र लिहून ठेवले तरी ते वाचू नयेत.
स्फुटं कृत्वा पुरः स्थाप्य यावत्कालं प्रवर्तते 2.1.7.
स्पष्ट करून समोर ठेवावे आणि वापर चालू असेपर्यंत तसेच ठेवावे.
न वाचयेच्च व्याख्याता वाचकोऽपि प्रवाचयेत्
स्पष्टीकरण करणाऱ्याने वाचू नये, पण वाचणाऱ्याने वाचावे.
वेदार्थं वाचयेद्यस्माद्विपरीतोऽपवाचकः
वेदाचा अर्थ वाचावा, उलट वागणारा अपवाचक म्हणतात.
आदिमध्यावसाने च मन्त्रे च प्रणवं दिशेत्
सुरुवात, मध्ये आणि शेवटी, तसेच मंत्रातही प्रणव जोडावा.
त्रिदेवं पुस्तकं विद्यात्सूत्रं वासुकिरुच्यते
पुस्तक हे त्रिदेव मानावे; सूत्र वासुकीचे आहे असे म्हणतात.
पत्राणि भगवान्ब्रह्मा ऊर्ध्वदीर्घाणि यानि च
भगवान ब्रह्माने लांब आणि सरळ पाने तयार केली.
लिपी भंगी महेशः स्यात्तस्या मात्रा सरस्वती
लिपीचे रूप महेश आहे आणि तिचे माप सरस्वती आहे.
चतुष्पादांतरे युग्मं मध्यमोंऽते युगं युगम्
चार चरणांच्या छंदात मधोमध जोड असते; प्रत्येक युगानंतर दुसरे युग येते.
भारते चेतिहासे च पुराणे द्विजसत्तमाः
भारतात, इतिहासात आणि पुराणांत, हे श्रेष्ठ द्विजांनो,
वक्तृनामाक्षरैर्युक्तं पंक्तिभेदेन सत्तमाः
वक्त्यांचे बोल अक्षरांनी सुशोभित असतात आणि ओळी वेगवेगळ्या विभागलेल्या असतात, हे सज्जनांनो.
आत्मसंशुद्धिसंशुद्ध्या धारयेद्धर्म संहिताम् 2.1.7.
स्वतःची आणि मनाची शुद्धी करून धर्मशास्त्राचे पालन करावे.
रिपुः सूर्यस्तयारामो यक्षोऽनंतः सरस्वती
शत्रू म्हणजे सूर्य; त्याच्यामुळे आनंद मिळतो; यक्ष अनंत आहे; सरस्वती उपस्थित आहे.
विष्ण्वन्ते च भवेन्मुक्तिः सूर्यांऽते पादविच्युतिः
विष्णूच्या शेवटी मोक्ष मिळतो; सूर्याच्या शेवटी एक पाऊल कमी होते.
अनंते विपुला कीर्तिः सरस्वत्यां धनागमः
शेवटी मोठी कीर्ती मिळते; सरस्वतीमध्ये संपत्ती प्राप्त होते.
मुक्तिमाप्नोति गायत्र्या इति पंक्तिफलोदयः
गायत्रीमुळे मोक्ष मिळतो; अशा प्रकारे ओळीचे फळ मिळते.
ब्रह्मेन्द्रवैष्णवं शैवं शाक्तिकं च महेश्वरी
ब्रह्मा, इंद्र, वैष्णव, शैव, शाक्त आणि महेश्वरी अशी रूपे आहेत.
वैष्णवं परमं दैवं यच्छैवं तल्ललाटकम्
सर्वोच्च वैष्णव हे दैवी आहे; जे शैव आहे ते ललाटावरील चिन्ह आहे.
अग्रे स्थिता ग्रहाः सर्वे दिशामीशास्तथा द्विजाः
सर्व ग्रह पुढे उभे आहेत, तसेच दिशांचे अधिपतीही, हे द्विजांनो.
द्वावापृथिव्यौ पातालं तस्यांतः समुदाहृतम्
त्यात दोन पृथ्वी आणि पाताळ यांचा उल्लेख आहे.
न शस्यः पूजनीयश्च गृहे स्थाप्येत मानवः
तो शुभ नाही, पूजनीयही नाही; त्याला घरात ठेवावे, हे मानव.
स याति ब्रह्मसदनं मणिवर्त्मादिकुट्टिमम् 2.1.7.
तो रत्नमय मार्गाने आणि श्रेष्ठ उंबरठ्याने ब्रह्माच्या निवासात जातो.
पत्राणामग्रभागे तु वेधं कुर्यात्सुवर्तुलम्
पानांच्या अग्रभागी छिद्र गोल आणि नीट करावे.