मंत्रदाता गुरुः ख्यातस्सप्तमः परिकीर्तितः
मंत्र देणारा गुरु म्हणून प्रसिद्ध आहे आणि सातवा गुरु मानला जातो.
दृष्टदेवं च यो हित्वा अदृष्टं च निषेवते
जो दिसणाऱ्या देवाला सोडून न दिसणाऱ्या देवाची सेवा करतो,
यथा पिता ज्येष्ठपिता कनीयांश्च तथा द्विजाः 2.1.6.
जसं वडील, मोठे वडील आणि लहान वडील, तसंच द्विज लोक आहेत.
आचार्यो ब्रह्मणो मूर्तिः पिता मूर्तिः प्रजापतेः
गुरु हा ब्रह्माचा रूप आहे; वडील हे प्रजापतीचे रूप आहेत.
पिता मेरुर्व शिष्ठः स्याद्धर्ममूर्तिः सनातनः
वडील हे मेरू पर्वतासारखे श्रेष्ठ आहेत; ते सनातन धर्माचं मूर्तिमंत रूप आहेत.
पितामहं च पित्रग्रे हव्यकव्यैश्च तर्पयेत्
पित्यापूर्वी आजोबांना, आणि पितर व देवांसाठी हविर्कव्य अर्पण करावेत.
तस्य पादोदकस्नानाद्गंगा नार्हति केवलम्
त्यांच्या पायाच्या पाण्याने स्नान केल्याने मिळणारे पुण्य, गंगेच्या स्नानापेक्षा श्रेष्ठ आहे.
द्वात्रिं शत्कुंडकशिलास्पर्शने यादृशं फलम्
बत्तीस पवित्र शिलांना स्पर्श केल्याने जे फळ मिळतं,
शतमातृवरिष्ठाश्च पितामह्याश्च पोषणे
शंभर उत्तम मातांनी आणि आजींनी दिलेलं पोषण,
गुरुवर्णनम् श्रवणेपि च धर्मात्मञ्छ्रूयतां यन्मया पुरा
गुरुचं वर्णन: मी पूर्वी धर्माबद्दल जे ऐकलं, ते ऐका.
पृष्टोवोचन्महातेजा विरिंचो भगवान्प्रभुः
प्रश्न विचारल्यावर तेजस्वी आणि सामर्थ्यवान ब्रह्मदेव बोलले.
इतिहासपुराणानि श्रुत्वा भक्त्या द्विजोत्तमाः
हे श्रेष्ठ द्विजांनो, जो भक्तीभावाने इतिहास आणि पुराणे ऐकतो,
सायं प्रातस्तथा रात्रौ शुचिर्भूत्वा शृणोति यः
जो सकाळी, संध्याकाळी आणि रात्री, शुद्ध अवस्थेत, ती ऐकतो,
प्रत्यूषे भगवान्ब्रह्मा दिनांते तुष्यते हरिः
पहाटे ब्रह्मदेव प्रसन्न होतो आणि दिवसाच्या शेवटी हरि संतुष्ट होतो.
शुक्लवस्त्रधरश्चैव चैलाजिनकुशोत्तरः
जो पांढरे वस्त्र घालतो, अंगावर कापड, मृगाची कातडी आणि कुशा ठेवतो,
दिक्पतिभ्यो नमस्कृत्य ऊँकाराधिष्ठितानपि
दिशांच्या पालकांना आणि 'ऊ' अक्षराच्या अधिपतींनाही वंदन करून,
पुस्तकं धर्मशास्त्रस्य धर्माधिष्ठानशाश्वतम्
तो धर्मशास्त्राचे शाश्वत पुस्तक, म्हणजे धर्माचा आधार, ठेवावा.
जामलानां गणपतिर्डामराणां शतक्रतुः
जामलांमध्ये गणपती आणि डामरांमध्ये शतक्रतु इंद्र आहे.
आदित्यो वासुदेवश्च माधवो रामकेशवौ ।। 2.1.7.
आदित्यांमध्ये वासुदेव, माधव आणि रामकेशव हे आहेत.
वनमाली महादेवः सप्तानां सप्तपर्वसु अथ चादिपुराणस्य विरिंचिः परिकीर्तितः
वनमाळी हा महादेव सात विभागांमध्ये सातपैकी एक आहे; आणि आदिपुराणाचा निर्माता म्हणून ब्रह्मदेव ओळखला जातो.
शुद्धौदनं यवक्षीरं पायसं कृशरं तथा
शुद्ध तांदूळ, जवाचे दूध, पायसं आणि कृशर हेही,
शालिभक्तं सगोधूमं तिलाक्षतविमिश्रितम्
गव्हासह शिजवलेला तांदूळ, त्यात तीळ आणि न तुटलेले तांदूळ मिसळलेले,
पृथक्पृथक्चैव कांस्ये विन्यसेद्दिक्षु मध्यतः
हे सर्व वेगवेगळ्या कांस्याच्या भांड्यात, दिशांना आणि मध्यभागी ठेवावे.
शीतोदकं मधु क्षीरं सितेक्ष्वोश्च रसो गुडः
थंड पाणी, मध, दूध, पांढऱ्या ऊसाचा रस आणि गूळ,
शालितंडुलप्रस्थं तु तदर्धं वा तदर्धकम्
एक प्रस्थ तांदूळ, किंवा त्याचा अर्धा, किंवा त्याच्याही अर्ध्या प्रमाणात,
क्षीरं भागाष्टकं ग्राह्यं सप्तभागेन संस्थितम्
दूध आठ भागांत घ्यावे आणि सात भागांत विभागावे.
अशीतिपलमानेन सिद्धमासादयेत्ततः
नंतर, ऐंशी पळाचे माप घेऊन ते नीट शिजवावे.
गुडमिश्रेण यो दद्यात्संपर्को जायते क्वचित् गृहीत्वा याचकः शुद्धः शृणुत द्विजसत्तमाः
जो गूळ मिसळून देतो, कधी कधी त्यातून संबंध निर्माण होतो; शुद्ध याचकाने ते घेतल्यावर, ऐका हे श्रेष्ठ द्विजांनो.
शृणुते वाधीयानो यो दद्याद्धस्ते च पुस्तकम् 2.1.7.
जो भक्तीभावाने ऐकतो किंवा दुसऱ्याच्या हातात ग्रंथ देतो, त्याला पुण्य मिळते.
पूर्वस्थः श्रावको विप्रो विख्यातस्तस्यदक्षिणे
ऐकणारा विद्वान ब्राह्मण नेहमी वाचणाऱ्याच्या उजव्या बाजूला, समोर बसावा.