सर्वेषां च सवर्णानां धर्मतो ब्राह्मणः प्रभुः 2.1.5.
धर्माने ब्राह्मण सर्व वर्णांवर प्रभुत्व ठेवतो.
प्रजापतेर्मुखोद्भूतो होरातंत्रे यथोदितम्
प्रजापतीच्या मुखातून जन्मलेला, जसा होरा तंत्रात सांगितले आहे—
गंगाहीनो हतो देशो विप्रहीना यथा क्रिया
गंगा नसलेला देश नष्ट होतो, जसा ब्राह्मणाशिवाय विधी व्यर्थ होतो.
अप्रदीपा यथा रात्रिरनादित्यं यथा नभः
जशी दिवा नसलेली रात्र किंवा सूर्याशिवाय आकाश.
स्थापयेद्धर्मतो विप्रं भावयेत्कर्मवृद्धये
धर्माच्या मार्गाने ब्राह्मणाची नेमणूक करावी आणि चांगल्या कर्मांची वाढ व्हावी म्हणून त्याचा विचार करावा.
प्रत्यक्प्रदर्शनात्पुण्यं त्रिदिनं कल्मषापहम्
प्रत्यक्ष दाखविल्यामुळे पुण्य मिळते आणि तीन दिवस पापे नाहीशी होतात.
न व्रात्यत्वं सूर्यविप्रे पूजयेद्यज्ञसिद्धये
सूर्यवंशी ब्राह्मणाला कधीही बहिष्कृत मानले जात नाही; यज्ञ यशस्वी व्हावा म्हणून त्याची पूजा करावी.
जातिभेदाश्च चत्वारो भोजकः कथकस्तथा
जातीत चार प्रकार आहेत: जे सेवा करतात, जे कथा सांगतात आणि तसेच—
कथको मध्यमस्तेषां सूर्यविप्रस्तथोत्तमः
त्यांच्यात कथावाचक मध्यम दर्जाचा असतो आणि सूर्यवंशी ब्राह्मण सर्वांत श्रेष्ठ असतो.
सूर्यविप्रस्य विप्रस्य वैद्यस्य च नृपस्य च अवध्यः सर्वलोकेषु राजा राज्येन पालयेत्
सूर्यवंशी ब्राह्मण, ब्राह्मण, वैद्य आणि राजा—हे सर्व लोकांत अवध्य असतात; राजा आपल्या राज्याने त्यांचे रक्षण करावे.
वसुभिर्वस्त्रगंधाद्यैर्माल्यैश्च विविधैरपि 2.1.5.
संपत्ती, वस्त्रे, सुगंध, आणि विविध फुलमाळांनी—
सूर्यचक्रविदः पूज्या नावमन्येत्कथंचन गणविप्रसमः पूज्यो दैवज्ञः समुदाहृतः
सूर्यचक्र जाणणाऱ्यांची नेहमी पूजा करावी; त्यांचा कधीही तिरस्कार करू नये. गणातील ब्राह्मणांसारखा ज्योतिषीही पूजनीय आहे.
जाते बाले निरूप्ये च लग्नग्रहनिरूपणम् द्विमात्रिकां समभ्यस्य सर्ववेदफलं लभेत्
बाळ जन्मल्यावर किंवा पाहणी करताना, लग्न आणि ग्रहांची स्थिती पाहिल्यावर, द्विमात्रिका पद्धतीने अभ्यास केल्यास सर्व वेदांचे फळ मिळते.
गुरुवर्णनम् ऋते पितुर्द्विजश्रेष्ठा इतीयं नैगमी स्मृतिः
पिता वगळता, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, ही निगमांची पारंपरिक स्मृती आहे.
त्रयोऽपि गुरवः श्रेष्ठास्ताभ्यां माता परो गुरुः
हे तिघेही उत्तम गुरु आहेत, पण त्यात आई ही सर्वांत श्रेष्ठ गुरु आहे.
द्वादश्यां तु आमवास्यामथ वा रविसंक्रमे
द्वादशीला, अमावस्येला किंवा सूर्य संक्रमणाच्या वेळी—
अयने विषुवे चैव चंद्रसूर्यग्रहे तथा
अयन, विषुव किंवा चंद्र-सूर्यग्रहणाच्या वेळी—
पश्चात्प्रवंदयेत्पादौ मंत्रेणानेन सत्तमाः
नंतर, या मंत्राने उत्तम लोकांनी पायांना वंदन करावे.
स्वर्गापवर्गप्रदमेकमाद्यं ब्रह्मस्वरूपं पितरं नमामि
स्वर्ग आणि मोक्ष देणारा, आद्य, ब्रह्मस्वरूप पिता, त्याला मी वंदन करतो.
पितरो जनयंतीह पितरः पालयंति च
पिता येथे जन्म देतात आणि पिता पालनही करतात.
यस्माद्विजयते लोकस्तस्माद्धर्मः प्रवर्तते
ज्याच्यापासून जग जन्माला येते, त्याच्यापासून धर्माचा आरंभ होतो.
या कुक्षिविवरे कृत्वा स्वयं रक्षति सर्वतः
जी आपल्या गर्भात ठेवून सर्व प्रकारे स्वतः रक्षण करते—
त्वत्प्रसादाज्जगद्दृष्टं मातर्नित्यं नमोऽस्तु ते ।। 2.1.6.
आई, तुझ्या कृपेने हे जग दिसतं; तुला नेहमीच माझा नमस्कार असो.
पृथिव्यां यानि तीर्थानि सागरादीनि सर्वशः
पृथ्वीवरची सगळी तीर्थस्थळं, समुद्र वगैरे सगळे,
गुरुदेवप्रसादेन लब्धा विद्या यशस्करी
गुरु आणि देवांच्या कृपेने मिळालेली विद्या कीर्ती देते.
वेद वेदांगशास्त्राणां तत्त्वं यत्र प्रतिष्ठितम्
वेद, वेदांग आणि शास्त्रांचा खरा अर्थ जिथे आहे, तो तिथेच स्थिर आहे.
ब्राह्मणो जगतां तीर्थं पावनं परमं यतः
ब्राह्मण हा जगासाठी पवित्र आणि सर्वश्रेष्ठ तीर्थ आहे.
पितामहं च प्रणमेत्सर्वादौ मातरं गुरुम्
सर्वप्रथम आजी, आई आणि गुरु यांना वंदन करावं.
मातृमंत्रैश्च प्रथमं प्रणमेद्भक्तिभावतः
आईच्या मंत्रांनी प्रथम भक्तीभावाने वंदन करावं.
दृष्टादृष्टे च स गुरुर्गुरुर्माता तथा गुरुः
दिसणारा असो किंवा नसो, गुरु हा गुरुच असतो; आईसुद्धा गुरु आहे.