यदा निराकृता धूर्ता मया ते चंद्रवंशिनः
‘जेव्हा मी त्या चंद्रवंशीय कपटी लोकांना नाकारले—’
त्वया षोडशलक्षं च युद्धसैन्यं समाहृतम्
‘तू सोळा लक्षांची युद्धासाठी सैन्य गोळा केलीस.’
भवान्न दंड्यो बलवान्करं मे दातुमर्हति
‘तू बलवान आहेस, तुला शिक्षा करणे योग्य नाही; पण मला कर द्यावा लागेल.’
इति ज्ञात्वा तयोर्घोरं वैरं चासीन्महीतले
हे समजून, दोघांमध्ये पृथ्वीवर भयंकर वैर निर्माण झाले.
जयचंद्रश्च बलवान्पृथिवीराजभीरुकः
जयचंद्र बलवान होता, पण पृथ्वीराज घाबरट होता.
पृथिवीराज एवासौ तथार्द्धं राष्ट्रमानयत्
तोच पृथ्वीराज मग अर्धे राज्य घेऊन गेला.
दिशं याम्यां स वै जित्वा तेषां कोशानुपाहरत्
त्याने दक्षिण दिशा जिंकून त्यांचे धन हस्तगत केले.
महीराजस्तु तच्छुत्वा परं विस्मयमागतः
हे ऐकून राजा फारच आश्चर्यचकित झाला.
तिलका नाम विख्याता या तु वीरवती शुभा
तिलका नावाची, पराक्रमी आणि शुभ अशी एक प्रसिद्ध स्त्री होती.
जयचंद्रस्य भूपस्य योषितः षोडशाभवन्
राजा जयचंद्र याच्या सोळा पत्नी होत्या.
गौडभूपस्य दुहिता नाम्ना दिव्यविभावरी
गौडराजाची कन्या दिव्यविभावरी नावाची होती.
रूपयौवन संयुक्ता रतिकेलिविशारदा
ती रूप आणि तारुण्याने परिपूर्ण होती, आणि प्रेमक्रीडेत पारंगत होती.
तस्यां जाता सुता देवी नाम्ना संयोगिनी शुभा
तिला एक कन्या झाली, शुभ अशी देवी, जिने 'संयोगिनी' हे नाव मिळवलं.
तस्याः स्वयंवरे राजाह्वयद्भूपान्महाशुभान् मंत्रिप्रवर भो मित्र चंद्रभट्ट मम प्रिय
तिच्या स्वयंवरासाठी त्या राजाने श्रेष्ठ राजे, प्रधान मंत्री, मित्रा, आणि माझा प्रिय चंद्रभट्ट यांना बोलावलं.
कान्यकुब्जपुरीं प्राप्य मन्मूर्तिं स्वर्णनिर्मिताम् स्थापय त्वं सभामध्ये यद्वृत्तांतं तु मे वद ।। 3.3.6.
कान्यकुब्ज नगरीत पोहोचल्यावर, माझी सोन्याची मूर्ती सभेच्या मध्यभागी ठेव आणि जे काही घडलं ते मला सांग.
इति श्रुत्वा चंद्रभट्टो भवानीभक्तितत्परः
हे ऐकून, चंद्रभट्ट भवानीच्या भक्तीत मन लावून राहिला.
स्वयंवरे च भूपाश्च नानादेश्याः समागताः
स्वयंवरासाठी वेगवेगळ्या प्रदेशांतील राजे एकत्र आले.
पितरं प्राह कामाक्षी यस्य मूर्तिरियं नृप
कामाक्षीने वडिलांना विचारलं, 'राजा, ही मूर्ती कुणाची आहे?'
जयचंद्रस्तु तच्छ्रुत्वा चंद्रभद्रमुवाच तम्
हे ऐकून जयचंद्राने चंद्रभद्राशी बोललं.
सञ्जयेद्योगिनीमेतां तर्हि मेऽतिप्रियो भवेत्
ही योगिनी जर मिळाली, तर ती मला फार प्रिय होईल.
पृथिवीराज एवासौ श्रुत्वा सैन्यमचोदयत्
पृथ्वीचा राजा हे ऐकून आपल्या सैन्याला आज्ञा दिली.
रथाः पंचसहस्राश्च धनुर्बाणविशारदाः
पाच हजार रथ होते, आणि ते सर्व धनुष्यबाण चालवण्यात कुशल होते.
राजानस्त्रिशतान्येव महीराजपदानुगाः
तीनशे राजे होते, जे राजपदाचे अनुयायी होते.
धुन्धुकारश्च तद्बन्धुर्गजानीकपतिस्सदा
धुंधुकार हा त्याचा नातेवाईक, कायम हत्तींच्या सैन्याचा सेनापती होता.
पदातीनां नृपतयः पतयस्तत्र चाभवन् 3.3.6.
तेथे राजे पायदळ सैन्याचेही सेनापती होते.
विंशत्कोशप्रमाणेन स्थितं तस्य महाबलम्
त्याचं मोठं सैन्य वीस कोस अंतरावर तळ ठोकून होतं.
स्वसैन्यं कल्पयामास लक्षषोडशसंमितम्
त्याने स्वतःचं सैन्य सोळा लाख सैनिकांचं सजवलं.
वाजिनश्चाष्टलक्षाश्च सर्वयुद्धविशारदाः
आठ लाख घोडे होते, आणि ते सर्व प्रकारच्या युद्धात पारंगत होते.
आगस्कृतं महीराजं मत्वा ते शुक्लवंशिनः
त्या शुक्ल वंशीयांनी राजाला अडथळा समजून तशीच कृती केली.
ईशनद्याः परे कूले तद्दोला स्थपिता तदा
ईशना नदीच्या दुसऱ्या काठावर ती डोली ठेवली गेली.