गांधर्वशास्त्रं विज्ञेयं कला ज्ञेयाश्च भारत
गंधर्वशास्त्र समजून घ्यावे आणि कला शिकाव्यात, हे भारतवंशीय.
एष ते लक्षणोद्देश आचारस्य प्रकीर्तितः
आता तुला आचाराचे हे सर्व गुण सांगितले आहेत.
आचारो भूतिजनन आचारः कीर्तिवर्धनः 4.205.
आचारामुळे सर्व जीवांची उत्पत्ती होते आणि आचारामुळे कीर्ती वाढते.
आगमानां हि सर्वेषामाचारः श्रेष्ठ उच्यत
सर्व शास्त्रांमध्ये आचारालाच सर्वश्रेष्ठ मानले गेले आहे.
पुण्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं स्वस्त्ययनं महत्
आचारामुळे पुण्य, कीर्ती, दीर्घायुष्य, स्वर्ग आणि मोठे कल्याण मिळते.
आचार एव नरपुंगव सेव्यमानो धर्मार्थकामफलदो भवतीह पुंसाम्
हे श्रेष्ठ पुरुषा, आचाराचे पालन केल्यास या जगात धर्म, अर्थ आणि काम या तिघांचे फळ मिळते.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे सदाचारधर्मवर्णनं नाम पञ्चाधिकद्विशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वातील श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात 'सदाचारधर्माचे वर्णन' नावाचा दोनशे पाचवा अध्याय संपला.
रोहिणीचन्द्रशयनव्रतविधिवर्णनम् मुहुर्मुहुर्जन्मनि येन सम्यग्व्रतं मम ब्रूहि तदिंदुमौलेः
माझ्या प्रत्येक जन्मात, योग्य व्रत कसे करावे ते मला पुन्हा पुन्हा सांग, हे चंद्रकोरी धारण करणाऱ्या प्रभो.
रहस्यं ते प्रवक्ष्यामि यत्पुराणविदो विदुः
जे गूढ आहे आणि जे प्राचीन शास्त्रज्ञांना ठाऊक आहे, ते मी तुला सांगतो.
रोहिणीचन्द्रशयनं नाम व्रतमिहोत्तमम्
इथे 'रोहिणीचंद्रशयन' नावाचे श्रेष्ठ व्रत सांगितले आहे.
यदा सोमदिनयुक्ता भवेत्पंचदशी क्वचित्
जेव्हा कधी पंधरावा चंद्रदिवस सोमवारी येतो,
तदा स्नानं नरः कुर्यात्पंचगव्यं च सर्षपैः
तेव्हा त्या दिवशी माणसाने स्नान करून, सरसोंसह पंचगव्य करावे.
शूद्रोऽपि परया भक्त्या पाखंडालापवर्जितः
शूद्राने सुद्धा, अत्यंत भक्तीने आणि चुकीचे बोलणे टाळून हे व्रत करावे.
कृतजप्यः स्वभवनमागत्य मधुसूदनम्
जप पूर्ण केल्यावर, तो आपल्या घरी जाऊन मधुसूदनाची पूजा करावी.
सोमाय शांताय नमोऽस्तु पादावनंतनाम्ने ह्यनुजानु जंघे
शांत स्वरूप असलेल्या सोमाला, पादावंतन नावाने, गुडघ्यांना आणि पिंडांना मी नमस्कार करतो.
नमोनमः कामसुखप्रदाय कटिः शशांकस्य समर्चनीया
इच्छा आणि सुख देणाऱ्याला पुन्हा पुन्हा नमस्कार; चंद्राच्या कटीची पूजा करावी.
नमोऽस्तु चन्द्राय मुखं प्रपूज्य हनुर्द्विजानामधिपाय पूज्या 4.206.
चंद्राला नमस्कार; मुखाची पूजा करून, हनूला द्विजांच्या अधिपती म्हणून सन्मान द्यावा.
नासा च नाथाय वनौषधीनां ह्यानंन्ददायाथ पुनर्भ्रुवोश्च
नाक हा वनौषधींचा स्वामी, आनंद देणारा आहे आणि भुवया देखील पूज्य आहेत.
नमः समस्ताध्वरवंदिताय कर्णद्वयं दैत्यनिषूदनाय
सर्व यज्ञांत पूजिला जाणाऱ्याला नमस्कार; दोन्ही कान दैत्यांचा नाश करणाऱ्याला समर्पित आहेत.
शिरः शशांकाय नमोऽसुरारेर्विश्वेश्वरायेति नमः किरीटम्
डोक्याला चंद्राला नमस्कार, किरीटाला असुरांचा शत्रू आणि विश्वेश्वर यांना नमस्कार.
देवीं च संपूज्य सुगन्धधूपनेवद्यपुष्पादिभिरिंदुपत्नीम्
देवीची सुगंधी धूप, ताज्या फुलांनी आणि इतर सुंदर वस्तूंनी पूजाअर्चा करावी, जशी चंद्राच्या पत्नीची करतात.
देयः प्रभाते स हिरण्यवारिकुंभो मनःपापविनाशनाय। संप्राश्य गोमूत्रममांसमन्नमक्षारमष्टावथ विंशतिं च
प्रातःकाळी मनाचे पाप दूर व्हावे म्हणून सोन्याचा जलकुंभ द्यावा. गायीचे मूत्र पिऊन, मांस आणि मीठ नसलेले अन्न, आठ किंवा वीस घास घ्यावेत.
ग्रासान्पयः सर्पियुतानुपोष्य भुक्त्वेतिहासं शृणुयान्मुहूर्तम्
दूध आणि तुप मिसळलेल्या घासांचे सेवन करून, उपवास करून, थोडा वेळ एखादी कथा ऐकावी.
अम्लानकुब्जानथ सिंदुवारपुष्पं पुनर्नारद मल्लिकायाः
आवळा, कुब्ज, सिंदुवार, पुनर्नवा, नारद आणि मल्लिका ही फुले अर्पण करावीत.
यस्मिन्मासे व्रतादिः स्यात्पुष्पैरभ्यर्चयेद्धरिम्
ज्या महिन्यात व्रत केले जाते, त्या महिन्यात फुलांनी हरिची पूजा करावी.
एकसंवत्सरं यावदुपोष्य विधिवन्नरः
एक वर्षभर योग्य पद्धतीने उपवास करावा.
रोहिणचंद्रमिथुनं कारयित्वा तु कांचनम् 4.206.
रोहिणी आणि चंद्र यांची सोन्याची जोडी तयार करावी.
मुक्ताफलाष्टकयुतं सितनेत्रपटावृतम्
ती जोडी आठ मोत्यांनी सजवावी आणि पांढऱ्या कापडात गुंडाळावी.
दद्यान्मंत्रेणे पूर्वाह्ने शालीक्षुफलसंयुतम्
ती वस्तू मंत्र उच्चारून, सकाळच्या सुमारास, तांदूळ आणि ऊसाच्या फळांसह द्यावी.
सवस्त्रभाजनां धेनुं तथा शंखं च शोभनम्
वस्त्र आणि भांडे असलेली गाय, तसेच सुंदर शंख द्यावा.