हैमं महींद्रमणिशृंगशतैरुपेतं लोकाधिपाष्टकयुतं सहितं मुनीन्द्रैः
शेकडो सोन्याच्या, रत्नांनी सजलेल्या शिखरांनी युक्त, जगातील दहा हजार राजे आणि मोठ्या ऋषींसह सुशोभित असलेला.
तिलाचलदानविधिवर्णनम् यत्प्रदानान्नरो याति विष्णुलोकमनुत्तमम्
ज्याच्या दानाने माणूस विष्णूचे श्रेष्ठ लोक मिळवतो.
तिलाः पवित्रमतुलं पवित्राणां च पावनम्
तीळ हे पवित्र, अतुलनीय आणि पवित्रांमध्येही सर्वात शुद्ध आहेत.
मधुकैटभनामानावास्तां दितिसुतौ पुरा
पूर्वी दितीचे दोन पुत्र, मधु आणि कैटभ, होते.
सहस्रं किल वर्षाणां न व्यजीवत दानवः
तो दानव हजार वर्षे जगला नाही.
पतितश्च धरापृष्ठे कणशो लवशस्तथा
तो पृथ्वीवर कणकण आणि लव लव पडला.
हतश्च हरिणा युद्धे स मधुर्बलिनां वरः
आणि तो, बलवानांमध्ये श्रेष्ठ, हरिने युद्धात मारला.
मेदिनीति ततः संज्ञामवापाचल धारिणी
म्हणून पर्वत धारण करणाऱ्या पृथ्वीला 'मेदिनि' हे नाव मिळाले.
स्तुतिभिश्च परं स्तुत्वा ऊचुस्त्रिदशपुंगवम् देवा ऊचुः त्वया धृतं जगद्देव त्वया सृष्टं तथैव च
स्तुतींनी त्याची मोठी स्तुती करून, देवांनी त्रिदशांमध्ये श्रेष्ठ असणाऱ्या देवाला म्हटलं, 'देवा, तू जग धारण करतोस आणि तूच ते निर्माण केलंस.'
त्वयीश लीयते सर्वं त्वयैव मधुसूदन
मधुसूदना, सर्व काही तुझ्यात विलीन होतं, प्रभो, आणि तुझ्यामुळेच.
पालयंतु च देवेश हव्यकव्यानि सर्वदा 4.199.
देवांच्या अधिपती, नेहमी देव आणि पितरांसाठीच्या नैवेद्याचं रक्षण करा.
नहि दैत्याः पिशाचा वा विप्रं कुर्वंति भारत
भारतवंशीय, दैत्य किंवा पिशाच्च ब्राह्मणाला काहीही अपाय करत नाहीत.
श्रुत्वा सुराणां तद्वाक्यं विष्णुस्तानिदमब्रवीत्
देवतांची ती वचने ऐकून, विष्णूंनी त्यांना असे सांगितले.
शुक्लपक्षे तु देवानां संप्रदद्यात्तिलोदकम्
शुक्ल पक्षात, देवांसाठी तिळांनी पाणी अर्पण करावं.
तिलैः सप्ताष्टभिर्वापि समर्पितजलांजलिः
सात किंवा आठ तिळांसह, पाण्याचा अंजली अर्पण करावा.
श्वकाकोपहतं यच्च पतितादिभिरेव च
जे कुत्रा, कावळा किंवा पतित व्यक्तीमुळे अपवित्र झालं आहे—
एतैर्मृतैस्तिलैर्यस्तु कृत्वा पर्वतमुत्तमम्
जो मरण पावलेल्या तिळांनी उत्तम पर्वत उभारतो—
उत्तमो दशभिर्द्रोणैर्मध्यमः पंचभिर्मतः
दहा द्रोणांनी केलेला सर्वोत्तम, पाच द्रोणांनी मध्यम, असं सांगितलं आहे.
पूर्ववच्चापरं सर्वं विष्कंभपर्वतादिकम्
पूर्वीप्रमाणेच, उरलेलं सर्व—उदा. आधार पर्वत—
यस्मान्मधुवधे विष्णोर्देहस्वेदसमुद्भवाः
कारण मधूचा वध करताना, विष्णूच्या देहातून आलेल्या घामातून तिळ निर्माण झाले,
हव्ये कव्ये च यस्माच्च तिलैरेवाभिमंत्रणम् 4.199.
आणि देव व पितर यांना नैवेद्य देताना, तिळांचं नेहमीच मंत्रपूजन केलं जातं,
इत्यामंत्र्य च यो दद्यात्तिलाचलमनुत्तमम्
अशा प्रकारे त्यांना आमंत्रण देऊन, जो कोणी श्रेष्ठ तिळांचा पर्वत दान करतो—
दीर्घायुष्ट्वमवाप्नोति इह लोके परत्र च
त्याला या जगात आणि पुढच्या जन्मात दीर्घायुष्य मिळतं.
पुण्यक्षयादिहाभ्येत्य राजा भवति धार्मिकः
त्याचं पुण्य संपल्यावर, तो इथेच धर्मशील राजा म्हणून जन्म घेतो.
दक्षा कुलोद्भवा चैव पुत्रपौत्रसमन्विता
तो उत्तम कुळात जन्म घेतो, आणि मुलं-नातवंडांनी वेढलेला असतो.
कपिलादानपुण्यस्य समं फलमवाप्नुयात्
कपिला गाय दान केल्याचं जितकं पुण्य, तितकंच फळ त्याला मिळतं.
दानं तिलाचलसमं यदि चान्यदस्ति तद्भूत शास्त्रनिचयं प्रविचार्य बुद्ध्या
तिळांच्या पर्वतासारखं दुसरं दान असेल, तर ते शास्त्रांचा विचार करून समजून घ्यावं.
कार्पासाचलदानविधिवर्णनम् परमं सर्वदानानां प्रियं सर्वदिवौकसाम्
कापसाच्या पर्वत दानाची पद्धत सांगितली आहे, जे सर्व देवांना सर्वात प्रिय आहे.
देशकालौ समासाद्य धनं श्रद्धां च यत्नतः
योग्य वेळ आणि जागा मिळाल्यावर, संपत्ती आणि श्रद्धा मनात ठेवून, मन लावून सर्व काही करावे.
पूर्वोक्तेन विधानेन कृत्वा सर्वमशेषतः
मागे सांगितलेल्या पद्धतीने, सर्व विधी नीट आणि पूर्णपणे पार पाडावेत.