गोष्ठे देवालये वापि रथे वा स्वगृहांगणे
गायीच्या गोठ्यात, देवळात, तळ्यात, रथात किंवा आपल्या घराच्या अंगणात हे दान द्यावे.
कुशैरास्तीर्य तां पार्थ प्रणवाक्षरमंत्रितैः
पार्था, कुशांनी आसन घालावे आणि प्रणव अक्षर असलेल्या मंत्रांनी जप करावा.
द्रौणैश्चतुर्भिः संपूर्णं तदर्धेनाथ वा पुनः
चार द्रौणांनी ते भरावे, किंवा त्याच्या अर्ध्या प्रमाणात, किंवा पुन्हा इच्छेनुसार भरावे.
सुवर्णेन मुखं कार्यं भुजौ चक्रगदान्वितौ
मुख सोन्याचे बनवावे, आणि हातात चक्र व गदा असावेत.
शंखं च स्थापयेत्पार्श्वे वनमालां हिरण्मयीम् 4.194.
काठीच्या बाजूला शंख ठेवावा आणि सोन्याची वनमाळा घालावी.
दंष्ट्राग्रलग्नवसुधां सौवर्णीं कारयेच्छुभाम्
दाताच्या टोकाला सोन्याची शुभ पृथ्वी बनवावी.
प्रच्छाद्य वस्त्रैर्देवेशं वराहं सर्वकामदम्
सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या वराहेश्वराला वस्त्रांनी झाकावे.
नवग्रहमखः कार्यो होम श्चात्र तिलैः स्मृतः
नवग्रहांचा यज्ञ करावा आणि येथे तिळांनी होम करावा असे सांगितले आहे.
वराहेश प्रदुष्टानि सर्वपापफलानि च
वराहेश्वरा, तुझ्या कृपेने सर्व पापांचे फळ आणि दूषितता नष्ट होते.
शंखचक्रासिहस्ताय हिरण्याक्षांतकाय च
शंख, चक्र आणि तलवार हातात असणाऱ्या, हिरण्याक्षाचा अंत करणाऱ्या तुला नमस्कार.
इत्युच्चार्य नमस्कृत्य प्रदक्षिणमनु व्रजेत्
असे उच्चारून, नमस्कार करून, प्रदक्षिणा घालावी.
प्ररिग्रहस्तु तस्योक्तः पादयोः परमर्षिभिः
महर्षींच्या सांगण्यानुसार, हे दान पायाजवळ स्वीकारावे.
एवं दत्त्वा महीनाथ वराहं सर्वकामदम्
राजा, जसा सर्व इच्छा पूर्ण करणारा वराह दिला जातो,
सर्वदानेषु यत्पुण्यं सर्वक्रतुषु यत्फलम्
सर्व प्रकारच्या दानांनी मिळणारे पुण्य आणि सर्व यज्ञांनी मिळणारे फळ,
यथाशक्त्या समुद्धृता वराहेण वसुंधरा।। यथाकुलं समुद्धत्य विष्णुलोके महीयते। ।।। 4.194.
जसा वराहाने आपल्या शक्तीनुसार पृथ्वी वर काढली, तसा आपापल्या कुळानुसार जो उचलतो, त्याचा विष्णूच्या लोकात सन्मान होतो.
ब्राह्मणक्षत्रियविशां स्त्रीणां शूद्रजनस्य च
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, स्त्रिया आणि शूद्र लोकांसाठी,
विप्राय वेदविदुषे नृवराहरूपं दत्त्वा तिलामलसुवर्णमयं सवस्त्रम्
जो वेद जाणणाऱ्या ब्राह्मणाला तिळ आणि सोन्याने बनवलेला, वस्त्रासह नरराजाचा पुतळा देतो,
धान्यपर्वतदानविधिवर्णनम् भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि दानमाहात्म्यमुत्तमम्
धान्याच्या पर्वत दानाची नियमांची माहिती
मत्स्येन मनवे तद्वत्तच्छुणुष्व कुरूद्वह
कुरुवंशातील श्रेष्ठ, जसे मत्स्याने मनुला सांगितले तसेच आता माझ्याकडून ऐक.
मेरोः प्रदानं वक्ष्यामि दशधा पुनरेव ते
मी आता तुला पुन्हा दहा प्रकारांनी मेरू पर्वत दान कसे करावे ते सांगतो.
पुराणेषु च वेदेषु यज्ञेष्वध्ययनेषु च
पुराणांत, वेदांत, यज्ञांत आणि अध्ययनांत,
तस्माद्विधानं वक्ष्यामि पर्वतानामनुक्रमात्
म्हणून मी पर्वतांच्या दानाची पद्धत एकामागून एक सांगतो.
गुडाचलस्तृतीयस्तु चतुर्थो हेमपर्वतः
तिसरा पर्वत गुळाचा आणि चौथा सोन्याचा पर्वत आहे.
सप्तमो घृतशैलश्च रसशैलस्तथाष्टमः
सातवा तुपाचा पर्वत आणि आठवा रसाचा पर्वत आहे.
वक्ष्ये विधानमेतेषां यथावदनुपूर्वशः
मी या सर्वांची योग्य पद्धत, क्रमाने सांगतो.
शुक्लपक्षे तृतीयायामुपरागे शशिक्षये
शुक्ल पक्षातील तृतीया, ग्रहण किंवा चंद्राच्या क्षयाच्या वेळी,
शुक्लायां पञ्चदश्यां वा पुण्यर्क्षे वा प्रधानतः 4.195.
किंवा शुक्ल पक्षातील पंधरावा दिवस, किंवा पुण्य नक्षत्रावर विशेषतः,
तीर्थे वायतने वापि गोष्ठे वा संगमेऽपि वा
तीर्थात, मंदिरात, गोशाळेत किंवा संगमावरही,
प्रागुदक्प्रवणं तत्र प्राङ्मुखं वा विधानतः
तेथे पूर्वेकडे किंवा पाण्याकडे तोंड करून, नियमानुसार व्यवस्था करावी.
तन्मध्ये पर्वतं कुर्याद्विष्कम्भपर्वतान्वितम्
त्या जागेत, मध्ये एक मोठा पर्वत आणि त्याच्या आजुबाजूला लहान पर्वत तयार करावे.