ममोच्छिष्ठं सभुंजीयाद्यथा तत्पश्य भो नृप
राजा, मी उरलेले अन्न कसे खातात ते पाहा.
म्लेच्छधर्मे मतिश्चासीत्तस्य भूपस्य दारुणे
त्या राजाचे मन म्लेच्छांच्या कठोर धर्मात रमले.
तच्छ्रुत्वा कालिदासस्तु रुषा प्राह महामदम्
ते ऐकून कालिदासाने रागाने महामदाला उत्तर दिले.
हनिष्यामि दुराचारं वाहीकं पुरुषाधमम्
हा दुष्ट, वाईट वाहीक, नीच माणूस आहे, मी त्याचा नाश करीन.
जप्त्वा दशसहस्रं च तद्दशांशं जुहाव सः 3.3.3.
त्याने दहा हजार वेळा जप केला आणि त्यातल्या दहाव्या भागाची आहुती दिली.
गृहीत्वा स्वगुरोर्भस्म मदहीनत्वमागतम्
आपल्या गुरूंचे भस्म घेऊन त्याच्या अहंकाराचा नाश झाला.
स्थापितं तैश्च भूमध्ये तत्रोषुर्मदतत्पराः
त्यांनी ते भूतलाच्या मध्यभागी स्थापले आणि गर्वाने वागणारे तिथेच राहिले.
रात्रौ स देवरूपश्च बहुमायाविशारदः
रात्री तो देवासारखा रूप धारण करणारा आणि अनेक मायेत पारंगत असलेला होता.
आर्य्यधर्मो हि ते राजन्सर्वधर्मोत्तमः स्मृतः
राजा, आर्यधर्म हा खरोखर तुझाच आहे आणि सर्व धर्मांमध्ये श्रेष्ठ मानला जातो.
लिंगच्छेदी शिखाहीनः श्मश्रुधारी स दूषकः
जो शिखा नसलेला, दाढी ठेवणारा आणि लिंगच्युत आहे, तो दूषित करणारा आहे.
विना कौलं च पशवस्तेषां भक्ष्या मता मम
कौल विधीशिवाय त्यांच्या साठी इतर प्राणी खाण्यायोग्य आहेत, असे मला वाटते.
तस्मान्मुसलवन्तो हि जातयो धर्मदूषकाः
म्हणून मुसळ असलेले जे जन्मतात, ते धर्माचे भ्रष्ट करणारे आहेत.
इत्युक्त्वा प्रययौ देवः स राजा गेहमाययौ
असे म्हणून तो देव निघून गेला आणि राजा आपल्या घरी परतला.
शूद्रेषु प्राकृती भाषा स्थापिता तेन धीमता
शूद्रांमध्ये त्या बुद्धिमानाने नैसर्गिक भाषा प्रस्थापित केली.
स्थापिता तेन मर्य्यादा सर्वदेवोपमानिनी 3.3.3.
त्याने सर्व देवांसारखी मर्यादा प्रस्थापित केली.
आर्य्य वर्णाः स्थितास्तत्र विंध्यान्ते वर्णसंकराः
तेथे आर्यवर्णाचे लोक राहिले आणि विंध्याच्या शेवटी मिश्रवर्ण होते.
बर्बरे तुषदेशे च द्वीपे नानाविधे तथा
बरबर, तुष देश आणि विविध बेटांमध्येही तसेच घडले.
जाताश्चाल्पायुषो मन्दास्त्रिशताब्दान्तरे मृताः
तेथे जन्मलेले लोक अल्पायुषी, मंद आणि तीनशे वर्षांनी मरत असत.
बहुभूपवती भूमिस्तेषां राज्ये बभूव ह
त्यांच्या राज्यात ती भूमी अनेक राजांनी युक्त झाली.
तदन्वये त्रिभूपाश्च द्विशताब्दान्तरे मृताः
त्यांच्या वंशात तीन राजे दोनशे वर्षांनी मरण पावले.
कल्पक्षेत्रे च राज्यं स्वं कृतवान्धर्मतो नृपः
कल्पक्षेत्रात त्या राजाने धर्माने आपले राज्य स्थापन केले.
इंद्रप्रस्थेनंगपालस्तोमरान्वयसंभवः
तो इंद्रप्रस्थाचा अधिपती होता आणि तो तोमर वंशातून जन्माला आला होता.
अग्निवंशस्य विस्तारो बभूव बलवत्तरः
अग्निवंशाचा विस्तार अधिक बलवान झाला.
उत्तरे चीनदेशान्ते सेतुबंधे तु दक्षिणे
उत्तर दिशेला चीनच्या सीमेवर आणि दक्षिणेला सेतुबंधाजवळ.
अग्निहोत्रस्य कर्तारो गोब्राह्मणहितैषिणः
त्यांनी गायी आणि ब्राह्मणांच्या कल्याणासाठी अग्निहोत्र यज्ञ केले.
द्वापराख्यसमः कालः सर्वत्र परिवर्तते
सर्वत्र द्वापार युगासारखा काळ फिरत राहतो.
ग्रामेग्रामे स्थितो देवो देशेदेशे स्थितो मखः 3.3.4.
प्रत्येक गावात देव वास करतो आणि प्रत्येक प्रदेशात यज्ञ चालू असतो.
इति दृष्ट्वा कलिर्घोरो म्लेच्छया सह भीरुकः
हे पाहून भयंकर आणि भीतीने भरलेला कलियुग म्लेच्छांसह प्रकट झाला.
द्वादशाब्दमिते काले ध्यानयोगपरोऽभवत्
त्या बारा वर्षांच्या काळात तो ध्यान आणि योगात मग्न राहिला.
. तुष्टाव मनसा तत्र राधया सहितं हरिम्
तेथे राधेसह त्याने मनाने हरिचे स्तवन केले.