यश्चात्मनः प्रतिकृतिं वरवाहनस्था हैमीं विधाय धनधान्यसमाकुलां च
जो कोणी स्वतःची सुवर्णमूर्ती, उत्तम वाहनावर बसलेली, धनधान्याने भरलेली तयार करतो—
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवाद आत्मप्रतिकृतिदानविधिवर्णनं नाम पञ्चाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
या प्रकारे, श्रीमद्भविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वात, श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांचा संवाद, 'स्वतःच्या प्रतिमेचं दान कसं करावं' या अध्यायाचा शेवट झाला.
हिरण्याश्वदानविधिवर्णनम् यस्य प्रसादात्पुरुषः शाश्वतं फलमश्नुते
हिरा ण्याच्या घोड्याचं दान कसं करावं— ज्याच्या कृपेने माणसाला शाश्वत फळ मिळतं.
पुण्यं दिनमथासाद्य पात्रं वापि गुणाधिकम्
शुभ दिवस मिळाला किंवा उत्तम पात्र मिळालं, तर—
खलीनालंकृतमुखं कारयेद्धेमवाजिनम्
त्याने सोन्याचा घोडा बनवावा, ज्याच्या तोंडावर सुंदर लगाम असावा.
स्थापयेद्वेदिमध्ये तु कृष्णाजिनतिलोपरि
तो घोडा वेदीच्या मध्यभागी, कृष्णमृगचाम आणि तीळ यावर ठेवावा.
संपूज्य कुसुमैः श्वेतैश्चणकान्विनिवेद्य च
पांढऱ्या फुलांनी पूजन करून, हरभऱ्याचं नैवेद्य दाखवावं.
इममुच्चारयेन्मंत्रं पुराणोक्तं यतव्रतः
व्रतस्थ राहून, पुराणात सांगितलेला हा मंत्र म्हणावा—
वाजिरूपेण मामस्मात्पाहि संसारसागरात्
घोड्याच्या रूपाने, या संसारसागरातून मला तार.
प्रदक्षिणं ततः कृत्वा प्रणिपत्य विसर्जयेत्
नंतर त्या घोड्याची प्रदक्षिणा करून, वाकून नमस्कार करावा आणि त्याला सोडावं.
दत्त्वा पापक्षयाद्भानोर्लोकमाप्नोति शाश्वतम् 4.186.
हे दान दिल्यावर, पाप नष्ट होऊन, तो सूर्यलोकात शाश्वत स्थान मिळवतो.
पुराणश्रवणं तद्वत्कारयेद्भोजनादनु
भोजनानंतर, त्याने पुराणाचं श्रवणही करावं.
इत्थं हिरण्याश्वविधिं करोति यः सुपुण्यमासाद्य दिनं नरेंद्र
राजा, जो कोणी सुवर्ण घोडा दान करण्याचा हा विधी शुभ दिवशी करतो,
इति पठति य इत्थं हैमवाजिप्रदानं सकलकलुषमुक्तः सोऽश्वयुक्तेन भूपः
जो कोणी सुवर्ण घोडा दानाबद्दल असे वाचन करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो, राजन, जरी त्याच्याकडे घोडा नसेल तरी.
यो वा शृणोति पुरुषोऽप्यथ वा स्मरेद्वा हैमाश्वदानमभिनंदति दीयमानम्
जो पुरुष हे सुवर्ण घोडा दान ऐकतो, आठवतो किंवा दिले जात असताना आनंदाने त्याचे स्वागत करतो,
हिरण्याश्वरथदानविधिवर्णनम् पुण्यं हेमरथं नाम महापातकनाशनम्
सुवर्ण रथ दानाचा विधी सांगतो: हे सुवर्ण रथ, ज्याचे नाव हेमरथ आहे, मोठ्या पापांचा नाश करतो.
पुण्येऽह्नि विप्रकथिते स्वनुलिप्ते गृहांगणे
शुभ दिवशी, पंडितांनी सांगितल्याप्रमाणे, स्वतःला उटणे लावून, घराच्या अंगणात,
चतुरस्रं महाभाग चतुश्चक्रं सकूबरम्
तो रथ चौकोनी असावा, चार चाकांचा आणि एक दांडा असावा.
इंद्रनीलेन कुंभेन ध्वजरूपेण संयुतम्
त्यावर निळ्या मण्याच्या कलशाने आणि ध्वजाने शोभा यावी.
चत्वारः पूर्णकलशा धान्यान्यष्टादशैव तु
चार पूर्ण कलश आणि अठरा माप धान्य असावे.
मध्ये तु फलसंयुक्तं पुरुषेण समन्वितम्
मधोमध फळे आणि माणसाची मूर्ती असावी.
एवंविधं पूजयित्वा माल्यगंधानुलेपनैः
अशा प्रकारे रथाची माळा, सुगंधी द्रव्ये आणि उटणे लावून पूजा करावी.
शुक्लमाल्यांबरधर इमं मंत्रमुदीरयेत्
पांढरी फुले आणि वस्त्र परिधान करून, हा मंत्र म्हणावा:
नमोनमः पापविनाशनाय विश्वात्मने देवतुरंगमाय 4.187.
पापांचा नाश करणाऱ्या, विश्वाच्या आत्मा, दिव्य घोड्या, तुला नमस्कार, नमस्कार.
वस्वष्टकादित्यमरुद्गणानां त्वमेव धाता परमं निधानम्
तूच वसु, आठ आदित्य आणि मरुतगणांचा कर्ता आणि सर्वश्रेष्ठ धन आहेस.
इति तुरगरथप्रदानमेतद्भवभयसूदनमंत्रं यः करोति
जो कोणी हा घोडा-रथ दानाचा विधी आणि भवभीती दूर करणारा हा मंत्र करतो,
देदीप्यमानवपुषा च जितप्रभावमाक्रम्य मडलमखंडलचंडभानोः
तो तेजस्वी रूप प्राप्त करतो, सर्व सामर्थ्यावर विजय मिळवतो आणि अखंड तेजस्वी सूर्यलोकात पोहोचतो.
इति पठति शृणोति वा य एतत्कनकतुरंगरथप्रदानमस्मिन्
जो कोणी हा सुवर्ण घोडा-रथ दानाचा प्रसंग वाचतो किंवा ऐकतो,
कृष्णाजिनदानविधिवर्णनम् ब्राह्मणं च समाचक्ष्व तत्र मे संशयो महान्
कृष्णमृगचर्म दानाचा विधी सांग. ब्राह्मण, याबद्दल मला मोठा संदेह आहे, कृपया मला समजावून सांग.
श्रीकृष्ण उवाच युगादिषूपरागेषु संक्रांतौ दिनसंक्षये
श्रीकृष्ण म्हणाले: युगारंभ, ग्रहण, संक्रांती आणि दिवसाच्या शेवटी,