शयनस्थस्य भवति यदन्यदुपकारकम्
शय्येवर झोपणाऱ्याला जे काही उपयुक्त ठरते,
शय्यामेवंविधां कृत्वा ब्राह्मणायोपदापयेत्
अशी शय्या तयार करून ती ब्राह्मणाला द्यावी.
नमस्ते सर्वदेवेश शय्यादानं कृतं मया
सर्व देवांचे प्रभो, मी शय्यादान केले आहे.
यथा न कृष्ण शयनं शून्यं सागरजातया
कृष्णा, जसे समुद्रातून जन्मलेल्या लक्ष्मीचे शयन कधीच रिकामे नसते,
दत्त्वैवं तल्पममलं प्रणिपत्य विसर्जयेत्
अशी स्वच्छ शय्या दान करून, नमस्कार करून, दान घेणाऱ्याला सन्मानाने सोडावे.
ददाति यदि धर्मार्थं मानवो बांधवे मृते
कोणी माणूस धर्मासाठी, मरण पावलेल्या नातेवाईकाला दान दिल्यास,
तेनोपभुक्तं यद्वस्तु किंचित्पूर्वं गृहे सता
त्याने जे काही वस्तू घरात असताना उपभोगल्या होत्या,
यदिष्टं च तथास्यासीत्तत्सर्वं परिकल्पयेत्
आणि त्याला ज्या गोष्टी आवडायच्या, त्या सर्व गोष्टी त्याच्यासाठी तयार कराव्यात.
पूजयित्वा प्रदातव्यो मृतशय्या यथोदिता
पूजा करून, मृताच्या शय्येसाठी सांगितल्याप्रमाणे त्या वस्तू द्याव्यात.
सुखं वसत्यसौ जंतुः शय्यादानप्रभावतः 4.184.
शय्या दान केल्यामुळे तो जीव सुखाने वास करतो.
न धर्मेण न शीतेन बाध्यते स नरः क्वचित्
तो मनुष्य कधीच धर्मामुळे किंवा थंडीत त्रासला जात नाही.
विमानवरमारूढः सेव्यमानोप्सरोगणैः
तो उत्तम विमानावर बसलेला, अप्सरांच्या सेवेत आनंदाने राहतो.
शय्याप्रदानममलं तव पांडुपुत्रसंकीर्तितं सकलसौख्यानिधानमेतत्
पांडुपुत्रांनी गौरवलेले हे शुद्ध शय्यादान सर्व सुखांचे खजिना आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे शय्यादानविधिवर्णनं नाम चतुरशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वात श्रीकृष्ण व युधिष्ठिर यांच्या संवादात 'शय्यादानविधीचे वर्णन' नावाचा चौर्याऐंशीवा अध्याय समाप्त झाला.
आत्मप्रतिदानविधिवर्णनम् तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि दानं मानविवर्धनम्
आता मी तुला स्वतःच्या दानाचा, जो माणसाचे पुण्य वाढवतो, तो विधी स्पष्ट सांगतो.
दानकालः सदा तस्य मुनिभिः परिकीर्तितः
दान देण्याचा काळ नेहमीच ऋषींनी प्रशंसिला आहे.
लोहजां प्रकृतिं भव्यां कारयित्वात्मनो नृप
राजा, लोखंडापासून आपली सुंदर मूर्ती तयार करावी.
अभीष्टलोकसहितां सर्वोपस्करसंयुताम्
हवी ती लोकं आणि सर्व आवश्यक वस्तूंनी युक्त अशी ती करावी.
कुंकुमेनानुलिप्तांगीं कर्पूरागुरुवासिताम्
कुंकवाने अंगाला लेप लावलेली, कर्पूर व अगरूच्या सुवासाने सुगंधित केलेली असावी.
यद्यदिष्टतमं किंचित्तत्सर्वं पार्श्वतो न्यसेत्
जे काही सर्वात प्रिय आहे, ते सर्व त्या मूर्तीच्या जवळ ठेवावे.
तत्सर्वं स्थापयेत्पार्श्वे स्वयं संचिंत्य चेतसि
मनात नीट विचार करून, ती सर्व वस्तू तिच्या शेजारी ठेवाव्यात.
पूजयित्वा लोकपालान्गृहान्देवीं विनायकम्
लोकपाल, गृहदेवी आणि गणेश यांची पूजा करावी.
इममुच्चारयेन्मंत्रं विप्रस्य पुरतो बुधः
शहाण्या माणसाने ब्राह्मणासमोर हा मंत्र उच्चारावा.
सर्वरत्नसमायुक्ता तव विप्र निवेदिता 4.185.
हे ब्राह्मण, सर्व रत्नांनी सुशोभित केलेली ही वस्तू तुला अर्पण केली आहे.
तस्मादात्मप्रदानेन ममात्मा सुप्रसीदतु
म्हणून मी स्वतःचं दान करून, माझं मन पूर्णपणे तृप्त होवो.
ब्राह्मणश्चापि गृह्णीयात्कोदादिति च कीर्तयन्
ब्राह्मणाने ते स्वीकारावं आणि 'कोद' असं उच्चारावं.
विधिनानेन राजेन्द्र दानमेतत्प्रयच्छति
राजा, जो कोणी हा विधीप्रमाणे हे दान देतो—
साग्रं वर्षशतं दिव्यं स्वर्गलोके सुरैर्वृतः
तो देवतांच्या संगतीत, स्वर्गात शंभर दिव्य वर्षं आनंदाने राहतो.
यत्रैवोत्पद्यते जंतुः प्राप्ते कर्मक्षये पुनः
ज्याचं कर्म संपतं, तो जिथे जन्म घेतो, तिथेच पुन्हा जन्म घेतो.
इष्टबंधुजनैः सार्द्धं न वियोगं कदाचन
त्याचं प्रिय नातलगांपासून कधीच वियोग होत नाही.