काम्यो दानविधिः पार्थ क्रियमाणः प्रयत्नतः
मी तुला जे सांगितले आणि जे सांगणार आहे, ते सर्व मी सांगतो.
ज्ञेयं निष्कशतं सर्वदानेषु विधिरुत्तमः
हे पार्था, इच्छित दानाची पद्धत जेव्हा मनापासून केली जाते— ती सर्व दानांमध्ये श्रेष्ठ समजावी.
एवं वृक्षरथेंद्राणां धेनोः कृष्णाजिनस्य च
झाडांच्या रथांसाठी, गायींसाठी आणि कृष्णमृगाच्या कातडीसाठी अशीच पद्धत आहे.
अतोऽन्यूनेन यो दद्यान्महादानं नराधिप
जो राजा यापेक्षा कमी न करता मोठे दान देतो—
आदौ तावत्प्रवक्ष्यामि कालाख्यं पुरुषं तव
सुरुवातीला मी तुला काळ नावाच्या पुरुषाची माहिती सांगतो.
अर्ध्यप्रदानमंत्रोक्त मात्मप्रतिकृतिस्तथा 4.181.
मंत्र सांगितल्याप्रमाणे अर्घ्य द्यावे आणि स्वतःची प्रतिमा ठेवावी.
सर्वदानोत्तमं राजन्कृष्णाजिनमथाष्टमम्
राजा, सर्व दानांमध्ये आठवे म्हणजे कृष्णमृगचर्म हे श्रेष्ठ आहे.
एतत्ते दानदशकं वेद्मि पार्थिवसत्तम
हेच दहा प्रकारचे दान मी जाणतो, राजांमध्ये श्रेष्ठ.
दानादृते नोपकारो विद्यते धनिनोऽपरः
दानाशिवाय श्रीमंतांना दुसऱ्या कुठल्याही प्रकारे उपकार करता येत नाही.
कूप उल्लिख्यमानोऽपि भवत्येव बहूदकः
कूपातून पाणी काढले तरी तो नेहमी पाण्याने भरलेला असतो.
चतुर्थ्यां वा चतुर्दश्यां विष्ट्यां वा पांडुनंदन
पांडुपुत्रा, चतुर्थी, चतुर्दशी किंवा अमावस्येला,
खड्गोद्यतकरो दीर्णो जपा कुसुमकुंडलः
हातात तलवार उचललेला, भयंकर, जपाकुसुमाच्या कुंडल्या घातलेल्या,
तीक्ष्णासिपत्रधनुषा विस्फारितकटीतटः
तीक्ष्ण तलवार, धनुष्य आणि बाण घेतलेला, कमरेला कडं घट्ट बांधलेला,
गृहीतमांसपिंडश्च वामे करतले तथा
डाव्या हातात मांसाचा गोळा धरलेला,
संपूज्य गंधकुसुमैर्नैवेद्यं विनिवेद्य च
त्याची सुगंधी फुलांनी पूजा करावी आणि नैवेद्य दाखवावा.
स्वगृह्योक्तविधानेन शतमष्टोत्तरं यजेत् 4.181.
आपल्या घरातील विधीप्रमाणे एकशेआठ यज्ञ करावेत.
ब्रह्मविष्णुशिवादीनां त्वमसाध्योऽसि सुव्रत
सुव्रता, ब्रह्मा, विष्णु, शिव यांनाही तू सहज मिळत नाहीस.
पूजितस्त्वं मया भक्त्या प्रार्थितश्च तथा सुखम्
मी तुला भक्तीने पूजा केली आणि सुखासाठी प्रार्थना केली.
एवं संपूजयित्वा तं ब्राह्मणाय निवेदयेत्
अशी पूजा करून ती ब्राह्मणाला अर्पण करावी.
दक्षिणां शक्तितो दद्यात्प्रणिपत्य विसर्जयेत्
आपल्या शक्तीनुसार दक्षिणा द्यावी, नमस्कार करून ब्राह्मणाला निरोप द्यावा.
नापमृत्युभयं तस्य न च व्याधिकृतं भयम्
त्याला अकाली मृत्यूचे किंवा आजारपणाचे भय राहत नाही.
देहांते सूर्यभवनं भित्त्वा याति परं पदम् संतत्या च श्रिया युक्तः पुत्रपौत्रसमन्वितः
शेवटी तो सूर्यलोक पार करून परमपदाला पोहोचतो, वंश, संपत्ती आणि मुलाबाळांसह युक्त असतो.
संपूज्य कालपुरुषं विधिवद्द्विजाय दत्त्वा शुभाशुभफलोदयहेतुभूतः
काळपुरुषाची नीट पूजा करून, ब्राह्मणाला दान दिल्यावर, तो शुभ आणि अशुभ फळांचा कारणीभूत होतो.
सप्तसागरदानविधिवर्णनम् सप्तसागरकं नाम सर्वपापप्रणाशनम्
सप्तसागर दान नावाचा विधी सर्व पापांचा नाश करणारा आहे.
पुण्यं दिनमथासाद्य युगादिग्रहणादिकम्
शुभ दिवस मिळाल्यावर, युगारंभ किंवा अशा प्रसंगी,
प्रादेशमात्राणि तथा रत्निमात्राणि वा पुनः
हाताच्या मापाएवढे किंवा रत्नाच्या वजनाएवढे भाग घ्यावेत,
संस्थाप्यानि च सर्वाणि कृष्णाजिनतिलोपरि
हे सर्व कृष्णमृगाच्या कातडीवर आणि तीळांवर ठेवावेत.
द्वितीयं पयसा तद्वत्तृतीयं सर्पिषा पुनः
दुसरे दूधासह, तिसरे तुपासह तसेच ठेवावे.
षष्ठं शर्करया तद्वत्सप्तमं तीर्थवारिणा
सहावे साखरेने, आणि सातवे तीर्थाच्या पाण्याने करावे.
केशवं क्षीरमध्ये तु घृतमध्ये महेश्वरम्
दुधामध्ये केशव आणि तुपामध्ये महेश्वर ठेवावा.