दानानि बहुरूपाणि नानाशास्त्रोदितानि च
अनेक प्रकारची दाने आहेत, जी वेगवेगळ्या शास्त्रांमध्ये सांगितली आहेत.
किं तु प्रधानमेकं ते दानं वक्ष्यामि भारत
पण, भारत, मी तुला एक मुख्य दान सांगतो.
आधयो व्याधयश्चैव ग्रहपीडा सुदारुणाः
दुःखे, आजार आणि ग्रहांच्या कठीण यातना—
येन दत्तेन नश्यंति पुण्यमाप्नोति चोत्तमम्
—हे या दानामुळे नाहीसे होतात आणि श्रेष्ठ पुण्य मिळते.
दानमेतत्प्रदातव्यं विषुवे सूर्यसंक्रमे
हे दान विषुवत्संक्रांतीच्या वेळी द्यावे.
संस्थाप्य दारुजं दिव्यं हेमपट्टैरलंकृतम् 4.180.
सोन्याच्या वस्त्रांनी सजवलेली एक दिव्य लाकडी मूर्ती स्थापन करावी.
सुवर्णध्वजसंयुक्तं सितासितपताकिनम्
ती मूर्ती सुवर्णध्वजाने, पांढऱ्या आणि काळ्या पताकांनी सजवावी.
नद्यास्तीरेऽथ वा गोष्ठे विचित्रे वा गृहांगणे
नदीच्या काठी, किंवा गोठ्यात, किंवा सुंदर घराच्या अंगणात—
पुराणवेदविद्यावान्विनयाचारसंयुतः
—पुराण आणि वेद जाणणारा, शिस्त आणि चांगल्या वर्तनाने युक्त असा विद्वान—
मध्ये ब्रह्मा प्रतिष्ठाप्यः पूजयेत्प्रणवेन तम्
—मध्यभागी ब्रह्मा स्थापित करून, त्याची प्रणवमंत्राने पूजा करावी.
सूक्तेन रुद्रं रौद्रेण दक्षिणस्यां समर्चयेत् पुष्पैर्गंधैः फलैर्भक्ष्यैर्दीपमालाभिरेव च
दक्षिण दिशेला रुद्राची रुद्रसूक्ताने, फुले, गंध, फळे, नैवेद्य आणि दिव्यांच्या माळांनी पूजा करावी.
पूजयेद्गंधकुसुमैः श्वेतवस्त्रैः सचंदनैः
त्याची पूजा सुगंधी फुले, पांढरी वस्त्रे आणि चंदनाने करावी.
ब्रह्मघोषविमिश्रैश्च कारयेत महोत्सवम्
वेदमंत्रांच्या घोषासह मोठा उत्सव साजरा करावा.
आग्नेय्यां दिशि राजेंद्र ब्राह्मणांस्तत्र पूजयेत्
राजा, आग्नेय दिशेला तिथे ब्राह्मणांची पूजा करावी.
चतुरोष्टौ महाराज गुरुरेकोऽथवा भवेत्
महाराज, तिथे चार किंवा आठ, किंवा एक गुरु असू शकतो.
अग्निकार्यं ततः कुर्याद्यथावद्विधिपूर्वकम् 4.180.
नंतर, विधिपूर्वक अग्निकर्म करावे.
विष्णवे शितिकण्ठाय मंत्रैः पूर्वोदितैः शुभैः
पूर्वी सांगितलेल्या शुभ मंत्रांनी विष्णू आणि शितिकंठाची पूजा करावी.
एवं यज्ञविधिं कृत्वा यजमानो द्विजैः सह
अशा प्रकारे यज्ञविधी करून, यजमान आणि द्विज मिळून—
विचित्रतनुसंवीतौ शुभकक्षौ सुघंटिकी
विचित्र रूपांनी सजलेले, शुभ हार्नेस आणि छान घंट्या लावलेले.
दिव्यमुक्तापरिच्छन्नौ दिव्यांकुशसमन्वितौ
दैवी मोत्यांनी सुशोभित, दिव्य अंकुशांनी सजलेले.
एवं विधिं ततः कृत्वा रथं तं सगजं नरः
अशा प्रकारे विधी करून, माणूस तो रथ आणि हत्ती तयार करतो.
भूषितं कण्ठकटकैः कर्णवेष्टांगुलीयकैः
गळ्यातील हार, हातातील कडे, कानातील कुंडले आणि बोटातील अंगठ्या यांनी सजवलेले.
बद्धतूणिं धनुष्पाणिं बहुचर्मविभूषितम्
कण्या बांधलेली, हातात धनुष्य घेतलेली, आणि अनेक कातड्यांनी सुशोभित.
यजमानस्ततः प्राज्ञः शुक्लांबरधरः शुचिः
मग तो ज्ञानी यजमान, पांढरे वस्त्र घातलेला आणि शुद्ध असतो.
इममुच्चारयेन्मन्त्रं सर्वपापप्रणाशनम् सुप्रतीकोंजनः सार्वभौमोऽष्टौ देवयोनयः
तो सर्व पापांचा नाश करणारा हा मंत्र म्हणावा — 'सुंदर रूपाचा, सर्वांचा अधिपती, आठ दैवी कुळांचा'.
तेषां वंशप्रसूतौ तु बलरूपसमन्वितौ 4.180.
त्यांच्या वंशात जन्मलेले, बळ आणि सौंदर्य युक्त.
ममेभरथदानेन प्रीयेतां शिवकेशवौ
माझ्या हत्ती आणि रथ दानामुळे शिव आणि केशव प्रसन्न होवोत.
इत्युच्चार्य महाभागे पूजयित्वा पुनःपुनः
असे म्हणून, हे महाभागे, पुन्हा पुन्हा पूजा करावी.
स्वदारनिरतं शांतं वेदवेदांगपारगम्
जो आपल्या पत्नीला निष्ठावान, शांत आणि वेद व वेदांग पारंगत आहे.
पुनः प्रदक्षिणीकृत्य रथस्थं द्विजसत्तमम्
पुन्हा रथावर बसलेल्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाची प्रदक्षिणा करावी.