तस्यैवोद्यापनं कार्यं मासिमासि नरोत्तम
त्याचे पुनरावर्तन दर महिन्याला करावे, हे उत्तम पुरुषा.
उद्दिश्य शंकरं विष्णुं ब्रह्माणं कुरुनन्दन 4.172.
शंकर, विष्णू आणि ब्रह्मा यांना उद्देशून, कुरुवंशीयांनो,
एष धर्मघटो दत्तो ब्रह्मविष्णुशिवात्मकः
हा धर्मघट ब्रह्मा, विष्णू आणि शिव यांच्या स्वरूपात दिला जातो.
(इति धर्मघटदानमंत्रः) अनेन विधिना यस्तु धर्मकुंभं प्रयच्छति
(हा धर्मघट दानाचा मंत्र आहे) जो कोणी या पद्धतीने धर्मकुंभ देतो,
अश्वत्थरूपी भगवान्प्रीयतां मे जनार्दनः
अश्वत्थाच्या रूपातील भगवंत जनार्दन माझ्यावर प्रसन्न होवोत.
यः करोति तरोर्मूले सेकं मासचतुष्टयम्
जो कोणी झाडाच्या मुळाशी चार महिने पाणी घालतो,
सुस्वादुशीतसलिला क्लमनाशिनी च प्रांते पुरस्य पथि पांथसमाजभूमौ
शहराच्या टोकाला, रस्त्याच्या कडेला, जिथे प्रवासी एकत्र येतात अशा जागी, गोड आणि थंड पाणी ठेवावे, जे थकवा दूर करते.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे प्रपादानविधिवर्णनंनाम द्विसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीमद्भविष्य महापुराणाच्या उत्तर पर्वात, श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात 'विश्रांतीस्थान बांधण्याची पद्धत' या अध्यायाचा एकशे बहात्तरावा अध्याय संपला.
अग्नीष्टिकादानविधिवर्णनम् युधिष्ठिर उवाच अग्नीष्टिका कथं देया शिशिरे शीतभीरुभिः
अग्नीष्टिका दानाची पद्धत कशी असावी याचे वर्णन.
अग्नीष्टिकामहं पार्थ कथयामि निबोध ताम्। यथा येन विधानेन सर्वसत्वसुखप्रदाम्
युधिष्ठिर म्हणाले: शिशिर ऋतूत, ज्यांना थंडीची भीती वाटते, त्यांनी अग्नीष्टिका कशी द्यावी?
आदौ मार्गशिरे मासि शोभने दिवसे शुभाम्
हे पार्था, मी तुला अग्नीष्टिकेची पद्धत सांगतो, नीट ऐक. जी सर्व प्राण्यांना सुख देणारी आहे, ती कशी आणि कोणत्या प्रकारे करावी हे सांगतो.
देवांगणे पथे गेहे विस्तीर्णे चत्वरेथ वा
सर्वप्रथम मार्गशीर्ष महिन्यात, शुभ आणि सुंदर दिवशी,
ततः प्रज्वालयेदग्निं हुत्वा व्याहृतिभिः क्रमात्
देवतांच्या अंगणात, रस्त्यावर, घरी किंवा मोठ्या चौकात,
यदि कश्चित्क्षुधार्थी स्याद्भोज्यं तस्मै प्रकल्पयेत्
मग अग्नी प्रज्वलित करावा आणि योग्य क्रमाने वेदमंत्रांनी हवन करावे.
यः करोति कथाः पार्थ न ताः शक्या मयोदितुम्
कोणाला भूक लागली असेल तर त्याच्यासाठी जेवण तयार करावे.
वदेल्लोकः सुखासीनो न केनापि निवार्यते
हे पार्था, जे कथा सांगितल्या जातात, त्या मी सर्व सांगू शकत नाही.
तस्य पुण्यफलं राज न्कथ्यमानं निबोध मे
लोक आरामात बसून हव्या त्या गोष्टी बोलतात; त्यांना कोणीही थांबवत नाही.
षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च 4.173.
राजा, या कृत्याचे पुण्य आणि फळ मी सांगतो, ते नीट ऐक.
इह लोकेवतीर्णश्च चतुर्वेदो द्विजो भवेत्
साठ हजार वर्षे आणि आणखी सहा हजार वर्षे,
चैत्ये सुरांगणसभावसथे सुभव्यां येऽग्नीष्टिकां प्रचुरकाष्ठवतीं प्रदद्युः
या जगात तो चारही वेद जाणणारा द्विज म्हणून जन्म घेतो.
विद्यादानविधिवर्णनम् युधिष्ठिर उवाच बहुप्रदानं गोदानं त्वत्तो विद्वञ्छ्रुतं मया
चैत्य, देवांच्या सभागृहात किंवा उत्तम वास्तूत, जे अग्नीष्टिका भरपूर लाकडासह देतात—
सांप्रतं यदुशार्दूल विद्यादानस्य यो विधिः
विद्यादानाची पद्धत कशी असावी याचे वर्णन.
यथा देयं फलं यच्च दत्तेन कुरुनंदन
युधिष्ठिर म्हणाले: ज्ञानी, तुझ्याकडून मी अनेक दानांची आणि गोधनाची माहिती ऐकली आहे.
शुभेऽह्नि विप्रकथिते गोमयेन सुशोभनम्
आता, हे यदुकुळातील श्रेष्ठ, विद्यादानाची पद्धत काय आहे ते सांग.
पुष्पप्रकरसंछन्नं स्वस्तिकादि विभूषितम्
फुलांनी सुंदरपणे सजवलेले आणि स्वस्तिकासारख्या शुभ चिन्हांनी अलंकृत असे,
सौवर्णीं लेखनी कार्या रौप्यं च मषिभाजनम्
सोन्याची लेखणी घ्यावी आणि शाईचे भांडे चांदीचे असावे.
विनीतश्चाप्रमत्तश्च ततः प्रभृति लेखकः
तेव्हापासून लेखणारा नम्र आणि सावध असावा.
समानि समशीर्षाणि वर्तुलानि धनानि च
रेषा सरळ, अक्षरांची टोके समांतर आणि वळणदार, नीटस असावीत.
निष्पादयित्वा तच्छास्त्रं शैवं वाप्यथ वैष्णवम्
ते शास्त्र, शैव असो वा वैष्णव, पूर्ण केल्यावर,
संपूजयित्वा तच्छास्त्रं देयं गुणवते तदा 4.174.
त्या शास्त्राची योग्य रीतीने पूजा करून, ते गुणी व्यक्तीस द्यावे.