सा तानुवाच किं तन्मे व्रतं दानमथापि वा
ती म्हणाली, 'माझ्यासाठी कोणते व्रत किंवा दान योग्य आहे?'
आधारभूता भूतानां बह्वपत्या पतिप्रिया
ती सर्व जीवांची आधार होती, अनेक संतती लाभलेली आणि पतीला प्रिय होती.
वसिष्ठस्तामुवाचाथ शृणुष्व कथयामि ते
मग वसिष्ठ तिला म्हणाले, 'ऐक, मी तुला सांगतो.'
कृत्वा ताम्रमयीं स्थालीं पलानां पञ्चभिः शतैः
पाचशे पळा तांब्याचे भांडे तयार कर.
सर्वशक्तिविहीनस्तु मृन्मयीमपि कारयेत्
कोणाकडे काहीच साधन नसल्यास, मातीचे भांडे सुद्धा चालेल.
मुद्गतंदुलनिष्पन्नसुस्विन्नक्षिप्रपूरिताम्
त्यात मुग आणि तांदळापासून केलेला मऊ, चांगला शिजवलेला भात भर.
धौतपार्श्वां धौतकर्णां चर्चितां चन्दनेन च 4,170.
त्या भांड्याचे कडे आणि बाजू नीट धुऊन, चंदनाने लेप कर.
आदित्येऽहनि संक्रांतौ चतुर्दश्यष्टमीषु वा
सूर्यसंक्रांतीच्या दिवशी, किंवा चतुर्दशी किंवा अष्टमीला हे करावे.
ज्वलज्ज्वलनपार्श्वस्थैस्तंडुलैः सजलैरपि
पाण्यात भिजवलेले तांदूळ, जळत्या अग्नीच्या बाजूला ठेवून, हे अर्पण करावे.
त्वं सिद्धिः सिद्धिकामानां त्वं पुष्टिः पुष्टिमिच्छताम्
तू सिद्धी मिळवू इच्छिणाऱ्यांसाठी सिद्धी आहेस; पुष्टी हवी असणाऱ्यांसाठी तूच पुष्टी आहेस.
ज्ञातिबंधुसुहृद्वर्गे विप्रे प्रेष्यजने तथा
नातेवाईक, मित्र, हितचिंतक, ब्राह्मण आणि नोकर यांच्या मध्ये,
इत्युच्चार्य प्रदातव्या हंडिका द्विजपुंगवे
हे म्हणून, ते भांडे श्रेष्ठ ब्राह्मणाला द्यावे.
वसिष्ठवचनं श्रुत्वा सा चकार तथैव तु
वसिष्ठांचे शब्द ऐकून तिने तसंच केलं.
सा चैषा द्रौपदी पार्थ भवद्भार्याऽभवत्प्रिया
हीच द्रौपदी, पार्था, तुझी प्रिय पत्नी झाली.
एषा सती शची स्वाहा सावित्री भूररुंधती
हीच सती, शची, स्वाहा, सावित्री, भू आणि अरुंधती आहे.
अनया या भृता स्थाली तया सर्वमिदं जगत्
हिच्यामुळेच ती पात्र टिकून आहे आणि हिच्यामुळेच हे सगळं जग आहे.
मैत्रेयात्तदुपश्रुत्य तत्र संहृष्टमानसः 4.170.
मैत्रेयाकडून हे ऐकून त्याचं मन आनंदित झालं.
अन्नदानप्रसंगेन स्थालीदानमिदं मया
अन्नदानाच्या प्रसंगी मी हे पात्रदानाचं वर्णन केलं.
स्थालीं विशालवदनां च सतंडुलां च यच्छंति ये मधुरशुल्बमयीं द्विजेभ्यः
जे लोक ब्राह्मणांना मोठ्या तोंडाचं, तांदळाने भरलेलं, गोड मातीचं पात्र देतात,
इति श्रीभविष्ये महा पुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे स्थालीदानविधिवर्णनं नाम सप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
श्री भविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वात, श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात, पात्रदान विधीचं वर्णन असलेला एकशेपंच्याहत्तरावा अध्याय इथे संपतो.
दासीदानविधिवर्णनम् भक्त्या स्नेहाच्च भवतो यत्रोक्तं केनचित्क्वचित्
दासीदान विधीचं वर्णन: भक्ती आणि प्रेमाने, जिथे कुणी हे सांगितलं,
चतुर्णामाश्रमाणां हि गृहस्थः श्रेष्ठ उच्यते
चार आश्रमांमध्ये गृहस्थाश्रम श्रेष्ठ मानला जातो.
पूर्णेंदुबिंबवदनाः पीनोन्नतपयोधराः
ज्यांचे चेहरे पूर्ण चंद्रासारखे, आणि स्तन भरदार व उंच असतात,
जामयो यत्र पूज्यंते रमन्ते तत्र देवताः
ज्या घरात स्त्रियांना सन्मान दिला जातो, तिथे देवताही आनंद मानतात.
जामयो यानि गेहानि शपंत्यप्रतिपूजिताः
ज्या घरांना योग्य सन्मान न मिळालेल्या स्त्रिया शाप देतात,
अमृतस्येव कुण्डानि सुखानामिव राशयः
ती घरं अमृताच्या कुंडासारखी आणि सुखाच्या राशीसारखी असतात.
श्यामा मंथरगामिन्यः पीनोन्नतपयोधराः
ज्या काळ्या वर्णाच्या, मंद चालणाऱ्या, भरदार व उंच स्तन असलेल्या असतात,
अहिरण्यमदासीकमल्पान्नाज्यमगोरसम्
जिथे सोने नाही, दासी नाही, अन्न, तूप किंवा गायीचं दूध कमी आहे,
अदण्डपाशिकं ग्राममदासीकं च यद्गृहम्
ज्या गावात दंड किंवा दोरी नाही, आणि ज्या घरात दासी नाही,
विभवाभरणा दास्यो यद्गृहं समुपासते 4.171.
ज्या घरात संपत्तीने सजलेल्या दासी सेवा करतात,