इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे गृहदानविधिवर्णनं नामाष्टषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे, श्री भविष्यमहापुराणाच्या उत्तरपर्वात, श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात 'गृहदानाची पद्धत' या अध्यायाचा एकशेसहासष्टवा अध्याय संपला.
अन्नदानमाहात्म्यवर्णनम् यत्प्रोक्तमृषिभिः पूर्वं तदिहैकमनाः शृणु
आता, अन्नदानाच्या महात्म्याबद्दल ऋषींनी पूर्वी जे सांगितलं ते लक्षपूर्वक ऐक.
ददस्वान्नं ददस्वान्नं ददस्वान्नं युधिष्ठिर
अन्न द्यावं, अन्न द्यावं, अन्न द्यावं, हे युधिष्ठिर.
रामेण दशरथिना वनस्थेन निजानुजः
दशरथपुत्र रामाने, आपल्या लहान भावासोबत वनात राहात असताना,
पृथिव्यामन्नपूर्णायां वयमन्नस्य कांक्षिणः
ही पृथ्वी अन्नाने भरलेली असली तरी, आम्हाला अन्नाचीच इच्छा आहे.
यदुच्यते कर्मबीजं तस्यावश्यं फलं नरैः
जे काही कर्माचं बीज आहे, त्याचं फळ माणसाला नक्कीच मिळतं.
यत्र प्राप्यं तदप्राप्यं विद्यया पौरुषेण वा
ज्ञानाने किंवा प्रयत्नाने जे मिळवता येतं किंवा येत नाही,
भक्षोपयोगादन्नस्य दानं श्रेयस्करं परम्
स्वतः खाण्यापेक्षा अन्नदान करणं हेच सर्वश्रेष्ठ आणि उत्तम आहे.
प्रकारांतरभोज्यानि दानान्यन्यानि भारत
इतर प्रकारचं अन्न किंवा इतर दानं, हे भारत,
बुद्धिश्चार्थात्परो लोभः सन्तोषः परमं सुखम्
बुद्धी ही धनापेक्षा श्रेष्ठ आहे; लोभ उलट आहे; समाधान हेच खरं सुख.
न सुखं न च सन्तोषो भवेदन्नादृते नृणाम् 4.169.
माणसांना अन्नाशिवाय ना सुख मिळतं, ना समाधान.
तेनेष्टं बहुभिर्यज्ञैः संग्रामा बहवो जिताः
त्यामुळेच अनेक यज्ञ केले गेले आणि अनेक युद्धं जिंकली गेली.
भुक्ता भोगाः सुविपुला शत्रूणां मूर्धनि स्थितम्
त्याने आपल्या शत्रूंच्या मस्तकावर बसून भरपूर सुख उपभोगली.
स्वर्गं जगाम भुक्त्वा तु पूज्यमानो मरुद्गणैः
ती सर्व सुखे उपभोगून, मरुतगणांकडून सन्मान मिळवत तो स्वर्गात गेला.
तत्रास्ते रममाणोऽसौ साकं विद्याधरैः सुखम्
तेथे तो विद्याधरांसोबत आनंदाने रमतो आहे.
गंधर्वैर्गीयते हृष्टैः शक्रेणाप्यनुगम्यते
आनंदी गंधर्व त्याचे गाणे गातात आणि इंद्रही त्याच्या मागे चालतो.
स च नित्यं वितानाग्र्यादवतीर्य महीतलम्
तो नेहमीच उत्तम छत्रातून खाली उतरून पृथ्वीवर येतो.
तच्छरीरं तथैवास्ते रक्षितं पूर्वकर्मभिः
त्याचे ते शरीर पूर्वीच्या कर्मामुळे तसेच सुरक्षित राहते.
प्रणम्य प्रांजलिर्भूत्वा निर्वेदादिदमब्रवीत्
त्याने हात जोडून वाकून, विरक्तपणे हे शब्द सांगितले.
सर्वेषामपि संपूज्यः सुराणां सुरपुंगव
तो सर्व देवांमध्ये, हे श्रेष्ठ देव, सगळ्यांकडून सन्मानित होतो.
यया मांसान्यहं स्वस्य भक्ष्ययाम्यशनं विना ब्रह्मोवाच श्वेताभिजनसंपन्न श्वेत शृणु वचो मम ।। 4.169.
ज्यामुळे मी दुसऱ्या अन्नाशिवाय स्वतःचे मांस खाल्ले— ब्रह्मदेव म्हणाले: 'श्वेत वंशाचा शुद्ध पुरुषा, श्वेत, माझे बोल ऐक.'
त्वयाधीतं हुतं दत्तं गुरवः परितोषिताः
तू वेदाध्ययन केलेस, यज्ञ केलेस, दान दिलेस आणि गुरुजनांना संतुष्ट केलेस.
अनन्नदानस्य फलं त्वयेदमुपभुज्यते
तू अन्नदान न केल्याचे फळ आता भोगत आहेस.
नान्यदन्नादृते पुंसां किञ्चित्सञ्जीवनौषधम्
अन्नाशिवाय माणसांसाठी दुसरे कोणतेही जीवनदायी औषध नाही.
तपः स्वाध्यायसंपन्ने शास्त्रज्ञे संजितेन्द्रिये
जो तप, स्वाध्याय, शास्त्रज्ञान आणि इंद्रियसंयमाने युक्त आहे—
विरिंचेर्वचनाद्गत्वा त्वरायुक्तो महीतलम्
ब्रह्मदेवाच्या आज्ञेने, तो त्वरेने पृथ्वीवर गेला.
भोजयित्वा ततः प्रादाद्दक्षिणां क्षीणकल्मषः
त्याने लोकांना जेवू घातले आणि मग दान दिले, त्याचे पाप नाहीसे झाले.
ततो दुन्दुभिघोषेण पूजितः सुरसत्तमैः
नंतर, दुंदुभीच्या गजरात, तो श्रेष्ठ देवांकडून सन्मानित झाला.
पौलस्त्ये निहते पश्चाद्देवदानवसंकटे
पौलस्त्याचा नाश झाल्यावर, देव आणि दानवांच्या संकटात—
एतदन्नस्य माहात्म्यं कथयाम्यपरं च ते
मी तुला या अन्नाचे महात्म्य आणि आणखी काही सांगतो.