कपिलानां सहस्रेभ्यो यद्दत्तेऽन्नं नरोत्तम 4.164.
जो श्रेष्ठ पुरुष हजार कपिला गायींपेक्षा जास्त अन्नदान करतो.
मध्यमस्य मनुष्यस्य व्यासेन परिसंख्यया
मध्यम स्थितीच्या मनुष्याला, व्यासांच्या मते—
बहुभिर्वसुधा भुक्ता राजभिः सगरादिभिः
सगर आणि इतर राजांनीही अनेकदा ही पृथ्वी उपभोगली आहे.
किंकरा मृत्युदंडाश्च असिपत्रवनादयः
मृत्यूचा दंड घेणारे नोकर आणि तलवारीच्या पानांचे वन यांसारख्या अनेक शिक्षा आहेत.
निरया रौरवाद्याश्च कुंभीपाकः सुदुःसहः
रौरव, कुंभीपाक यांसारखी नरके आहेत, आणि कुंभीपाक तर फारच असह्य आहे.
चित्रगुप्तश्च कालश्च कृतांतो मृत्युरेव च
चित्रगुप्त, काळ, कृतांत आणि मृत्यू हे सर्व तिथे आहेत.
रुद्रः प्रजापतिः शक्रो देवासुरगणास्तथा
रुद्र, प्रजापती, शक्र आणि देव-दानवांचे समूहही तिथे आहेत.
षट्कर्मकृत्सुवृत्ताय कृशाय च प्रियार्थिने
जो सहा कर्तव्ये करतो, उत्तम वर्तनाचा आहे, कृश आहे आणि कृपा मागतो—
सीदमानकुटुंबाय श्रोत्रियायाहिताग्नये
ज्याचे कुटुंब संकटात आहे, जो वेदपारंगत ब्राह्मण आहे, जो अग्निहोत्र करतो—
यथा जनित्री क्षीरेण पुत्रं संवर्द्धयेत्सदा
जशी आई नेहमी आपल्या मुलाला दूध पाजून वाढवते—
यथा गौर्भरते वत्स क्षीरेण क्षीरमुत्सृजेत् 4.164.
जशी गाय आपल्या वासरासाठी दूध देते—
यथा बीजानि रोहंति जलसिक्तानि भूतले
जशी बीजे पाण्याने ओलावली की जमिनीवर उगवतात—
यथोदयन्सहस्रांशुस्तमः सर्वं व्यपोहति
जसा हजार किरणांचा सूर्य उगवून सगळं अंधार दूर करतो—
पर दत्तां तु यो भूमिमुपहिंसेत्कदाचन
जो कोणी दुसऱ्याने दिलेली जमीन कधीही त्रास देतो—
स्वदत्तां परदत्तां वा यो हरेत वसुंधराम्
स्वतःने किंवा दुसऱ्याने दिलेली जमीन जो कोणी बळकावतो—
रुदतां वृत्तिनाशेन ये पतंत्यश्रुबिंदवः
ज्यांची उपजीविका गेल्याने रडतात, त्यांच्या डोळ्यातून अश्रू टपटप पडतात.
ब्राह्मणानां हृते क्षेत्रे हर्तुस्त्रिपुरुषं कुलम् अधोमुखश्च दुष्टात्मा कुंभीपाके स पच्यते
ब्राह्मणांची जमीन घेतली तर चोराचे तीन पिढ्यांचे कुटुंब नष्ट होते; दुष्ट माणूस डोक्याने खाली कुंभीपाक नरकात शिजतो.
दिव्यवर्षसहस्रांते कुंभीपाकाद्विनिःसृतः
दिव्य हजार वर्षांनी तो कुंभीपाकातून सुटतो.
स्वदत्तां परदत्तां वा यत्नाद्रक्षेद्युधिष्ठिर
स्वतःने किंवा दुसऱ्याने दिलेली जमीन, हे युधिष्ठिरा, काळजीपूर्वक जपावी.
तोयहीनेष्वरण्येषु शुष्ककोटरवासिनः
पाणी नसलेल्या जंगलात, कोरड्या ढोलीत राहणारे लोक—
एवं दत्त्वा महीं राजन्प्रहृष्टेनांतरात्मना 4.164.
राजा, आनंदाने मनापासून पृथ्वी दान दिल्यावर,
भूमिदानात्परं नास्ति सुखं वामुष्मिकं महत्
पृथ्वी दानासारखे मोठे काहीच नाही, आणि त्या दानाच्या फळाहून पुढील जन्मातील सुखही मोठे नाही.
यच्छंति ये द्विजवराय महीं सुकृष्टां ते यांति शक्रसदनं सुविशुद्धदेहाः
जे लोक सुपीक जमीन योग्य ब्राह्मणाला देतात, ते शुद्ध देहाने इंद्राच्या लोकात जातात.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे भूमिदानमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुःषष्ट्यु त्तरशततमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तर पर्वातील श्रीकृष्ण-युधिष्ठिर संवादातील 'भूमिदान माहात्म्य' नावाचा एकशेचौसष्टावा अध्याय येथे संपला.
पृथिवीदानविधिवर्णनम् ते ह्युपार्जयितुं शक्ता दातुं पालयितुं यथा
भूमिदान कसे करावे याचे वर्णन: ती मिळवता येईल, द्यायला आणि सांभाळायला समर्थ असावी.
भूमिदानसमं किंचिदन्यत्कथय यादव
यादवा, भूमिदानासारखे दुसरे काही आहे का ते सांग.
महीं प्रयच्छ विप्राणां तत्तुल्या सा निगद्यते
ब्राह्मणांना जमीन द्या; तेच भूमिदानासारखे मानले जाते.
शृणुष्वैकमना भूत्वा महादानं नरोत्तम
माणसांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, एकाग्र मनाने हे मोठे दान ऐक.
चंद्रसूर्योपरागे च जन्मर्क्षे विषुवे तथा
चंद्र किंवा सूर्यग्रहणावेळी, जन्मनक्षत्रावर, विषुववेलाही,
अन्येष्वपि च कालेषु प्रशस्ते धनसंचये
आणि इतर शुभ काळात, जेव्हा संपत्ती नीट साठवलेली असेल,