ब्राह्मणाय सुशीलाय भूमिं दत्त्वा तु यो नरः 4.164.
जो मनुष्य सद्गुणी ब्राह्मणाला भूमी दान करतो—
हलकृष्टां महीं कृत्वा सबीजां सस्यमालिनीम्
ज्याने नांगरून, बियाणे पेरून, पिकांनी भरलेली जमीन तयार केली,
धनं धान्यं हिरण्यं च रत्नान्याभरणानि च
धन, धान्य, सोने, तसेच रत्ने आणि दागिने,
सागरान्सरितः शैलान्समानि विषमाणि च
सागर, नद्या, डोंगर, सम आणि उंचसखल भूमी—
ओषधीः क्षीरसंपन्ना नानापुष्पफलोपगाः
दुधाळ औषधी, विविध फुले आणि फळांनी युक्त,
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैर्ये यजंति सदक्षिणैः
जे लोक अग्निष्टोमासारख्या यज्ञांनी, नेहमी योग्य दक्षिणा देऊन यजन करतात,
श्रोत्रियाय महीं दत्त्वा ये हरंति न मानवाः
जे लोक विद्वान ब्राह्मणाला भूमी दान देतात आणि ती परत घेत नाहीत,
सस्यपूर्णां महीं यस्तु श्रोत्रियाय प्रयच्छति
जो मनुष्य विद्वान ब्राह्मणाला पिकांनी भरलेली जमीन देतो,
यत्किंचित्कुरुते पापं पुरुषो वृत्तिकर्शितः
उपजीविकेच्या ओझ्याने त्रस्त होऊन जो काही पाप करतो,
सुवर्णानां सहस्रेण यत्पुण्यं समुदाहृतम्
सोन्याच्या हजार तुकड्यांचे जितके पुण्य सांगितले आहे,
कपिलानां सहस्रेभ्यो यद्दत्तेऽन्नं नरोत्तम 4.164.
जो श्रेष्ठ पुरुष हजार कपिला गायींपेक्षा जास्त अन्नदान करतो.
मध्यमस्य मनुष्यस्य व्यासेन परिसंख्यया
मध्यम स्थितीच्या मनुष्याला, व्यासांच्या मते—
बहुभिर्वसुधा भुक्ता राजभिः सगरादिभिः
सगर आणि इतर राजांनीही अनेकदा ही पृथ्वी उपभोगली आहे.
किंकरा मृत्युदंडाश्च असिपत्रवनादयः
मृत्यूचा दंड घेणारे नोकर आणि तलवारीच्या पानांचे वन यांसारख्या अनेक शिक्षा आहेत.
निरया रौरवाद्याश्च कुंभीपाकः सुदुःसहः
रौरव, कुंभीपाक यांसारखी नरके आहेत, आणि कुंभीपाक तर फारच असह्य आहे.
चित्रगुप्तश्च कालश्च कृतांतो मृत्युरेव च
चित्रगुप्त, काळ, कृतांत आणि मृत्यू हे सर्व तिथे आहेत.
रुद्रः प्रजापतिः शक्रो देवासुरगणास्तथा
रुद्र, प्रजापती, शक्र आणि देव-दानवांचे समूहही तिथे आहेत.
षट्कर्मकृत्सुवृत्ताय कृशाय च प्रियार्थिने
जो सहा कर्तव्ये करतो, उत्तम वर्तनाचा आहे, कृश आहे आणि कृपा मागतो—
सीदमानकुटुंबाय श्रोत्रियायाहिताग्नये
ज्याचे कुटुंब संकटात आहे, जो वेदपारंगत ब्राह्मण आहे, जो अग्निहोत्र करतो—
यथा जनित्री क्षीरेण पुत्रं संवर्द्धयेत्सदा
जशी आई नेहमी आपल्या मुलाला दूध पाजून वाढवते—
यथा गौर्भरते वत्स क्षीरेण क्षीरमुत्सृजेत् 4.164.
जशी गाय आपल्या वासरासाठी दूध देते—
यथा बीजानि रोहंति जलसिक्तानि भूतले
जशी बीजे पाण्याने ओलावली की जमिनीवर उगवतात—
यथोदयन्सहस्रांशुस्तमः सर्वं व्यपोहति
जसा हजार किरणांचा सूर्य उगवून सगळं अंधार दूर करतो—
पर दत्तां तु यो भूमिमुपहिंसेत्कदाचन
जो कोणी दुसऱ्याने दिलेली जमीन कधीही त्रास देतो—
स्वदत्तां परदत्तां वा यो हरेत वसुंधराम्
स्वतःने किंवा दुसऱ्याने दिलेली जमीन जो कोणी बळकावतो—
रुदतां वृत्तिनाशेन ये पतंत्यश्रुबिंदवः
ज्यांची उपजीविका गेल्याने रडतात, त्यांच्या डोळ्यातून अश्रू टपटप पडतात.
ब्राह्मणानां हृते क्षेत्रे हर्तुस्त्रिपुरुषं कुलम् अधोमुखश्च दुष्टात्मा कुंभीपाके स पच्यते
ब्राह्मणांची जमीन घेतली तर चोराचे तीन पिढ्यांचे कुटुंब नष्ट होते; दुष्ट माणूस डोक्याने खाली कुंभीपाक नरकात शिजतो.
दिव्यवर्षसहस्रांते कुंभीपाकाद्विनिःसृतः
दिव्य हजार वर्षांनी तो कुंभीपाकातून सुटतो.
स्वदत्तां परदत्तां वा यत्नाद्रक्षेद्युधिष्ठिर
स्वतःने किंवा दुसऱ्याने दिलेली जमीन, हे युधिष्ठिरा, काळजीपूर्वक जपावी.
तोयहीनेष्वरण्येषु शुष्ककोटरवासिनः
पाणी नसलेल्या जंगलात, कोरड्या ढोलीत राहणारे लोक—