मेषी विशेषकलुषापहरातिशस्ता दाने सदैव रसधातुयुता सधान्या
मेढी, विशेषतः शुद्ध आणि उत्तम, रस आणि धान्ययुक्त, दानासाठी नेहमीच श्रेष्ठ आहे.
भूमिदानवर्णनम् ये प्रयच्छंति विप्रेभ्यो भूमिदानं सदक्षिणम्
जे ब्राह्मणांना दक्षिणेसह भूमीदान देतात—
श्रोत्रियाय दरिद्राय अग्निहोत्ररताय च
श्रोत्रिय, गरीब आणि अग्निहोत्रात रमलेल्या ब्राह्मणाला—
सर्वपापविनिर्मुक्तो दीप्यमानो रविर्यथा
ते सर्व पापांतून मुक्त होतात आणि सूर्याप्रमाणे तेजस्वी होतात.
विमानैर्भास्वरैर्दिव्यैर्विष्णुलोकं स गच्छति
तो तेजस्वी आणि दिव्य विमानांतून विष्णुलोकात जातो.
तत्र दिव्यांगनाभिश्च सेव्यमानो यथासुखम्
तेथे दिव्य अप्सरांनी सेवा करत असताना तो मनाप्रमाणे आनंद घेतो.
यावद्धारयते लोकान्भूरंकुरसमुद्भवा
जितका काळ पृथ्वीवरून निर्माण झालेले हे लोक टिकतात, तितका काळ तो तिथे राहतो.
नहि भूमिप्रदानाद्वै दानमन्यद्विशिष्यते
भूमीदानासारखे श्रेष्ठ दान दुसरे नाही.
दानान्यन्यानि क्षीयंते कालेन पुरुषर्षभ
इतर सर्व दाने काळानुसार कमी होत जातात, हे श्रेष्ठ पुरुषा.
सर्वपापानि क्षीयंते कालयोगक्रमेण तु
सर्व पापेही काळाच्या ओघात नाहीशी होतात.
ब्राह्मणाय सुशीलाय भूमिं दत्त्वा तु यो नरः 4.164.
जो मनुष्य सद्गुणी ब्राह्मणाला भूमी दान करतो—
हलकृष्टां महीं कृत्वा सबीजां सस्यमालिनीम्
ज्याने नांगरून, बियाणे पेरून, पिकांनी भरलेली जमीन तयार केली,
धनं धान्यं हिरण्यं च रत्नान्याभरणानि च
धन, धान्य, सोने, तसेच रत्ने आणि दागिने,
सागरान्सरितः शैलान्समानि विषमाणि च
सागर, नद्या, डोंगर, सम आणि उंचसखल भूमी—
ओषधीः क्षीरसंपन्ना नानापुष्पफलोपगाः
दुधाळ औषधी, विविध फुले आणि फळांनी युक्त,
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैर्ये यजंति सदक्षिणैः
जे लोक अग्निष्टोमासारख्या यज्ञांनी, नेहमी योग्य दक्षिणा देऊन यजन करतात,
श्रोत्रियाय महीं दत्त्वा ये हरंति न मानवाः
जे लोक विद्वान ब्राह्मणाला भूमी दान देतात आणि ती परत घेत नाहीत,
सस्यपूर्णां महीं यस्तु श्रोत्रियाय प्रयच्छति
जो मनुष्य विद्वान ब्राह्मणाला पिकांनी भरलेली जमीन देतो,
यत्किंचित्कुरुते पापं पुरुषो वृत्तिकर्शितः
उपजीविकेच्या ओझ्याने त्रस्त होऊन जो काही पाप करतो,
सुवर्णानां सहस्रेण यत्पुण्यं समुदाहृतम्
सोन्याच्या हजार तुकड्यांचे जितके पुण्य सांगितले आहे,
कपिलानां सहस्रेभ्यो यद्दत्तेऽन्नं नरोत्तम 4.164.
जो श्रेष्ठ पुरुष हजार कपिला गायींपेक्षा जास्त अन्नदान करतो.
मध्यमस्य मनुष्यस्य व्यासेन परिसंख्यया
मध्यम स्थितीच्या मनुष्याला, व्यासांच्या मते—
बहुभिर्वसुधा भुक्ता राजभिः सगरादिभिः
सगर आणि इतर राजांनीही अनेकदा ही पृथ्वी उपभोगली आहे.
किंकरा मृत्युदंडाश्च असिपत्रवनादयः
मृत्यूचा दंड घेणारे नोकर आणि तलवारीच्या पानांचे वन यांसारख्या अनेक शिक्षा आहेत.
निरया रौरवाद्याश्च कुंभीपाकः सुदुःसहः
रौरव, कुंभीपाक यांसारखी नरके आहेत, आणि कुंभीपाक तर फारच असह्य आहे.
चित्रगुप्तश्च कालश्च कृतांतो मृत्युरेव च
चित्रगुप्त, काळ, कृतांत आणि मृत्यू हे सर्व तिथे आहेत.
रुद्रः प्रजापतिः शक्रो देवासुरगणास्तथा
रुद्र, प्रजापती, शक्र आणि देव-दानवांचे समूहही तिथे आहेत.
षट्कर्मकृत्सुवृत्ताय कृशाय च प्रियार्थिने
जो सहा कर्तव्ये करतो, उत्तम वर्तनाचा आहे, कृश आहे आणि कृपा मागतो—
सीदमानकुटुंबाय श्रोत्रियायाहिताग्नये
ज्याचे कुटुंब संकटात आहे, जो वेदपारंगत ब्राह्मण आहे, जो अग्निहोत्र करतो—
यथा जनित्री क्षीरेण पुत्रं संवर्द्धयेत्सदा
जशी आई नेहमी आपल्या मुलाला दूध पाजून वाढवते—