संपादिता मया तुभ्यं संतुष्टो मे भव द्विज
हे द्विजा, मी तुझ्यासाठी हे पूर्ण केले आहे; तू माझ्यावर संतुष्ट हो.
अनेन विधिना दत्त्वा महिषीं द्विजपुङ्गवे
या पद्धतीने श्रेष्ठ ब्राह्मणाला म्हैस दिल्यावर,
या सा ददाति महिषीं सा राजमहिषी भवेत्
जी स्त्री म्हैस दान करते, ती राजमाता होते.
यज्ञयाजी भवेद्विप्रः क्षत्रियो विजयी भवेत्
ब्राह्मण यज्ञ करणारा होतो, क्षत्रिय विजयी होतो.
तस्मान्नरेण दातव्या महिषी विभवे सति
म्हणून, ज्याच्याकडे सामर्थ्य आहे, त्याने म्हैस दान करावी.
दशधेनुसमां राजन्महिषीं नारदोऽब्रवीत्
नारद म्हणाले, राजन, म्हैस दहा गायींइतकी महत्त्वाची आहे.
सगरेण ककुत्स्थेन धुंधुमारेण गाधिना
सगर, ककुत्स्थ, धुंधुमार आणि गाधी यांनी,
महिषी दानमाहात्म्यं यः शृणोति सदा नरः 4.162.
जो मनुष्य म्हैस दानाचे महात्म्य नेहमी ऐकतो,
दुग्धाधिकां हि महिषीं जलमेघवर्णां सपुष्टपट्टकवतीं जघनाभिरामाम्
जी म्हैस भरपूर दूध देणारी, पाण्याने भरलेल्या मेघासारखी काळी, मजबूत वस्त्र घातलेली आणि सुंदर कंबरेची आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे महिषीदानव्रतविधिवर्णनं नाम द्विषष्टयुत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात, उत्तरपर्वातील 'म्हैस दानव्रतविधीचे वर्णन' हा श्रीभविष्य महापुराणातील एकशे बासष्टावा अध्याय येथे संपला.
अविदानव्रतविधिवर्णनम् यद्दत्त्वा त्रिविधं पापं सद्यो विलयमृच्छति
जेव्हा हे दिले जाते, तेव्हा तीन प्रकारचे पाप त्वरित नष्ट होते.
सुवर्णरोमां सौवर्णीं प्रत्यक्षं वा सुशोभनाम्
सुवर्णासारखे केस असलेली, सोन्याची बनवलेली किंवा प्रत्यक्ष सुंदर दिसणारी.
कौशेयपरिधानां च दिव्यचंदनभूषिताम् सप्तधान्यसमायुक्तां फलपुष्पवतीं तथा
रेशमी वस्त्र घातलेली, दिव्य चंदनाने सुशोभित, सात धान्यांनी युक्त आणि फळफुलांनी भरलेली.
शतेन कारयेत्तां च सुवर्णस्य प्रयत्नतः
ती सोन्याच्या शंभर नाण्यांनी काळजीपूर्वक तयार करावी.
अयने विषुवे चैव ग्रहणे शशिसूर्ययोः
अयन, विषुव किंवा चंद्रसूर्यग्रहणाच्या वेळी,
यदा वा जायते वित्तं चित्तं श्रद्धासमन्वितम्
किंवा जेव्हा संपत्ती मिळते आणि मन श्रद्धेने भरलेले असते.
दद्यात्तीर्थे गृहे वापि यत्र वा रमते मनः
तीर्थस्थळी, घरी किंवा जिथे मन आनंदी होते तिथे दान द्यावे.
तत्र संस्थाप्य देवेशमुमया सह शंकरम्
त्या ठिकाणी उमेसह शंकराचे, देवांचे देव, प्रतिष्ठापन करावी.
रत्या सह तथानंगं लोकपालान्ग्रहानपि
रतीसह अनंग, तसेच लोकपाल आणि ग्रह यांचीही स्थापना करावी.
तदग्रे कारयेद्धोमं तिलाज्येन महीपते 4.163.
त्यांच्यासमोर तिळ आणि तुपाने होम करावा, हे राजन.
तल्लिङ्गमंत्रैर्होमश्च कर्तव्यो ज्वलितेऽनले
त्या लिंगाचे मंत्र म्हणत जळत्या अग्नित होम करावा.
पूजयित्वा विधानेन मन्त्रमेतमुदीरयेत् जगतः संप्रवृद्धासि त्वामतः प्रार्थये स्थिताम्
विधीपूर्वक पूजा करून हा मंत्र उच्चारावा — 'तू जगभर पसरली आहेस, म्हणून मी तुला, स्थिर असलेल्या तुला, प्रार्थना करतो.'
वाङ्मनःकायजनितं यत्किञ्चिन्मम दुष्कृतम्
माझ्या वाणी, मन किंवा शरीराने केलेले सर्व पाप—
एवमुच्चार्य तां दद्याद्ब्राह्मणाय कुटुम्बिने
असे म्हणून, ते दान गृहस्थ ब्राह्मणाला द्यावे.
दुष्टप्रतिग्रहहतो विप्रो भवति पातकी
वाईट दान स्वीकारणारा ब्राह्मण पापी होतो.
नो दद्याद्दक्षिणाहीनां दातव्या सा विधानतः
दक्षिणा न देता दान करू नये; ते विधीनुसारच द्यावे.
पुरा दत्तमिदं दानं गौर्या शंकरकाम्यया
पूर्वी हे दान गौरीने शंकराच्या भक्तीपोटी दिले होते.
नलेन दत्तमेतद्धि राज्यं कृत्वा दिवं गतः
नलाने हे दान दिले आणि राज्य करून स्वर्गास गेला.
दानस्यास्य प्रभावेण पुत्रा बहुबलान्विताः 4.163.
या दानाच्या प्रभावाने त्याचे पुत्र मोठ्या बळवान झाले.
दत्त्वा दानं शुभां कांतिं विपुलां च तथा श्रियम् अहोरात्रकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः
दान दिल्यावर शुभ तेज आणि विपुल संपत्ती मिळते, तसेच रात्रंदिवस केलेल्या पापांतून मुक्ती मिळते—यात शंका नाही.