यदा वा जायते चित्तं वित्तं च कुरुनन्दन
किंवा कुरुनंदना, जेव्हा मनात इच्छा निर्माण होते किंवा साधन उपलब्ध असते, तेव्हाही हे करता येते.
सुपयोधरशोभाढ्या सुशृंगी सुखुरा तथा
ती गाय सुंदर, भरपूर दूध देणारी, छान शिंगे असलेली आणि सुंदर शेपटीची असावी.
सुवर्णशृङ्गतिलका घंटाभरणभूषिता
तिच्या शिंगांना सोन्याचे टोक असावे आणि ती घंटाभूषणे घालून सजवलेली असावी.
पिण्याकपिटिकोपेता सहिरण्या च शक्तितः
तिला पेंड आणि गूळ यांचा गोळा द्यावा आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार सोनेही द्यावे.
पुराणपाठके तद्वज्ज्योतिःशास्त्रविदे तथा
हे दान पुराण वाचणाऱ्याला किंवा ज्योतिषशास्त्र जाणणाऱ्याला द्यावे.
द्रव्यैरेभिः समायुक्तां पुण्येऽह्नि विधिपूर्वकम्
ही सर्व वस्तू मिळवून, शुभ दिवशी, विधिपूर्वक दान करावे.
इन्द्रादिलोकपालानां या राजमहिषी शुभा
ती गाय इंद्रासारख्या लोकपालांच्या राजमहीषीसारखी शुभ आहे.
धर्मराजस्य साहाय्ये यस्याः पुत्रः प्रतिष्ठितः 4.162.
धर्मराजाच्या मदतीसाठी, तिच्या पुत्रामुळे तो प्रतिष्ठित होतो.
(इति दानमंत्रः) दद्यात्प्रदक्षिणीकृत्य ब्राह्मणे तां पयस्विनीम्
त्या दुधाळ म्हशीला प्रदक्षिणा घालून, ब्राह्मणाला द्यावी.
एवं दत्त्वा विधानेन ब्राह्मणस्य गृहं नयेत्
अशा रीतीने म्हैस दिल्यावर, ब्राह्मणासोबत त्याच्या घरी जावे.
संपादिता मया तुभ्यं संतुष्टो मे भव द्विज
हे द्विजा, मी तुझ्यासाठी हे पूर्ण केले आहे; तू माझ्यावर संतुष्ट हो.
अनेन विधिना दत्त्वा महिषीं द्विजपुङ्गवे
या पद्धतीने श्रेष्ठ ब्राह्मणाला म्हैस दिल्यावर,
या सा ददाति महिषीं सा राजमहिषी भवेत्
जी स्त्री म्हैस दान करते, ती राजमाता होते.
यज्ञयाजी भवेद्विप्रः क्षत्रियो विजयी भवेत्
ब्राह्मण यज्ञ करणारा होतो, क्षत्रिय विजयी होतो.
तस्मान्नरेण दातव्या महिषी विभवे सति
म्हणून, ज्याच्याकडे सामर्थ्य आहे, त्याने म्हैस दान करावी.
दशधेनुसमां राजन्महिषीं नारदोऽब्रवीत्
नारद म्हणाले, राजन, म्हैस दहा गायींइतकी महत्त्वाची आहे.
सगरेण ककुत्स्थेन धुंधुमारेण गाधिना
सगर, ककुत्स्थ, धुंधुमार आणि गाधी यांनी,
महिषी दानमाहात्म्यं यः शृणोति सदा नरः 4.162.
जो मनुष्य म्हैस दानाचे महात्म्य नेहमी ऐकतो,
दुग्धाधिकां हि महिषीं जलमेघवर्णां सपुष्टपट्टकवतीं जघनाभिरामाम्
जी म्हैस भरपूर दूध देणारी, पाण्याने भरलेल्या मेघासारखी काळी, मजबूत वस्त्र घातलेली आणि सुंदर कंबरेची आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे महिषीदानव्रतविधिवर्णनं नाम द्विषष्टयुत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात, उत्तरपर्वातील 'म्हैस दानव्रतविधीचे वर्णन' हा श्रीभविष्य महापुराणातील एकशे बासष्टावा अध्याय येथे संपला.
अविदानव्रतविधिवर्णनम् यद्दत्त्वा त्रिविधं पापं सद्यो विलयमृच्छति
जेव्हा हे दिले जाते, तेव्हा तीन प्रकारचे पाप त्वरित नष्ट होते.
सुवर्णरोमां सौवर्णीं प्रत्यक्षं वा सुशोभनाम्
सुवर्णासारखे केस असलेली, सोन्याची बनवलेली किंवा प्रत्यक्ष सुंदर दिसणारी.
कौशेयपरिधानां च दिव्यचंदनभूषिताम् सप्तधान्यसमायुक्तां फलपुष्पवतीं तथा
रेशमी वस्त्र घातलेली, दिव्य चंदनाने सुशोभित, सात धान्यांनी युक्त आणि फळफुलांनी भरलेली.
शतेन कारयेत्तां च सुवर्णस्य प्रयत्नतः
ती सोन्याच्या शंभर नाण्यांनी काळजीपूर्वक तयार करावी.
अयने विषुवे चैव ग्रहणे शशिसूर्ययोः
अयन, विषुव किंवा चंद्रसूर्यग्रहणाच्या वेळी,
यदा वा जायते वित्तं चित्तं श्रद्धासमन्वितम्
किंवा जेव्हा संपत्ती मिळते आणि मन श्रद्धेने भरलेले असते.
दद्यात्तीर्थे गृहे वापि यत्र वा रमते मनः
तीर्थस्थळी, घरी किंवा जिथे मन आनंदी होते तिथे दान द्यावे.
तत्र संस्थाप्य देवेशमुमया सह शंकरम्
त्या ठिकाणी उमेसह शंकराचे, देवांचे देव, प्रतिष्ठापन करावी.
रत्या सह तथानंगं लोकपालान्ग्रहानपि
रतीसह अनंग, तसेच लोकपाल आणि ग्रह यांचीही स्थापना करावी.
तदग्रे कारयेद्धोमं तिलाज्येन महीपते 4.163.
त्यांच्यासमोर तिळ आणि तुपाने होम करावा, हे राजन.