प्रतप्तजांबूनदतुल्यवर्णां महानितंबां तनुवृत्तमध्याम्
तिचा रंग जांभू नदीनं वितळलेल्या सोन्यासारखा तेजस्वी आहे; तिचे कंबर रुंद आणि कमरेचा भाग सडपातळ, आकर्षक आहे.
प्रातरुत्थाय यो भक्त्या धेनुकल्पं नरो भुवि
जो मनुष्य सकाळी उठून भक्तीभावाने या गायीची कथा वाचतो,
त्रिकालं पठते यस्तु पापं वर्षशतोद्भवम्
आणि जो हे तिन्ही वेळा वाचतो, त्याचे शंभर वर्षे साचलेले पाप नष्ट होते.
श्राद्धकाले पठेद्यस्तु इदं पावनमुत्तमम्
श्राद्धाच्या वेळी जो हे पवित्र ग्रंथ वाचतो,
अमावास्यां च यो विद्वान्द्विजानामग्रतः पठेत्
आणि जो विद्वान अमावस्येला ब्राह्मणांसमोर हे वाचतो,
यश्चैतत्छृणुयात्पुण्यं तद्गतेनांतरात्मना
आणि जो मन लावून हे पुण्यकथन ऐकतो,
इदं रहस्यं राजेन्द्र वराहमुखनिर्गतम्
राजेंद्र, हे रहस्य वराहाच्या तोंडातून प्रकट झाले आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे कपिलादानमाहात्म्यवर्णनं नामैकषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः
श्री भविष्यमहापुराणाच्या उत्तरपर्वातील श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात 'कपिला दानाचे महात्म्य' या एकशेएकसाठाव्या अध्यायाचा येथे समाप्ती आहे.
महिषीदानव्रतविधिवर्णनम् पुण्यं पापविनाशं च आयुष्यं सर्वकामदम्
महीषी दानाच्या व्रताचे आणि विधीचे वर्णन: हे पुण्य देणारे, पाप नष्ट करणारे, दीर्घायुष्य देणारे आणि सर्व इच्छांची पूर्तता करणारे आहे.
चन्द्रसूर्यग्रहे पुण्ये कार्त्तिक्यामयने तथा
हे चंद्र किंवा सूर्यग्रहणाच्या शुभ काळात, कार्तिक महिन्यात किंवा अयनाच्या वेळी करावे.
यदा वा जायते चित्तं वित्तं च कुरुनन्दन
किंवा कुरुनंदना, जेव्हा मनात इच्छा निर्माण होते किंवा साधन उपलब्ध असते, तेव्हाही हे करता येते.
सुपयोधरशोभाढ्या सुशृंगी सुखुरा तथा
ती गाय सुंदर, भरपूर दूध देणारी, छान शिंगे असलेली आणि सुंदर शेपटीची असावी.
सुवर्णशृङ्गतिलका घंटाभरणभूषिता
तिच्या शिंगांना सोन्याचे टोक असावे आणि ती घंटाभूषणे घालून सजवलेली असावी.
पिण्याकपिटिकोपेता सहिरण्या च शक्तितः
तिला पेंड आणि गूळ यांचा गोळा द्यावा आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार सोनेही द्यावे.
पुराणपाठके तद्वज्ज्योतिःशास्त्रविदे तथा
हे दान पुराण वाचणाऱ्याला किंवा ज्योतिषशास्त्र जाणणाऱ्याला द्यावे.
द्रव्यैरेभिः समायुक्तां पुण्येऽह्नि विधिपूर्वकम्
ही सर्व वस्तू मिळवून, शुभ दिवशी, विधिपूर्वक दान करावे.
इन्द्रादिलोकपालानां या राजमहिषी शुभा
ती गाय इंद्रासारख्या लोकपालांच्या राजमहीषीसारखी शुभ आहे.
धर्मराजस्य साहाय्ये यस्याः पुत्रः प्रतिष्ठितः 4.162.
धर्मराजाच्या मदतीसाठी, तिच्या पुत्रामुळे तो प्रतिष्ठित होतो.
(इति दानमंत्रः) दद्यात्प्रदक्षिणीकृत्य ब्राह्मणे तां पयस्विनीम्
त्या दुधाळ म्हशीला प्रदक्षिणा घालून, ब्राह्मणाला द्यावी.
एवं दत्त्वा विधानेन ब्राह्मणस्य गृहं नयेत्
अशा रीतीने म्हैस दिल्यावर, ब्राह्मणासोबत त्याच्या घरी जावे.
संपादिता मया तुभ्यं संतुष्टो मे भव द्विज
हे द्विजा, मी तुझ्यासाठी हे पूर्ण केले आहे; तू माझ्यावर संतुष्ट हो.
अनेन विधिना दत्त्वा महिषीं द्विजपुङ्गवे
या पद्धतीने श्रेष्ठ ब्राह्मणाला म्हैस दिल्यावर,
या सा ददाति महिषीं सा राजमहिषी भवेत्
जी स्त्री म्हैस दान करते, ती राजमाता होते.
यज्ञयाजी भवेद्विप्रः क्षत्रियो विजयी भवेत्
ब्राह्मण यज्ञ करणारा होतो, क्षत्रिय विजयी होतो.
तस्मान्नरेण दातव्या महिषी विभवे सति
म्हणून, ज्याच्याकडे सामर्थ्य आहे, त्याने म्हैस दान करावी.
दशधेनुसमां राजन्महिषीं नारदोऽब्रवीत्
नारद म्हणाले, राजन, म्हैस दहा गायींइतकी महत्त्वाची आहे.
सगरेण ककुत्स्थेन धुंधुमारेण गाधिना
सगर, ककुत्स्थ, धुंधुमार आणि गाधी यांनी,
महिषी दानमाहात्म्यं यः शृणोति सदा नरः 4.162.
जो मनुष्य म्हैस दानाचे महात्म्य नेहमी ऐकतो,
दुग्धाधिकां हि महिषीं जलमेघवर्णां सपुष्टपट्टकवतीं जघनाभिरामाम्
जी म्हैस भरपूर दूध देणारी, पाण्याने भरलेल्या मेघासारखी काळी, मजबूत वस्त्र घातलेली आणि सुंदर कंबरेची आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे महिषीदानव्रतविधिवर्णनं नाम द्विषष्टयुत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात, उत्तरपर्वातील 'म्हैस दानव्रतविधीचे वर्णन' हा श्रीभविष्य महापुराणातील एकशे बासष्टावा अध्याय येथे संपला.