पृथिव्यां यानि तीर्थानि गुह्यान्यायतनानि च
पृथ्वीवर जी तीर्थक्षेत्रे आणि गुप्त स्थानं आहेत—
होतव्यान्यग्निहोत्राणि सायं प्रातर्द्विजातिभिः
द्विजांनी सकाळ-संध्याकाळ करावयाची अग्निहोत्रे—
यजंते येऽग्निहोत्राणि अन्नैश्च विविधैः सदा
जे नेहमी वेगवेगळ्या अन्नांनी अग्निहोत्र यज्ञ करतात—
तेषां त्वादित्यवर्णैश्च विमानैर्जायते गतिः
त्यांना सूर्याप्रमाणे तेजस्वी दिव्य विमानांनी जाण्याचा मार्ग मिळतो.
कपिलायाः शिरो ग्रीवां सर्व तीर्थानि भामिनि
हे सुंदर मुखी, कपिला गायीच्या डोक्यात आणि मानेत सर्व तीर्थक्षेत्रे वास करतात.
प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः कपिला गलमस्तकात्
जो मनुष्य सकाळी उठून कपिला गायीच्या मानेला आणि डोक्याला स्पर्श करतो—
स तेन पुण्येनोपेतस्तत्क्षणाद्गतकिल्विषः
त्या पुण्यामुळे तो मनुष्य क्षणातच पापमुक्त होतो.
कल्य उत्थाय यो मर्त्यः कुर्यात्तासां प्रदक्षिणम्
जो मनुष्य सकाळी उठून त्यांची प्रदक्षिणा करतो,
प्रदक्षिणायां चैकायां कृतायां च वसुन्धरे 4.161.
आणि पृथ्वीची एक प्रदक्षिणा जरी केली,
कपिलायास्तु मूत्रेण स्नायाद्वै यः शुचिव्रतः
जो शुद्धतेचे पालन करून कपिला गायीच्या मूत्राने स्नान करतो,
येन स्नानेन चैकेन भवमुक्तो भवेन्नरः
त्या एकाच स्नानाने मनुष्य संसारबंधनातून मुक्त होतो.
गोसहस्रं च यो दद्यादेकां वा कपिलां नरः
जो हजार गायी किंवा एक कपिला गाय दान करतो,
यश्चैकां कपिलां हन्यान्नरो रज्जुकरो यदि
आणि जो एक कपिला गाय मारतो, जरी तो दोरी बनवणारा असला,
गवां स्थितिं कल्पयेत घृतं गव्यं न दूषयेत्
त्याने गायींच्या रक्षणाची व्यवस्था करावी आणि गायीचे तूप अपवित्र करू नये.
तुल्यं गोघृतदानस्य भयरोगादिपालनम्
भय, रोग यांसारख्या गोष्टींपासून केलेले रक्षण हे गायीच्या तुपाच्या दानाइतकेच पुण्यदायक आहे.
तृणादिभक्षणार्थं च गवां दद्याद्धरादिकम्
गायींना गवत वगैरे खायला मिळावे म्हणून जमिनीसारख्या गोष्टी द्याव्यात.
दशेह कपिलाः प्रोक्ताः स्वयमेव स्वयंभुवा
ही दहा कपिला गायी स्वयंभूने स्वतः जाहीर केल्या आहेत.
विमानैर्विविधैर्दिव्यैर्दिव्यकन्याभिरर्चितः
तो दिव्य कन्यांनी सन्मानित होऊन विविध स्वर्गीय विमानांतून जातो.
सुवर्णकपिला पूर्वा द्वितीया गौरपिङ्गला 4.161.
पहिली सुवर्णवर्णाची कपिला गाय, दुसरी गोरी आणि तांबूस आहे.
पंचमी जुहुवर्णा स्यात्षष्ठी तु घृतपिङ्गला
पाचवी तुपासारख्या रंगाची, सहावी तुपासारखी तांबूस आहे.
नवमी पाटला ज्ञेया दशमी पुष्पपिङ्गला
नववी पाटल रंगाची, दहावी फुलासारखी तांबूस आहे.
सर्वा ह्येता महाभागास्तारयंति न संशयः
या सर्व गायी अत्यंत पुण्यवती आहेत; त्या नक्कीच तारतात, यात शंका नाही.
एवमेतास्तु कपिलाः पापघ्न्यश्च वसुन्धरे
हे पृथ्वीदेवी, या कपिला गायी पापांचा नाश करणाऱ्या आहेत.
अग्निज्वालोज्ज्वलैः शृंगैः प्रदीप्तांगारलोचना
त्यांच्या शिंगांत अग्नीप्रमाणे ज्वाळा आहेत आणि डोळे प्रज्वलित अंगारांसारखे आहेत.
तामाग्नेय्यां सदा दद्याद्ब्राह्मणायेतरैः सदा
ती अग्निसंबंधित गाय नेहमी ब्राह्मणालाच द्यावी, इतर कुणालाही देऊ नये.
पतितश्च भवेन्नित्यं चंडालसदृशः पुमान्
नाहीतर तो पुरुष नेहमीच पतित होतो, आणि चांडाळासारखा राहतो.
द्वारांते परिहर्तव्या कपिला गौर्द्विजेतरैः
ब्राह्मण नसलेल्यांनी दाराजवळ कपिला गाय टाळावी.
असंभाष्याश्च पतिताः शूद्रास्ते पापकर्मिणः अमेध्यं भुञ्जतेऽतस्तां नोपजीवेद्द्विजेतरः
जे पतित, पापी शूद्र अपवित्र अन्न खातात, त्यांच्याशी बोलू नये; म्हणून ब्राह्मण नसलेल्यांनी तिच्यावर उपजीविका करू नये.
तासां घृतं च क्षीरं वा नवनीतमथापि वा 4.161.
त्या गायीचे तूप, दूध किंवा लोणी—
कपिलाजीविनः शूद्राः सर्वे गच्छंति रौरवम्
कपिला गायीवर उपजीविका करणारे सर्व शूद्र रौरव नरकात जातात.