नित्यानंदकरी पराभयकरी सौंदर्यरत्नाकरी निर्धूताखिलपापपावनकरी काशीपुराधीश्वरी
ती नित्य आनंद देणारी, परमोच्च निर्भयता देणारी, सौंदर्य आणि रत्नांचा महासागर, सर्व पापे दूर करणारी आणि काशीची अधिष्ठात्री आहे.
स इत्यष्टोत्तरं जप्त्वा ध्यानस्तिमितलोचनः
अशी एकशेआठ नावे जपून, त्याचे डोळे ध्यानात स्थिर झाले.
दत्त्वा तस्मै हि ऋग्विद्यां पुनरंतरधीयत
तिने त्याला ऋग्वेदाची विद्या दिली आणि नंतर अदृश्य झाली.
विक्रमादित्यभूपस्य यज्ञाचार्यो बभूव ह
तो विक्रमादित्य राजाचा यज्ञाचा पुरोहित झाला.
एतत्ते वर्णितं विप्र पुण्यमादिचरित्रकम्
हे विद्वान, अशी ही पुण्यदायी आदिच्या कर्मकथांची सांगितलेली गोष्ट आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराणे प्रतिसर्गपर्वणि चतुर्युगखंडापरपर्याये कलियुगीयेतिहाससमुच्चये प्रथमच रित्रवर्णनंनाम त्रयस्त्रिंशोध्यायः
श्री भविष्यमहापुराणातील प्रतिसर्ग पर्व, चार युगांच्या विभागात, कलियुगाच्या इतिहासांच्या संग्रहात, 'प्रथम चरित्रवर्णन' नावाचा त्र्याहत्तीसवा अध्याय येथे संपला.
बभूव मद्यमांसाशी भीमवर्मेति विश्रुतः
भीमवर्मा नावाचा, मद्य आणि मांस खाणारा एक माणूस होता.
मांसलोभेन स खलः सूकरान्ग्रामकुक्कुटान्
मांसाची लालसा असल्याने त्या दुष्टाने डुकरे आणि गावातील कोंबड्या खाल्ल्या.
नरमांसं स क्रव्यादस्त्यक्त्वान्यान्भक्षकोऽभवत् विसूच्यग्निवशं यातो ममार च युवापि सः
तो इतर अन्न सोडून नरमांस खाऊ लागला; अजून तरुण असतानाच, त्याला क्षय आणि तापाने मृत्यू आला.
कारितश्चंडिकापाठस्तेन दुष्टेन भीरुणा
त्या दुष्ट आणि भित्र्या माणसाने चंडिकेचे पठण करवून घेतले.
पुनः क्षत्रत्वमगमन्मागधे स महीपतिः
पुन्हा मगध देशात त्या राजाने क्षत्रियत्व प्राप्त केले.
जातिस्मरो बभूवासौ वेदधर्मपरायणः
तो जन्मतःच पूर्वजन्माची आठवण ठेवणारा आणि वेदधर्माला समर्पित झाला.
तस्मै नृपाय स मुनिर्दत्त्वा मध्यचरित्रकम्
त्या राजाला त्या ऋषीने मध्यम कर्मकथांचे वर्णन दिले.
नृपोऽपि प्रत्यहं देवीं महालक्ष्मीं सनातनीम्
आणि तो राजा देखील दररोज सनातन महालक्ष्मी देवीची पूजा करू लागला.
पुण्यक्षेत्रत्वमगमन्महामायाप्रसादतः
महामायेच्या कृपेने त्या ठिकाणी पुण्यभूमीचे महत्त्व प्राप्त झाले.
द्वादशाब्दांतरे प्राप्तस्तद्गुरुः शक्तितत्परः 3.2.34.
बारा वर्षांनी शक्तीला समर्पित असलेले ते गुरु तेथे आले.
तदा प्रादुरभूद्देवी जगदंबा सनातनी
तेव्हा सनातन जगदंबा देवी प्रकट झाली.
महानन्दी महाभागो भुक्त्वा भोगं सुरेप्सितम्
महानंदाने आणि मोठ्या भाग्याने, देवांना हवे असलेले सुख त्याने उपभोगले.
इति ते कथिता विप्र यत्प्रोक्तं यजुषो गतिः
ब्राह्मण, यजुर्वेदात सांगितलेली वाट मी तुला सांगितली आहे.
इत्येवं वर्णितं विप्र माहात्म्यं मुनिवर्णितम्
ब्राह्मण, ऋषींनी वर्णन केलेले हे माहात्म्य मी सांगितले.
इति श्रीभविष्ये महापुराणे प्रतिसर्गपर्वणि चतु र्युगखण्डापरपर्याये कलियुगीयेतिहाससमुच्चये चतुस्त्रिंशोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणातील प्रतिसर्ग पर्वाच्या चार युगांच्या विभागातील कलियुग इतिहास संग्रहातील चवतीसवा अध्याय येथे संपला.
तत्रावसन्महाप्राज्ञ उपाध्यायः पतञ्जलिः
तेथे महान बुद्धिमान उपाध्याय पतंजली राहात होते.
वेदवेदांगतत्त्वज्ञो गीताशास्त्रपरायणः
तो वेद आणि वेदांगांचा तत्त्वज्ञ होता, आणि गीतेच्या शिकवणीला समर्पित होता.
कदाचित्स तु शुद्धात्मा गतस्तीर्थांतरं प्रति
क ведा एकदा तो शुद्ध आत्मा दुसऱ्या तीर्थस्थानाकडे गेला.
वर्षान्ते च तदा विप्रो देवीभक्तेन निर्जितः
पावसाळा संपल्यावर त्या ब्राह्मणाला देवीच्या भक्ताने पराभूत केले.
शिवायै सर्वमांगल्यै विष्णुमाये च ते नमः
सर्व मंगलांची मूळ असलेल्या शिवेला आणि विष्णुमाये तुला मी नमस्कार करतो.
त्वमेव श्रद्धा बुद्धिस्त्वं मेधा विद्या शिवंकरी
तूच श्रद्धा आहेस, तूच बुद्धी आहेस, तूच मेधा, विद्या आणि शुभ देणारी आहेस.
इत्युक्ते सति विप्रे तु वागुवाचाशरीरिणी
असे म्हटल्यावर त्या ब्राह्मणाला एक देहहीन वाणी ऐकू आली.
तच्चरित्रप्रभावेण सत्यं ज्ञानमवाप्स्यसि मद्भक्त्या तेन संप्राप्तं पराजय पतञ्जले
त्या चरित्राच्या प्रभावाने तुला सत्य ज्ञान मिळेल; माझ्या भक्तीमुळे मिळाल्यामुळे पतंजलीला पराभव पत्करावा लागला.
इति श्रुत्वा वचो देव्या विन्ध्यवासिनि मन्दिरम्
देवीच्या त्या वचनांना ऐकून तो विंध्यवासिनीच्या मंदिरात गेला.