स्फाटिकैरुदरं कार्यं सौगन्धिकशतं कटौ
पोटावर स्फटिक रत्नांनी सजावट करावी, आणि कंबरेवर शंभर सुगंधी कमळे ठेवावीत.
सूर्यकान्तेन्दुकान्तौ च घ्राणे कर्पूरचन्दनैः
नाकावर सूर्यकांत आणि चंद्रकांत रत्न, तसेच कर्पूर आणि चंदन ठेवावं.
गारुत्मतशतं तद्वदपाने परिकल्पयेत्
त्याचप्रमाणे, अपानस्थानी शंभर हिरवी रत्नं ठेवावीत.
कुर्याच्छर्करया जिह्वां गोमयं च गुडात्मकम् 4.157.
जिभेला साखरेने बनवावं, आणि शरीर गायीच्या शेणात गूळ मिसळून तयार करावं.
पुच्छाग्रे चामरं दद्यात्स्तनयोस्ताम्रदोहनम्
शेपटाच्या टोकाला चामर द्यावा, आणि स्तनांजवळ तांब्याची दूध काढण्याची भांडी ठेवावीत.
नानाफलानि पार्श्वेषु कृत्वा पूजां प्रयत्नतः
कडेने विविध फळं ठेवावीत आणि पूजा मन लावून करावी.
त्वां सर्वदेवगणवासमिति स्तुवंति रुद्रेन्द्रचन्द्रकमलासनवासुदेवाः
रुद्र, इंद्र, चंद्र, कमळा आणि वासुदेव हे सर्व देवगण तुझी सर्व देवतांचा निवास म्हणून स्तुती करतात.
एवमामन्त्र्य तां धेनुं विप्राय प्रतिपादयेत्
अशी प्रार्थना करून ती गाय ब्राह्मणाला द्यावी.
ततश्च दक्षिणां दत्त्वा प्रणिपत्य क्षमापयेत्
नंतर दक्षिणा देऊन, नमस्कार करून क्षमा मागावी.
कल्पकोटिशतं साग्रं शिवलोके सुखं वसेत्
तो शंभर कोटी कल्पेपर्यंत शिवाच्या लोकात सुखाने राहतो.
सर्वकामसमृद्धश्च शत्रुपक्षक्षयंकरः
तो सर्व इच्छित सुखांनी परिपूर्ण होतो आणि शत्रूंचा नाश करतो.
इति सकलविधिज्ञो रत्नधेनुप्रदानं वितरति स विमानं प्राप्य देदीप्यमानम्
सर्व विधी जाणणारा जो रत्नांनी सजलेली गाय दान करतो, तो तेजस्वी विमान प्राप्त करतो.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे रत्नधेनुदानव्रतविधिवर्णनं नाम सप्तपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वातील श्रीकृष्ण-युधिष्ठिर संवादात 'रत्नधेनू दानव्रतविधिवर्णन' नावाचा एकशेपंचावन्नावा अध्याय येथे संपला.
उभयमुखीगोदानव्रतवर्णनम् विधिना केन धर्मज्ञं दाने तस्याश्च किं फलम्
दोन तोंड असलेल्या गायीच्या दानव्रताचे वर्णन – हे धर्मज्ञ, हे दान कोणत्या विधीने करावे आणि त्याचे फळ काय आहे?
प्राप्नुवंति नराः केचित्पुण्यसंभारविस्तराः
काही माणसे मोठ्या पुण्यसंचयाला पोहोचतात.
यावत्पादौ योनिगतौ शिरश्चैव प्रदृश्यते
पाय गर्भात असताना आणि डोके दिसू लागल्यावरपर्यंत.
गौर्यावद्द्विमुखी चैव यदा भवति भारत
भारता, ज्या वेळी गाय गौरीकडे पाठ फिरवते, तेव्हा ती दोन तोंडांची होते.
दत्त्वोभयमुखीं राजन्यत्पुण्यं प्राप्यते नृभिः
दोन तोंडांची गाय दान दिल्यास, माणसांना राजासारखे पुण्य मिळते.
किमिष्टैर्बहुभिर्यज्ञैर्दानैर्दत्तैश्च सत्तम
हे श्रेष्ठा, अनेक यज्ञ, दान किंवा भेटी यांचा काय उपयोग?
एकैव पाति नरकात्सुखमेकैव कारयेत्
एकच गाय नरकातून वाचवते; एकच गाय सुख देते.
स्वर्णशृंगीं रौप्यखुरां मुक्तालाङ्गूलभूषिताम् प्रसूयमानां गां दत्त्वा महत्पुण्यफलं लभेत्
सोन्याचे शिंग, चांदीचे खुर आणि मण्यांनी सजवलेली शेपटी असलेली गाय दान दिल्यास मोठे पुण्य मिळते.
यावंति धेनुरोमाणि वत्सस्यापि नराधिप
राजा, गाय आणि तिच्या वासरावर जितके केस आहेत—
पितॄन्पितामहांश्चैव तथैव प्रपितामहान् 4.158.
तितकेच पितर, वडील, आजोबा आणि पणजोबा यांनाही लाभ होतो.
घृतक्षीरवहा नद्यो दधिपायसकर्दमाः
तूप, दूध वाहणाऱ्या आणि दही, दूध, चिखलाने भरलेल्या नद्या—
यो ददाति सुवर्णेन बहुना सह भाविनीम्
जो कोणी भरपूर सोन्यासह गाभण गाय दान देतो—
न देया दुर्बला राजन्धेनुर्नैवाल्पदक्षिणा
राजा, दुर्बल गाय किंवा फारच कमी दक्षिणा असलेली गाय द्यावी नाही.
स्त्रियश्च त चंद्रसमानवक्त्राः प्रतप्तजांबूनदतुल्यवर्णाः
ज्यांच्या चेहऱ्याचा तेज चंद्रासारखा आहे आणि रंग शुद्ध सोन्यासारखा आहे अशा स्त्रिया—
गोसहस्रप्रदानविधिवर्णनम् कस्मिन्काले प्रदातव्यं कथं देयं च तद्भवेत्
हजार गायी दान देण्याची विधी: कोणत्या वेळी द्यावी आणि कशी द्यावी हे सांगितले आहे.
ब्रह्मणा सृजता लोकान्वृत्तिहेतोः प्रजेश्वर
प्रजेच्या पालनासाठी ब्रह्मदेवाने जग निर्माण केले, हे प्रजाधिपती—
यासां मूत्रपुरीषेण देवतायतनान्यपि
ज्यांच्या मूत्र व विष्ठेने देवतांचे स्थानही पवित्र होते—