ईदृग्बहुफला भक्तिः सर्वधातरि केशवे
सर्वांचा आधार असलेल्या केशवाची अशी भक्ती अनेक फळे देते.
मुधैवोक्तं सुधापानं मुधा तद्धि विचेष्टितम्
मुफ्तात अमृत पिणे व्यर्थ आहे, आणि तसे वागणे देखील निष्फळच आहे.
आराधितो हि यः पुंसामैहिकामुष्मिकं फलम्
ज्याची लोकांनी पूजा केली, त्याला या जगातील आणि परलोकातील दोन्ही फळे मिळतात.
संवत्सरास्तथा मासा विफला दिवसाश्च ते
तुझ्यासाठी वर्षे, महिने आणि दिवस हे सर्व व्यर्थ जातात.
यो न वित्तर्द्धिविभवैर्न वासोभिर्न भूषणैः
जो धन, संपत्ती, वस्तू, वस्त्र किंवा दागिन्यांनी समाधानी होत नाही,
जलधेनोस्तु माहात्म्यं निशम्येदृग्विधं नराः
पाण्याची गायीचे माहात्म्य ऐकून माणसे अशीच होतात.
कर्मभूमौ हि मानुष्यं जन्मनामयुतैरपि
दश हजार जन्मानंतरही, या कर्मभूमीत मानवजन्म मिळणे फार कठीण आहे.
संप्राप्य च न यैर्विष्णुस्तोषितो जलधेनुना
तो मिळाल्यावरही, ज्यांनी पाणी देणाऱ्या गायीने विष्णूला संतुष्ट केले नाही,
ऊर्ध्वबाहुर्विरौम्येष दृष्टलोकद्वयोऽस्मि भोः
मी हात वर करून ओरडतो: मी दोन्ही लोक पाहिले आहेत, हे लोकहो!
दुःसहो नारको वह्निरविषह्या च यातना 4.153.
नरकातील अग्नी असह्य आहे, आणि त्या यातना सहन करणे अशक्य आहे.
आदेशिको देशिको हि यममार्गे सुदुस्तरे
यमाच्या कठीण मार्गावर मार्गदर्शक आणि गुरु खरोखरच आवश्यक आहे.
इष्टेन किं क्रतुशतेन सुदुष्करेण क्लेशाधिकेन सुकृतैर्नियमैर्व्रतैश्च
शेकडो यज्ञ, कितीही कठीण, कष्टदायक, शुभकर्मे, नियम आणि व्रते यांचा काय उपयोग?
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे जलधेनुदानव्रतविधिवर्णनंनाम त्रिपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वात, श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात, पाणी देणाऱ्या गायीच्या दान व व्रतविधीचे वर्णन असलेला एकशे त्रेपन्नावा अध्याय संपला.
घृतधेनुदानव्रतवर्णनम् दीयते येन विधिना यादृग्रूपां च कारयेत्
तुप देणाऱ्या गायीच्या व्रताचे वर्णन: कोणत्या पद्धतीने द्यावे आणि ती गाय कशी असावी हे सांगितले आहे.
गव्यस्य सर्पिषः कुम्भान्गंधमाल्यविभूषितान्
गायीच्या तुपाचे घागरे, सुगंध, फुले आणि दागिन्यांनी सजवलेले,
इक्षुयष्टिमयाः पादाः खुरा रौप्यमयास्तथा
उसाच्या कांड्यांचे पाय, आणि त्याचप्रमाणे चांदीचे खुर असावेत.
सप्तधान्यमये पार्श्वे पटोर्णेन च कम्बलम्
सात धान्यांनी बनवलेल्या बाजूला, कापडाने झाकलेली चादर ठेवावी.
तद्वच्छर्करया जिह्वां गुडक्षीरमयं मुखम्
त्याचप्रमाणे, साखरेने जिभ तयार करावी आणि गुळ-दुधाने तोंड घडवावे.
ताम्रपात्रमयं पृष्ठं कुर्याच्छ्रद्धासमन्वितः
तांब्याच्या पात्राने पाठ तयार करावी, आणि हे सर्व श्रद्धेने करावे.
तद्वत्कल्पनया धेनोर्वत्सं च परिकल्पयेत्
त्याचप्रमाणे, कल्पनेने गायीसाठी वासरूही तयार करावे.
आज्यं तेजः समुद्दिष्टमाज्यं पापहरं परम्
साजूक तूप हे तेज समजले जाते; तूप सर्व पापे दूर करणारे श्रेष्ठ आहे.
त्वं चैवाज्यमयी देवि कल्पितासि मया किल
हे देवी, मी तुला तुपापासूनच घडवले आहे.
तं च विप्रं महाभाग मनसेव घृतार्चिषा 4.154.
त्या पुण्यवान ब्राह्मणाची मनाने तुपाच्या ज्योतीने पूजा करावी.
दक्षिणासहिता धेनुः कल्पिताज्यमयी शुभा
दक्षिणेसह तुपाची गाय शुभ मानली जाते.
इत्युदाहृत्य विप्राय तां गां तु प्रतिपादयेत्
अशी वाणी म्हणून ती गाय ब्राह्मणाला द्यावी.
अनेन च विधानेन नवनीतमयी शुभा
या पद्धतीने नवनीताची शुभ गायही तयार होते.
शृणु पार्थ महाबाहो प्रदानफलमुत्तमम्
पार्था, महाबाहो, दानाचे श्रेष्ठ फळ ऐक.
घृतधेनुप्रदा यांति तत्र कामैः सुपूरिताः
तुपाची गाय दान करणारे तेथे सर्व इच्छा पूर्ण होतात.
तांस्तेषु नृप लोकेषु स नयत्यस्तकल्मषान्
राजा, तो त्यांना त्या लोकांत पापरहित नेतो.
निष्किल्विषं पदं यांति निष्कामा घृतधेनुदाः
ज्यांनी तुपाची गाय निःस्वार्थपणे दिली, ते निष्पाप स्थानाला पोहोचतात.