तस्य यज्ञवराहस्य विष्णोरमिततेजसः
त्या यज्ञवराहाला, अमाप तेज असलेल्या विष्णूला,
एवं स्तुत्वा हृषीकेशं धर्मराजस्य पश्यतः
धर्मराजाच्या उपस्थितीत हृषीकेशाचे असे स्तवन केले.
मुद्गलोऽपि महाबुद्धिर्दृष्ट्वैतदखिलं नृप
राजा, मोठ्या बुद्धीचा मुद्गलही हे सर्व पाहून,
संस्मृत्य यमवाक्यानि विष्णोर्माहात्म्यमेव च
यमाची वचने आणि विष्णूचे माहात्म्य आठवून,
अहो सुदुस्तरा विष्णोर्मायेयमतिगह्वरी
अहो! विष्णूची ही माया अत्यंत कठीण आणि खोल आहे.
जीवो गच्छति कीटत्वं यूकामत्कुणयोनिताम्
जीव कधी किडा, कधी उवा किंवा उंदीर म्हणून जन्म घेतो.
ततश्च पशुतां प्राप्य नरत्वमभिवांछति तां प्राप्य च श्रियं परां नरो मायाविमोहितः
मग पशुत्व मिळवून तो मानवजन्माची इच्छा करतो; आणि मानवजन्म मिळाल्यावर, मायेमुळे मोहून, तो श्रेष्ठ संपत्तीची आकांक्षा करतो.
दुस्तरापि सुसाध्या सा माया कृष्णस्य मोहिनी
जरी ती कृष्णाची माया ओलांडायला कठीण असली, तरी ती मोहिनी सहज जिंकता येते.
अवाप्यैवं च गार्हस्थ्यमवाप्यैवं च तत्परम्
अशा प्रकारे गृहस्थाश्रम प्राप्त करून, आणि त्या श्रेष्ठ अवस्थेला देखील गाठून,
अविरोधेन विषयान्भुञ्जन्विष्णुं समाश्रयेत् । 4.153.
विषयांचा विरोध न करता उपभोग घेत, मनुष्याने विष्णूचा आश्रय घ्यावा.
ईदृग्बहुफला भक्तिः सर्वधातरि केशवे
सर्वांचा आधार असलेल्या केशवाची अशी भक्ती अनेक फळे देते.
मुधैवोक्तं सुधापानं मुधा तद्धि विचेष्टितम्
मुफ्तात अमृत पिणे व्यर्थ आहे, आणि तसे वागणे देखील निष्फळच आहे.
आराधितो हि यः पुंसामैहिकामुष्मिकं फलम्
ज्याची लोकांनी पूजा केली, त्याला या जगातील आणि परलोकातील दोन्ही फळे मिळतात.
संवत्सरास्तथा मासा विफला दिवसाश्च ते
तुझ्यासाठी वर्षे, महिने आणि दिवस हे सर्व व्यर्थ जातात.
यो न वित्तर्द्धिविभवैर्न वासोभिर्न भूषणैः
जो धन, संपत्ती, वस्तू, वस्त्र किंवा दागिन्यांनी समाधानी होत नाही,
जलधेनोस्तु माहात्म्यं निशम्येदृग्विधं नराः
पाण्याची गायीचे माहात्म्य ऐकून माणसे अशीच होतात.
कर्मभूमौ हि मानुष्यं जन्मनामयुतैरपि
दश हजार जन्मानंतरही, या कर्मभूमीत मानवजन्म मिळणे फार कठीण आहे.
संप्राप्य च न यैर्विष्णुस्तोषितो जलधेनुना
तो मिळाल्यावरही, ज्यांनी पाणी देणाऱ्या गायीने विष्णूला संतुष्ट केले नाही,
ऊर्ध्वबाहुर्विरौम्येष दृष्टलोकद्वयोऽस्मि भोः
मी हात वर करून ओरडतो: मी दोन्ही लोक पाहिले आहेत, हे लोकहो!
दुःसहो नारको वह्निरविषह्या च यातना 4.153.
नरकातील अग्नी असह्य आहे, आणि त्या यातना सहन करणे अशक्य आहे.
आदेशिको देशिको हि यममार्गे सुदुस्तरे
यमाच्या कठीण मार्गावर मार्गदर्शक आणि गुरु खरोखरच आवश्यक आहे.
इष्टेन किं क्रतुशतेन सुदुष्करेण क्लेशाधिकेन सुकृतैर्नियमैर्व्रतैश्च
शेकडो यज्ञ, कितीही कठीण, कष्टदायक, शुभकर्मे, नियम आणि व्रते यांचा काय उपयोग?
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे जलधेनुदानव्रतविधिवर्णनंनाम त्रिपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः
अशा प्रकारे श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वात, श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात, पाणी देणाऱ्या गायीच्या दान व व्रतविधीचे वर्णन असलेला एकशे त्रेपन्नावा अध्याय संपला.
घृतधेनुदानव्रतवर्णनम् दीयते येन विधिना यादृग्रूपां च कारयेत्
तुप देणाऱ्या गायीच्या व्रताचे वर्णन: कोणत्या पद्धतीने द्यावे आणि ती गाय कशी असावी हे सांगितले आहे.
गव्यस्य सर्पिषः कुम्भान्गंधमाल्यविभूषितान्
गायीच्या तुपाचे घागरे, सुगंध, फुले आणि दागिन्यांनी सजवलेले,
इक्षुयष्टिमयाः पादाः खुरा रौप्यमयास्तथा
उसाच्या कांड्यांचे पाय, आणि त्याचप्रमाणे चांदीचे खुर असावेत.
सप्तधान्यमये पार्श्वे पटोर्णेन च कम्बलम्
सात धान्यांनी बनवलेल्या बाजूला, कापडाने झाकलेली चादर ठेवावी.
तद्वच्छर्करया जिह्वां गुडक्षीरमयं मुखम्
त्याचप्रमाणे, साखरेने जिभ तयार करावी आणि गुळ-दुधाने तोंड घडवावे.
ताम्रपात्रमयं पृष्ठं कुर्याच्छ्रद्धासमन्वितः
तांब्याच्या पात्राने पाठ तयार करावी, आणि हे सर्व श्रद्धेने करावे.
तद्वत्कल्पनया धेनोर्वत्सं च परिकल्पयेत्
त्याचप्रमाणे, कल्पनेने गायीसाठी वासरूही तयार करावे.