प्रशस्तपत्रश्रवणां फलदंतवतीं शुभाम्
तिच्या कानांसाठी छान पानं लावावीत, ती फळांची द्यावी आणि सुंदर दात असावेत.
सितवस्त्रशिरालम्बां सितसर्षपरोमिकाम्
ती पांढऱ्या वस्त्रानं मढवावी, शेपटीला पांढरा दोरा बांधावा आणि केसांसाठी पांढरी मोहरी वापरावी.
ईदृक्संस्थानसम्पन्नां कृत्वा श्रद्धासमन्वितः
अशी सुंदर रचना करून, श्रद्धेनं ती तयार करावी.
या लक्ष्मीः सर्वभूतानां या वै देवेष्ववस्थिता
जी लक्ष्मी सर्व जीवांत वास करते आणि देवांमध्येही वसते—
ततः प्रदक्षिणां कृत्वा पूजयित्वा प्रणम्य च
तिची प्रदक्षिणा करून, पूजा करून आणि वंदन करून,
अनेन विधिना दत्त्वा तिलधेनुं नराधिप
राजा, या पद्धतीनं तीळांची गाय दान द्यावी,
यश्च गृह्णाति विधिवद्दीयमानां प्रमोदते
आणि जो ती योग्य रीतीनं घेतो आणि आनंदित होतो,
तेपि दोषविनिर्मुक्ता ब्रह्मलोकं व्रजंति ते
ते दोघंही दोषमुक्त होऊन ब्रह्मलोकाला जातात.
धेनुं तिलमयीं दत्त्वा न शोचति कृताकृते 4.152.
तीळांनी बनवलेली गाय दान दिल्यावर, केलेल्या किंवा न केलेल्या गोष्टींबद्दल दुःख राहत नाही.
एकाहमथ वा राजन्न युच्छेदन्तरात्मना
राजा, अगदी एक दिवस जरी असला तरी, मनात कधीही डळमळू नये.
चान्द्रायणादभ्यधिकं कथितं तिलभक्षणम्
तीळ खाणं हे चांद्रायण व्रतापेक्षा मोठं मानलं गेलं आहे.
वाचा कृतं तु मनसा कर्मणा यच्च संचितम्
म्हणून, जी काही गोष्ट वाणीने, मनाने किंवा कर्माने केली आहे—
मुशलेनोद्यते नापि लंबिते ब्राह्मणे तथा
मुसळ उचललेलं असो किंवा ब्राह्मण झुलत असो, त्यातही नाही—
सुरापानेन यत्पापमभक्ष्यस्य च भक्षणात्
दारू पिण्याने किंवा निषिद्ध अन्न खाल्ल्याने जे पाप मिळतं—
यममार्गे महाघोरे नदी वैतरणी स्मृता
यमाच्या भयंकर मार्गावर वैतरणी नावाची नदी आहे.
यत्र लोहमुखाः काका यत्र श्वानो भयावहाः
जिथे लोखंडाच्या चोचीचे कावळे आणि भयंकर कुत्रे असतात.
असिपत्रवनं चैव लोहकंटकशाल्मलीम्
तलवारीच्या पानांनी भरलेलं अरण्य आणि लोखंडी काट्यांनी वेढलेला साळमली वृक्ष.
विमाने कांचने दिव्ये मणिरत्नविभूषिते
रत्नांनी व मौल्यवान दगडांनी सजवलेल्या दिव्य सोन्याच्या विमानात.
गुणहीने न दातव्या न दातव्या धनेश्वरे 4.152.
गुण नसलेल्या किंवा धनवान माणसाला हे दान देऊ नये.
एका एकस्य दातव्या मुनिभिः कथितं पुरा
हे एकच एक व्यक्तीला द्यावं, असं पूर्वी ऋषींनी सांगितलं आहे.
तत्तेहं संप्रवक्ष्यामि सम्यक्फलसहस्रदम्
आता मी तुला ते सांगतो, जे हजारपट फळ देणारं आहे.
विप्राणां श्रावयेच्छ्राद्धे अनन्तफलमश्नुते
जर हे ब्राह्मणांना श्राद्धाच्या वेळी ऐकवलं, तर अनंत फळ मिळतं.
विभज्यमानान्येतानि दातारं पातयंत्यधः
ही गोष्ट विभागली गेल्यावर, दाता खाली पडतो.
अस्या दानप्रभावेन विमानं सर्वकामिकम्
या दानाच्या प्रभावाने सर्व इच्छा पूर्ण करणारं विमान मिळतं.
एषा चैव प्रदातव्या प्रयतेनान्तरात्मना
हे दान मनापासून आणि पूर्ण प्रयत्नाने द्यावं.
चन्द्रसूर्योपरागे तु विषुवे अयने तथा
चंद्र किंवा सूर्यग्रहणाच्या वेळी, विषुव किंवा अयनाच्या काळात.
वैशाख्यां मार्गशीर्ष्यां वा गजच्छायासु चैव हि
वैशाख किंवा मार्गशीर्ष महिन्यात, किंवा हत्तीच्या सावलीत.
यश्च गृह्णाति विधिवद्दीयमानां च पश्यति 4.152.
जो विधिपूर्वक हे स्वीकारतो किंवा दान दिलं जाताना पाहतो.
धेनुं धनाधिपतयो मगधोद्भवेन मानेन ये तिलमयीं चतुराढकेन
मगधातून आलेल्या गर्वाने भरलेले धनाचे स्वामी, जे चार आढक तिळांनी बनवलेली गाय स्वीकारतात.
प्रतिगृह्णामि देवि त्वां कुटुंबभरणाय च
हे देवी, मी तुला माझ्या कुटुंबाच्या पोषणासाठी स्वीकारतो.