अनुव्रजेच्च गच्छंतं पदान्यष्टौ नराधिप
राजा निघून जात असताना जर कोणी त्याच्या मागे आठ पावले चालत जातो, हे नराधिपा,
सर्वकामसमृद्धात्मा स्वर्गलोकं स गच्छति
आणि त्याचे सर्व इच्छित सुख मिळालेले असेल, तर तो स्वर्गलोक प्राप्त करतो.
सप्त जन्मकृतात्पापान्मोचयत्यवनीपते
तो सात जन्मांतील पापांपासून स्वतःला मुक्त करतो, हे पृथ्वीच्या अधिपती.
फलमाप्नोति राजेन्द्र दक्षायैवं जगौ हरिः
हेच फळ आहे, हे राजेंद्र, असे हरिने दक्षाला सांगितले.
भवत्यसौ पापहरा यावदिंद्राश्चतुर्दश
ही कृती चौदा इंद्रांपर्यंत पाप नष्ट करणारी ठरते.
प्रायश्चित्तमिदं प्रोक्तमनुतापोपबृंहितम्
हे प्रायश्चित्त सांगितले आहे, आणि पश्चात्तापाने ते अधिक प्रभावी होते.
ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैश्चान्यैश्च मानवैः
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र आणि इतर सर्व माणसांनी,
गोभ्योधिकं जगति नापरमस्तिकिञ्चिद्दानं पवित्रमिति शास्त्रविदो वदंति
शास्त्रज्ञ सांगतात की या जगात गायींचे दान याहून पवित्र काहीच नाही.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे प्रत्यक्षधेनुदानव्रत विधिवर्णनं नामैकपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वातील श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात प्रत्यक्ष धेनुदानव्रत विधीवर्णन नावाचा एकशेएकावन्नावा अध्याय संपला.
धेनुदानव्रतविधिवर्णनम् विशेषविधिना याश्च देयाः कामानभीप्सुभिः
आता धेनुदानव्रताचा विधी सांगतो: जे दान स्वतःसाठी काहीच नको असणाऱ्यांनी खास पद्धतीने द्यावे लागते.
कामं यद्दीयते दानं समग्रं तत्सुखावहम्
मनापासून आणि पूर्णपणे दिलेले दान नेहमी सुख देते.
तस्मान्न दक्षिणाहीनं विधानविकलं तथा
म्हणून विधी अपूर्ण किंवा दक्षिणा न देता दान करू नये.
अन्यथा दीयमानं तदहंकाराय केवलम्
वेगळ्या पद्धतीने दिलेले दान केवळ अहंकारासाठी असते.
तिलधेनुं प्रवक्ष्यामि शृणु पार्थिवसत्तम
आता मी तिळांची गाय कशी द्यावी हे सांगतो, ऐक, हे उत्तम राजांमध्ये श्रेष्ठ.
यां दत्त्वा ब्रह्महा गोघ्नः पितृहा गुरुतल्पगः
ही गाय दिल्यावर ब्रह्महत्यारा, गोहत्या करणारा, पित्याची हत्या करणारा, किंवा गुरूच्या पत्नीशी संबंध ठेवणारा,
महापातकयुक्तश्च संयुक्तश्चोपपातकैः
मोठ्या पापांनी व उपपापांनी ग्रस्त असला तरी,
अनुलिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनसमावृते
जमिनीवर गायीच्या शेणाने लिपून काळ्या कृष्णमृगाच्या कातडीने झाकून,
तिलाः श्वेतास्तिलाः कृष्णास्तिला गोमूत्रवर्णकाः
श्वेत तीळ, काळे तीळ आणि गायीच्या मूत्राच्या रंगाचे तीळ—
द्रोणस्य वत्सकं कुर्याच्चतुराढकिकां च गाम् 4.152.
द्रोणासाठी वासरू तयार करावं आणि चार आढक मापाची गाय घडवावी.
कार्या शर्करया जिह्वा गुडेनास्यं च कम्बलः
तिची जीभ साखरेची, तोंड गुळाचं, आणि अंगावर चादर असावी.
प्रशस्तपत्रश्रवणां फलदंतवतीं शुभाम्
तिच्या कानांसाठी छान पानं लावावीत, ती फळांची द्यावी आणि सुंदर दात असावेत.
सितवस्त्रशिरालम्बां सितसर्षपरोमिकाम्
ती पांढऱ्या वस्त्रानं मढवावी, शेपटीला पांढरा दोरा बांधावा आणि केसांसाठी पांढरी मोहरी वापरावी.
ईदृक्संस्थानसम्पन्नां कृत्वा श्रद्धासमन्वितः
अशी सुंदर रचना करून, श्रद्धेनं ती तयार करावी.
या लक्ष्मीः सर्वभूतानां या वै देवेष्ववस्थिता
जी लक्ष्मी सर्व जीवांत वास करते आणि देवांमध्येही वसते—
ततः प्रदक्षिणां कृत्वा पूजयित्वा प्रणम्य च
तिची प्रदक्षिणा करून, पूजा करून आणि वंदन करून,
अनेन विधिना दत्त्वा तिलधेनुं नराधिप
राजा, या पद्धतीनं तीळांची गाय दान द्यावी,
यश्च गृह्णाति विधिवद्दीयमानां प्रमोदते
आणि जो ती योग्य रीतीनं घेतो आणि आनंदित होतो,
तेपि दोषविनिर्मुक्ता ब्रह्मलोकं व्रजंति ते
ते दोघंही दोषमुक्त होऊन ब्रह्मलोकाला जातात.
धेनुं तिलमयीं दत्त्वा न शोचति कृताकृते 4.152.
तीळांनी बनवलेली गाय दान दिल्यावर, केलेल्या किंवा न केलेल्या गोष्टींबद्दल दुःख राहत नाही.
एकाहमथ वा राजन्न युच्छेदन्तरात्मना
राजा, अगदी एक दिवस जरी असला तरी, मनात कधीही डळमळू नये.