वृद्धा सरोगा हीनांगी वंध्या दुष्टा मृतप्रजा
जुनी, आजारी, अपंग, वंध्या, दुष्ट किंवा जिचे वासरू मेलं आहे अशी गाय—
सा दत्तैव हरेत्पापं श्रोत्रियायाहिताग्नये
अशी गायही जर अग्निहोत्र करणाऱ्या ब्राह्मणाला दिली, तरी ती पाप दूर करते.
अकुलीनाय मूर्खाय लुब्धाय पिशुनाय च
परंतु ती गाय नीच कुळातील, मूर्ख, लोभी किंवा निंदक अशा व्यक्तीस देऊ नये.
घृतक्षीराभिषेकं च कृत्वा विष्णोः शिवस्य च
तूप आणि दूध याने विष्णू आणि शिव यांची अभिषेक पूजा करावी.
समभ्यर्च्य यथान्यायं पुष्पादिभिरनुक्रमात्
नंतर योग्य रीतीने, फुलांसह आणि इतर वस्तूंनी क्रमाने पूजा करावी.
सवत्सां वस्त्रसंवीतां सितयज्ञोपवीतिनीम्
वासरासह, वस्त्राने झाकलेली, पांढऱ्या यज्ञोपवीताने सजलेली गाय,
शक्तितो दक्षिणायुक्तां ब्राह्मणाय निवेदयेत्
स्वतःच्या सामर्थ्यानुसार दक्षिणा देऊन, ती गाय ब्राह्मणाला अर्पण करावी.
अश्वं सदा सुकर्णे वा दासीं शिरसि दापयेत्
सदैव चांगल्या कानांचा घोडा किंवा दासी आदराने द्यावी.
गावो मे हृदये संतु गवां मध्ये वसाम्यहम् 4.151.
गायी माझ्या हृदयात वास करोत; मी गायींच्या मध्ये राहतो.
इमां च प्रतिगृह्णीष्व धेनुर्दत्ता मया तव
ही गाय मी तुला दिली आहे, ती तू स्वीकार.
अनुव्रजेच्च गच्छंतं पदान्यष्टौ नराधिप
राजा निघून जात असताना जर कोणी त्याच्या मागे आठ पावले चालत जातो, हे नराधिपा,
सर्वकामसमृद्धात्मा स्वर्गलोकं स गच्छति
आणि त्याचे सर्व इच्छित सुख मिळालेले असेल, तर तो स्वर्गलोक प्राप्त करतो.
सप्त जन्मकृतात्पापान्मोचयत्यवनीपते
तो सात जन्मांतील पापांपासून स्वतःला मुक्त करतो, हे पृथ्वीच्या अधिपती.
फलमाप्नोति राजेन्द्र दक्षायैवं जगौ हरिः
हेच फळ आहे, हे राजेंद्र, असे हरिने दक्षाला सांगितले.
भवत्यसौ पापहरा यावदिंद्राश्चतुर्दश
ही कृती चौदा इंद्रांपर्यंत पाप नष्ट करणारी ठरते.
प्रायश्चित्तमिदं प्रोक्तमनुतापोपबृंहितम्
हे प्रायश्चित्त सांगितले आहे, आणि पश्चात्तापाने ते अधिक प्रभावी होते.
ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैश्चान्यैश्च मानवैः
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र आणि इतर सर्व माणसांनी,
गोभ्योधिकं जगति नापरमस्तिकिञ्चिद्दानं पवित्रमिति शास्त्रविदो वदंति
शास्त्रज्ञ सांगतात की या जगात गायींचे दान याहून पवित्र काहीच नाही.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे प्रत्यक्षधेनुदानव्रत विधिवर्णनं नामैकपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वातील श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात प्रत्यक्ष धेनुदानव्रत विधीवर्णन नावाचा एकशेएकावन्नावा अध्याय संपला.
धेनुदानव्रतविधिवर्णनम् विशेषविधिना याश्च देयाः कामानभीप्सुभिः
आता धेनुदानव्रताचा विधी सांगतो: जे दान स्वतःसाठी काहीच नको असणाऱ्यांनी खास पद्धतीने द्यावे लागते.
कामं यद्दीयते दानं समग्रं तत्सुखावहम्
मनापासून आणि पूर्णपणे दिलेले दान नेहमी सुख देते.
तस्मान्न दक्षिणाहीनं विधानविकलं तथा
म्हणून विधी अपूर्ण किंवा दक्षिणा न देता दान करू नये.
अन्यथा दीयमानं तदहंकाराय केवलम्
वेगळ्या पद्धतीने दिलेले दान केवळ अहंकारासाठी असते.
तिलधेनुं प्रवक्ष्यामि शृणु पार्थिवसत्तम
आता मी तिळांची गाय कशी द्यावी हे सांगतो, ऐक, हे उत्तम राजांमध्ये श्रेष्ठ.
यां दत्त्वा ब्रह्महा गोघ्नः पितृहा गुरुतल्पगः
ही गाय दिल्यावर ब्रह्महत्यारा, गोहत्या करणारा, पित्याची हत्या करणारा, किंवा गुरूच्या पत्नीशी संबंध ठेवणारा,
महापातकयुक्तश्च संयुक्तश्चोपपातकैः
मोठ्या पापांनी व उपपापांनी ग्रस्त असला तरी,
अनुलिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनसमावृते
जमिनीवर गायीच्या शेणाने लिपून काळ्या कृष्णमृगाच्या कातडीने झाकून,
तिलाः श्वेतास्तिलाः कृष्णास्तिला गोमूत्रवर्णकाः
श्वेत तीळ, काळे तीळ आणि गायीच्या मूत्राच्या रंगाचे तीळ—
द्रोणस्य वत्सकं कुर्याच्चतुराढकिकां च गाम् 4.152.
द्रोणासाठी वासरू तयार करावं आणि चार आढक मापाची गाय घडवावी.
कार्या शर्करया जिह्वा गुडेनास्यं च कम्बलः
तिची जीभ साखरेची, तोंड गुळाचं, आणि अंगावर चादर असावी.