नोपभोगैः क्षयं यांति न प्रदानैः समृद्धयः
भोगांनी ती संपत नाही आणि दानाने संपत्ती कमी होत नाही.
अदृष्टपरतत्त्वोपि पात्रेभ्यो विसृजेद्धनम्
ज्याला अंतिम सत्य कळले नसेल, त्यानेही पात्रांना धन द्यावे.
दानानि बहुरूपाणि कथयामि तवानघ
हे निष्पाप, मी तुला अनेक प्रकारच्या दानांबद्दल सांगतो.
किञ्चिद्व्रतं यत्क्रियते पूज्यते च त्रिलोचनः
कोणतेही व्रत केले गेले, किंवा पूजा केली गेली, तर त्रिनेत्री देवाचीच पूजा होते.
यानि दानानि देयानि तान्याचक्ष्य यदूत्तम
हे यादवश्रेष्ठ, कोणती दाने द्यावीत हे मी तुला स्पष्टपणे सांगतो.
येन चैव विधानेन दानं पुण्यसुखावहम्
कशा प्रकारे दान दिल्याने पुण्य आणि सुख मिळते, हेही मी सांगतो.
आसप्तमं पुनंत्येते दोहवाहनवेदनैः
दोह, वाहन आणि वेदज्ञान यांच्या माध्यमातून हे सात पिढ्यांपर्यंत शुद्ध करतात.
गोदानमादौ वक्ष्यामि प्रत्यक्षक्रमयोगतः
सर्वप्रथम, मी प्रत्यक्ष आणि योग्य क्रमाने गोधनाचे वर्णन करतो.
देयाः किंलक्षणा गावः काश्च राजन्विवर्जिताः 4.151.
राजा, कोणत्या प्रकारच्या गायी द्याव्यात आणि कोणत्या टाळाव्यात, हे मी सांगतो.
न्यायार्जिता सवत्सा च प्रदेया श्रोत्रियाय गौः
न्यायाने मिळवलेली, वासरासह असलेली गाय विद्वान ब्राह्मणाला द्यावी.
वृद्धा सरोगा हीनांगी वंध्या दुष्टा मृतप्रजा
जुनी, आजारी, अपंग, वंध्या, दुष्ट किंवा जिचे वासरू मेलं आहे अशी गाय—
सा दत्तैव हरेत्पापं श्रोत्रियायाहिताग्नये
अशी गायही जर अग्निहोत्र करणाऱ्या ब्राह्मणाला दिली, तरी ती पाप दूर करते.
अकुलीनाय मूर्खाय लुब्धाय पिशुनाय च
परंतु ती गाय नीच कुळातील, मूर्ख, लोभी किंवा निंदक अशा व्यक्तीस देऊ नये.
घृतक्षीराभिषेकं च कृत्वा विष्णोः शिवस्य च
तूप आणि दूध याने विष्णू आणि शिव यांची अभिषेक पूजा करावी.
समभ्यर्च्य यथान्यायं पुष्पादिभिरनुक्रमात्
नंतर योग्य रीतीने, फुलांसह आणि इतर वस्तूंनी क्रमाने पूजा करावी.
सवत्सां वस्त्रसंवीतां सितयज्ञोपवीतिनीम्
वासरासह, वस्त्राने झाकलेली, पांढऱ्या यज्ञोपवीताने सजलेली गाय,
शक्तितो दक्षिणायुक्तां ब्राह्मणाय निवेदयेत्
स्वतःच्या सामर्थ्यानुसार दक्षिणा देऊन, ती गाय ब्राह्मणाला अर्पण करावी.
अश्वं सदा सुकर्णे वा दासीं शिरसि दापयेत्
सदैव चांगल्या कानांचा घोडा किंवा दासी आदराने द्यावी.
गावो मे हृदये संतु गवां मध्ये वसाम्यहम् 4.151.
गायी माझ्या हृदयात वास करोत; मी गायींच्या मध्ये राहतो.
इमां च प्रतिगृह्णीष्व धेनुर्दत्ता मया तव
ही गाय मी तुला दिली आहे, ती तू स्वीकार.
अनुव्रजेच्च गच्छंतं पदान्यष्टौ नराधिप
राजा निघून जात असताना जर कोणी त्याच्या मागे आठ पावले चालत जातो, हे नराधिपा,
सर्वकामसमृद्धात्मा स्वर्गलोकं स गच्छति
आणि त्याचे सर्व इच्छित सुख मिळालेले असेल, तर तो स्वर्गलोक प्राप्त करतो.
सप्त जन्मकृतात्पापान्मोचयत्यवनीपते
तो सात जन्मांतील पापांपासून स्वतःला मुक्त करतो, हे पृथ्वीच्या अधिपती.
फलमाप्नोति राजेन्द्र दक्षायैवं जगौ हरिः
हेच फळ आहे, हे राजेंद्र, असे हरिने दक्षाला सांगितले.
भवत्यसौ पापहरा यावदिंद्राश्चतुर्दश
ही कृती चौदा इंद्रांपर्यंत पाप नष्ट करणारी ठरते.
प्रायश्चित्तमिदं प्रोक्तमनुतापोपबृंहितम्
हे प्रायश्चित्त सांगितले आहे, आणि पश्चात्तापाने ते अधिक प्रभावी होते.
ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः शूद्रैश्चान्यैश्च मानवैः
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र आणि इतर सर्व माणसांनी,
गोभ्योधिकं जगति नापरमस्तिकिञ्चिद्दानं पवित्रमिति शास्त्रविदो वदंति
शास्त्रज्ञ सांगतात की या जगात गायींचे दान याहून पवित्र काहीच नाही.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे प्रत्यक्षधेनुदानव्रत विधिवर्णनं नामैकपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वातील श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात प्रत्यक्ष धेनुदानव्रत विधीवर्णन नावाचा एकशेएकावन्नावा अध्याय संपला.
धेनुदानव्रतविधिवर्णनम् विशेषविधिना याश्च देयाः कामानभीप्सुभिः
आता धेनुदानव्रताचा विधी सांगतो: जे दान स्वतःसाठी काहीच नको असणाऱ्यांनी खास पद्धतीने द्यावे लागते.