कृते वै क्रियमाणे तु कर्ता फलमवाप्नुयात् 4.146.
हे जेव्हा स्वतः करतो किंवा करवून घेतो, तेव्हा करणाऱ्याला त्याचे फळ मिळते.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे अपराधशतव्रतवर्णनं नाम षट्चत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वात श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादातील 'शतगुण प्रायश्चित्त व्रताचे वर्णन' नावाचा एकशे छप्पन्नवा अध्याय इथे संपला.
काञ्चनव्रतवर्णनम् वासुदेवं जगन्नाथं स्थितिसंयमकारकम्
कांचन व्रताचे वर्णन: वासुदेव, जगाचा स्वामी, जो सृष्टीचे नियंत्रण करतो—
परावराणां स्रष्टारं पुराणं परमव्ययम्
सर्व श्रेष्ठ आणि कनिष्ठ गोष्टींचा आदिकर्ता, प्राचीन, परम आणि अविनाशी—
प्रणिपत्य महादेवं चराचरगुरुं हरिम्
सर्व चराचरांचा गुरु असलेल्या महादेव हरिला वंदन करून—
भगवन्देवदेवेश भक्तानामनुकम्पक
भगवान, देवांचा देव, भक्तांवर दया करणारा प्रभो—
प्रकुरुष्व महाभाग दयां कृत्वा ममोपरि
हे महाभागा, कृपा करून माझ्यावर दया कर.
उत्तमं सर्ववर्णानां व्रतानामपि चोत्तमम्
सर्व व्रतांमध्ये आणि सर्व वर्णांमध्ये हे व्रत सर्वश्रेष्ठ आणि उत्तम आहे.
यथा नदीषु सर्वासु जाह्नवी लोकविश्रुता
सर्व नद्यांमध्ये जशी जाह्नवी (गंगा) जगप्रसिद्ध आहे—
ह्रदानामुदधिः श्रेष्ठो देवानां विष्णुरुत्तमः
तशीच सरोवरांमध्ये समुद्र श्रेष्ठ आहे आणि देवांमध्ये विष्णू सर्वश्रेष्ठ आहे—
न गङ्गा न कुरुक्षेत्रं न काशी न च पुष्करम्
गंगा, कुरुक्षेत्र, काशी किंवा पुष्कर यांपैकी काहीही नाही—
गौर्या देव्या कृतं पूर्वं शंकरेण महात्मना 4.147.
हे व्रत पूर्वी गौरी देवी आणि महान आत्मा शंकर यांनी केले होते.
दमयन्तीवियोगेन नलेन तु तथा कृतम्
दमयंतीपासून वेगळे झाल्यामुळे नलानेही हे व्रत केले होते.
कृतमेतद्व्रतं भद्रे स्वर्गमोक्षप्रदायकम्
हे व्रत केल्याने, हे शुभे, स्वर्ग आणि मोक्ष मिळतो.
शांडिल्या चाप्यरुन्धत्या उर्वश्या देवदत्तया
हे व्रत शांडिल्य, अरुंधती, उर्वशी आणि देवदत्ता यांनीही केले होते.
पाताले नागकन्याभिः कृतमेतत्सुशोभनम्
पाताळात नागकन्यांनीही हे व्रत सुंदर रीतीने केले होते.
अन्याभिः सर्वनारीभिः सर्वकामफलेप्सुभिः
इतर सर्व स्त्रियांबरोबर, सर्व इच्छा पूर्ण होण्यासाठी इच्छुक असलेल्या स्त्रियांबरोबर,
वसुप्रीतिकरं रम्यं व्रतानां परमं शृणु
सर्व व्रतांमध्ये देवांना प्रिय आणि आनंद देणारे, श्रेष्ठ व्रत कोणते आहे ते ऐक.
गुरुभार्याभिगामी च ह्येतेषां संगमी च यः
जो गुरुच्या पत्नीशी संबंध ठेवतो किंवा या स्त्रियांशी संग करतो,
अगम्यागमनो यस्तु मांसाशी वृषलीपतिः
जो वर्ज्य स्त्रियांकडे जातो, मांस खातो किंवा नीच जातीच्या स्त्रीचा पती असतो,
एभिः सर्वैर्महापापैर्मुच्यते नात्र संशयः
या सर्व मोठ्या पापांपासून तो मुक्त होतो—याबद्दल काहीही शंका नाही.
अतस्तेऽहं विधिं वक्ष्ये विधानमवधारय 4.147.
म्हणून मी तुला हा विधी सांगतो, नीट लक्ष देऊन ऐक.
यः करोति नरो देवि नारी वा भक्तिसंयुता
हे देवी, जो कोणी पुरुष किंवा स्त्री भक्तीने हे करतो,
तस्मिन्मासे च कर्तव्यं व्रतमेतच्च सुन्दरि
त्या महिन्यात हे व्रत अवश्य करावं, हे सुंदर स्त्री.
शुक्लकृष्णतृतीयायामेकादश्यां च पूर्णिमा
शुक्ल आणि कृष्ण पक्षातील तृतीया, एकादशी आणि पौर्णिमेला,
पर्वस्वन्येषु सर्वेषु दातव्या काञ्चनी पुरी
इतर सर्व सणांच्या दिवशी सोन्याची नगरी दान करावी.
मृत्तिकालंभनं कार्यं मंत्रेणानेन सुव्रते
माती उचलताना हा मंत्र म्हणावा, हे सुसंस्कारिते.
लोकानामुपकारार्थं वन्दनात्सिद्धिकामदा
सर्व लोकांच्या कल्याणासाठी, पूजा केल्याने इच्छित सिद्धी मिळते.
( इति मृत्तिकामंत्रः आपस्तु विश्वयोनिर्हि विष्णुना निर्मिताः स्वयम्
(मृत्तिकेचा मंत्र:) पाणी हेच विश्वाचे गर्भस्थान आहे, आणि ते विष्णूंनी स्वतः निर्माण केले आहे.
( इत्यम्मंत्रः अनेन विधिना स्नात्वा यजमानः समाहितः
(पाण्याचा मंत्र:) या विधीने स्नान करून, यजमान एकाग्रतेने,