कृत्वा कुंडशतं दिव्यं यथोक्तं हस्त संमितम्
जसा सांगितला आहे तसा, हाताच्या मापाने, शंभर पवित्र वेदिका तयार कराव्यात.
सद्यः पक्षे तु विप्राणां सहस्रं परिकीर्तितम्
त्या वेळी, एकाच वेळी, हजार ब्राह्मणांना बोलावावं असं सांगितलं आहे.
होमं कुर्युर्द्विजाः सर्वे कुण्डे कुण्डे यथोदितम्
सर्व द्विजांनी प्रत्येक वेदिकेत, जसं सांगितलं तसं, होम करावा.
न च वह्निबहुत्वं स्यात्तत्र यज्ञे विधीयते
त्या यज्ञात एकापेक्षा जास्त अग्नी ठेवू नये.
एक एव भवेद्यज्ञः कोटिहोमो न संशयः शताननः स विज्ञेयः कोटिहोमो न संशयः ।। 4.142.
यज्ञ एकच असावा; कोटीहोम असाच असतो, यात शंका नाही. तो शंभरमुखी कोटीहोम आहे, यातही शंका नाही.
स्वल्पैरहोभिः कार्यः स्याद्वर्षाकालादिकेऽपि वा
तो काही दिवसांत पूर्ण करता येतो, किंवा पावसाळ्याच्या सुरुवातीला सुद्धा करता येतो.
विप्राणां द्वे शते तत्र सुविभज्य नियोजयेत्
तिथे दोनशे ब्राह्मणांना नीट विभागून नेमावं.
भूप कुंडद्वयं कृत्वा विभज्य च विभावसुम्
राजा, दोन वेदिका करून, अग्नीही विभागावा.
शतं तत्र नियोज्यं स्याद्विप्राणां प्रविभज्य वै
प्रत्येक वेदिकेसाठी शंभर ब्राह्मण योग्य प्रकारे नेमावेत.
एवं च द्विमुखं कार्यः कोटिहोमो विचक्षणैः
अशा प्रकारे, ज्ञानी लोकांनी दोन भागांत कोटीहोम करावा.
यदा तु स्वेच्छया यज्ञं यजमानः समापयेत्
यजमानाला ज्या वेळी इच्छा असेल, त्या वेळी यज्ञ पूर्ण करता येतो.
एककुंडस्थितो वह्निरेकचित्तैः समाहितैः
एकाच वेदिकेत अग्नी ठेवून, एकचित्ताने आणि एकाग्रतेने यज्ञ करावा.
न संख्यानियमश्चात्र ब्राह्मणानां नरोत्तम
इथे ब्राह्मणांची संख्या ठरवलेली नाही, श्रेष्ठ पुरुषा.
आवृत्त्या सर्वकामस्य चातुर्मास्यानुकर्मवत्
पुनःपुन्हा केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात, जसं चातुर्मास्याच्या उपयज्ञांनी होतं.
अयमेकमुखो राजन्कालेन बहुना भवेत् 4.142.
राजा, हा एकमुखी प्रकार आहे; काळानुसार तो अनेक प्रकारांनी होऊ शकतो.
यतो हि चित्तवित्ताद्यमायुश्चैवास्थिरं सदा
कारण मन, संपत्ती आणि आयुष्य हे नेहमीच अस्थिर असतात.
ततः समाप्ते यज्ञे तु कारयेत्सुमहोत्सवम्
यज्ञ पूर्ण झाल्यावर मोठा उत्सव करावा.
ततस्तु दीक्षयेद्विन्प्रान्होतॄंश्च श्रद्धयान्वितः
नंतर श्रद्धेने विद्वान ब्राह्मण आणि होतारू यांना दीक्षा द्यावी.
गोशतं चैव दातव्यमश्वानां च शतं तदा
त्या वेळी शंभर गायी आणि शंभर घोडे द्यावे.
ग्रामैर्गजै रथैरश्वैः पूजयेच्च पुरोहितम्
गाव, हत्ती, रथ आणि घोडे याने पुरोहिताचा सन्मान करावा.
ततश्चावभृथं स्नायात्तैर्घटैः पूर्वकल्पितैः
मग आधी तयार केलेल्या कलशांनी अवभृथस्नान करावे.
एवं समापयेद्यस्तु कोटिहोममखं शुभम्
जो कोणी अशा प्रकारे कोटी होमाचा शुभ यज्ञ पूर्ण करतो,
सर्वपापक्षयश्चैव जायते नृपसत्तम
राजांमध्ये श्रेष्ठा, त्याचे सर्व पाप नष्ट होते.
सर्वोपसर्गशमनं भवने वने वा ये कारयन्ति मनुजा नृपकोटिहोमम् 4.142.
घरात किंवा जंगलात, जे लोक राजाचा कोटी होम करतात, त्यांना सर्व संकटांपासून मुक्ती मिळते.
महाशान्तिविधिवर्णनम् पार्थिवानां हितार्थाय महादुस्तरतारिणीम्
महाशांती विधीचे वर्णन: राजांच्या कल्याणासाठी हा मोठ्या अडचणींवर मात करतो.
नृपाभिषेके सा कार्या यात्राकाले नृपस्य तु
राज्याभिषेकाच्या वेळी आणि राजाच्या प्रयाणाच्या वेळी हा विधी करावा.
विद्युदुल्कानिपाते च जन्मर्क्षे ग्रहदैवते
विजेचा पडदा, जन्मनक्षत्र किंवा ग्रहांच्या वेळीही हा विधी करावा.
प्रसूतौ मूलगण्डान्ते यमलस्य तु संभवे काकोलूककपोतानां प्रवेशे वेश्मनस्तथा
प्रसूतीच्या वेळी, मूळ नक्षत्र संपल्यावर, जुळी मुले जन्माला आली असता, किंवा कावळे, घुबड, कपोती घरात आले असता हा विधी करावा.
क्रूरग्रहाणां वक्रत्वे जन्मादिषु विशेषतः
विशेषतः जन्माच्या वेळी किंवा इतर प्रसंगी क्रूर ग्रह वक्री असतील तेव्हा हा विधी करावा.
यदा स्युर्गुरुमन्दाऽऽराः सूर्यश्चैव विशेषतः
जेव्हा गुरु आणि शनी समोरासमोर असतात, आणि विशेषतः सूर्य असतो, तेव्हाही हा विधी करावा.