हिताय पृथिवीशानां जगतश्चात्मनस्तथा
त्याने पृथ्वीवरील राजे, जग आणि स्वतःच्या हितासाठी उपदेश केला.
निर्घाते पांशुवर्षे च गृहभंगे तथैव च
जेव्हा वीज पडते, धुळीचे वादळ येते, घरांचे नुकसान होते,
जन्मनक्षत्रपीडासु अनावृष्टिभयेषु च
जन्मनक्षत्रामुळे त्रास होतो, दुष्काळाची भीती वाटते,
व्याधीनां संभवे जाते शरीरे चातिपीडिते
रोग उद्भवतात, शरीराला फार यातना होतात,
स्वर्गस्य साधनं यच्च कीर्तिदं धनदं तथा 4.142.
स्वर्गप्राप्ती, कीर्ती आणि संपत्ती मिळवण्यासाठी,
कोटिहोमाख्यमतुलं सर्वकामफलप्रदम्
'कोटीहोम' नावाचा हा अद्वितीय विधी सर्व इच्छित फळे देणारा आहे.
ब्रह्महत्यादिपापानि येन नश्यंति तत्क्षणात्
या विधीने ब्रह्महत्या यासारखी मोठी पापे क्षणात नष्ट होतात.
विधानं तस्य वक्ष्यामि शृणुष्वैकमना भव
या विधीचे स्वरूप मी तुला सांगतो, एकाग्र मनाने ऐक.
पर्वते वापि कुर्वीत य इच्छेत्क्षेममात्मनः
जो स्वतःच्या कल्याणाची इच्छा करतो, त्याने पर्वतावरसुद्धा हा होम करावा.
यजमानस्यानुकूल्ये कोटिहोमं समाचरेत्
यजमानाच्या कल्याणासाठी कोटीहोमाचा विधी अवश्य करावा.
वस्त्रैर्विभूषणैश्चैव गंधमाल्यानुलेपनैः
वस्त्रे, दागिने, सुगंधी फुले आणि उटणे यांचा वापर करावा.
त्वं नो गतिः पिता माता त्वं गतिस्त्वं परायणः
तूच आमची गती, वडील, आई, तूच आमचे अंतिम आश्रय आहेस.
आपद्विमोक्षाय च मे कुरु यज्ञमनुत्तमम्
माझ्या संकटातून सुटका व्हावी म्हणून तू माझ्यासाठी उत्तम यज्ञ कर.
पुरोहितस्ततः प्राज्ञः शुक्लांबरधरः शुचिः
मग ज्ञानी आणि पवित्र असा, शुभ्र वस्त्र घातलेला पुजारी पुढे आला.
भूमिभागे समे शुद्धे प्रागुदक्प्रवणे तथा 4.142.
तो पूर्व किंवा उत्तर दिशेला झुकणाऱ्या, सपाट आणि स्वच्छ जागेवर गेला.
ततस्तु महितैर्विप्रः सूत्रयेन्मण्डपं शुभम् जघन्यं तु तदर्धेन शक्तिकालाद्यपेक्षया
मग त्या ब्राह्मणाने आदरपूर्वक दोऱ्यांनी सुंदर मंडप आखावा; सामर्थ्यानुसार, साधन कमी असतील तर तो अर्धा करावा.
मध्ये तु मण्डपस्यापि कुंडं कुर्याद्विचक्षणः
त्या मंडपाच्या मध्यभागी जाणकाराने अग्निकुंड तयार करावे.
मेखलात्रितयं तस्य द्वादशांगुलविस्ततम्
त्या कुंडाभोवती तीन पट्ट्या प्रत्येकी बारा बोटे रुंद असाव्यात.
कुंडस्य पूर्वभागे तु वेदिं कुर्याद्विचक्षणः
त्या कुंडाच्या पूर्वेला जाणकाराने वेदी तयार करावी.
स्थानं तत्सर्वभूतानां कुर्याद्यत्नेन बुद्धिमान्
शहाण्या माणसाने तिथे सर्व जीवांसाठी काळजीपूर्वक जागा तयार करावी.
उदलिप्य ततो भूमिं मंडपस्य समीपतः
मग मंडपाजवळची जमीन नीट लिंपावी.
अश्वत्थप्लक्षचूताद्यैः पल्लवैरुपशोभितान्
पिंपळ, वड, आंबा आणि इतर झाडांची ताजी पाने लावून ती जागा सजवावी.
स्थापयेद्दिक्षु सर्वासु तोरणानि विचक्षणः
जाणकाराने सर्व दिशांना तोरणे लावावीत.
पुण्याहजयघोषेण होमकर्म समारभेत्
शुभ घोष आणि विजयाच्या जयघोषात होम सुरू करावा.
ब्राह्मणं पूर्वभागे तु मध्ये देवं जनार्दनम् 4.142.
पूर्वेला ब्राह्मणाला आणि मध्यभागी जनार्दन देवाला स्थान द्यावे.
ऐशान्यां च ग्रहान्सर्वानाग्नेय्यां मरुतस्तथा
ईशान्येला सर्व ग्रहांना, आग्नेयेला मरुतगणांना स्थान द्यावे.
एवं संस्थाप्य विबुधान्यथास्थानं नृपोत्तम
राजन, अशा प्रकारे सर्व देवतांना त्यांच्या योग्य जागी बसवावे.
वेदोक्तमंत्रैस्तल्लिङ्गैः पुराणोक्तैः पृथक्पृथक् आदित्या वसवो रुद्रा लोकपालास्तथा ग्रहाः
वेदातील मंत्र आणि त्यांच्या चिन्हांनी, तसेच पुराणांतील वेगळ्या मंत्रांनी - आदित्य, वसु, रुद्र, लोकपाल आणि ग्रह यांची स्थापना करावी.
ब्रह्मा जनार्दनश्चैव शूलपाणिर्भगाक्षिहा
ब्रह्मा, जनार्दन, शूलधारी आणि डोळे नष्ट करणारा भग यांचीही स्थापना करावी.
पूजां गृह्णंतु सर्वेत्र मया भक्त्योपपादिताम्
मी भक्तीने केलेली पूजा सर्वांनी येथे स्वीकारावी.