अपामार्गपल्लवान्वा भ्राभयेन्मस्तकोपरि
अपामार्गाची पाने डोक्यावरून फिरवावीत.
हर पापमपामार्ग भ्राम्यमाणं पुनःपुनः अपामार्ग नमस्तेस्तु शरीरं मम शोधय
अपामार्गा, तू वारंवार फिरविला जातो आहेस, माझे पाप दूर कर. अपामार्गा, तुला नमस्कार, माझे शरीर शुद्ध कर.
( इत्यपामार्ग भ्रमण मन्त्रः) ततश्च तर्पणं कार्यं धर्मराजस्य नामभिः वैवस्वताय कालाय सर्वभूतक्षयाय च ।।4.140.१
(हा अपामार्ग फिरविण्याचा मंत्र आहे.) त्यानंतर धर्मराज, वैवस्वत, काळ आणि सर्व भूतांचा संहार करणाऱ्या यांच्या नावाने तर्पण करावे.
नरकाय प्रदातव्यो दीपः संपूज्य देवताः
देवतांची पूजा करून, नरकासाठी दिवा अर्पण करावा.
ब्रह्मविष्णुशिवादीनां भवनेषु मठेषु च
ब्रह्मा, विष्णु, शिव आणि इतर देवांच्या घरांत आणि मठांत,
प्राकारोद्यानवापीषु प्रतोलीनिष्कुटेषु च मंदुरासु विविक्तासु हस्तिशालासु चैव हि
किल्ल्यांच्या भिंतींवर, बागांमध्ये, विहिरींमध्ये, प्रवेशद्वारांवर, ओट्यांवर, तसेच एकांतातील गोठ्यांमध्ये आणि हत्तींच्या शाळांमध्ये,
एवं प्रभातसमयेऽमावास्यायां नराधिप
अशा प्रकारे, अमावस्येच्या सकाळी, राजन,
कृत्वा तु पार्वणं श्राद्धं दधिक्षीरघृतादिभिः
दही, दूध, तूप आणि इतर पदार्थांनी पार्वण श्राद्ध केल्यावर,
ततोऽपराह्णसमये घोषयेन्नगरे नृपः
मग दुपारी, राजा शहरात सर्वत्र जाहीर करतो,
लोकश्चापि परे हृष्येत्सुधाधवलिताजिरे
आणि लोकही अमृतासारख्या शुभ्र अंगणांमध्ये आनंदी होतात,
द्यूतपानरतोदृप्तनरनारीमनोहरे १८ . तांबूलहृष्ट वदने कुङ्कुमक्षोदचर्चिते
जिथे जुगार आणि मद्यपानात रंगलेल्या स्त्री-पुरुषांना आनंद मिळतो, पान खाल्ल्याने तोंड फुललेले आणि कुंकवाने सजलेले,
दुकूलपट्टनेपथ्ये स्वर्णमाणिक्यभूषिते 4.140.
मऊ कापड, रेशमी वस्त्र, सोन्याच्या आणि मौल्यवान दागिन्यांनी सजलेले,
युवतीजनसंकीर्णवस्त्रोज्ज्वलविहारिणि प्रदोषे दोषरहिते शस्तदोषागमे शुभे
तरुणींनी गजबजलेल्या, उजळलेल्या सभागृहात, दोषरहित संध्याकाळी, शुभ काळ येताना,
शशिपूर्णमुखाभिश्च कन्याभिः क्षिप्ततण्डुलम्
चंद्रासारख्या पूर्ण चेहऱ्याच्या कन्यांनी अक्षता उधळताना,
भ्राम्यमाणो नतो मूर्घ्नि मनुजानां जनाधिपः नीराजनं तु तेनेह प्रोच्यते विजयप्रदम्
राजा लोकांमध्ये वाकलेला डोके घेऊन फिरतो आणि तिथे आरती करतो, जी विजय देणारी मानली जाते,
तस्माज्जनेन कर्तव्यं रक्षोदोषभयापहम्
म्हणून लोकांनी हे करावे, जे संकट आणि भीती दूर करते,
क्षुद्रोपसर्गरहिते राजचौरभयोज्झिते
जिथे लहानसहान व्याधी नाहीत आणि राजा किंवा चोरांची भीती नाही,
ततोऽर्द्धरात्रसमये स्वयं राजा व्रजेत्पुरम्
मग मध्यरात्री राजा स्वतः शहरात प्रवेश करतो,
महता तूर्यघोषेण ज्वलद्भिर्हस्तदीपकैः
मोठ्या वाद्यांच्या गजरात आणि हातात तेजस्वी दिवे घेऊन,
तं दृष्ट्वा महदाश्चर्यमृद्धिं चैवात्मनः शुभाम्
ते पाहून स्वतःच्या मोठ्या आश्चर्यकारक आणि शुभ समृद्धीचा अनुभव येतो,
एवं गते निशार्धे तु जने निद्रार्द्रलोचने निष्क्राम्यते प्रहृष्टाभिरलक्ष्मीः स्वगृहांगणात्
रात्र अर्धी गेल्यावर आणि लोकांची डोळे झोपेने ओलसर झाल्यावर, लक्ष्मी आनंदाने आपल्या अंगणातून बाहेर पडते,
ततः प्रबुद्धे सकले जने जातमहोत्सवे 4.140.
मग सर्व लोक जागे झाले की, मोठा उत्सव सुरू होतो.
वेश्या विलासिनी सार्धं स्वस्ति मंगलकारिणी
सुंदर वस्त्रांनी सजलेली वेश्या, तिच्यासोबतच शुभ आणि मंगल घेऊन येते.
पिष्टकोद्वर्तनपरे गुरुशुश्रूषणाकुले
पिठाचे उटणे लावण्यात आणि गुरूची सेवा करण्यात ती मग्न असते.
सुवासिनीभ्यो दाने च दीयमाने यदृच्छया
सुंदर साजशृंगार केलेल्या स्त्रियांना दान दिले, तर ते मनापासून द्यावे.
सद्भावेनैव सन्तोष्या देवाः सत्पुरुषा द्विजाः
फक्त चांगल्या भावनेनेच देव, सज्जन आणि ब्राह्मण संतुष्ट होतात.
वस्त्रैस्तांबूलदानैश्च पुष्पकर्पूरकुंकुमैः
वस्त्रे, तांबूल, फुले, कापूर आणि केशर यांच्या दानाने.
ग्रामैर्विषयदानैश्च सामंतनृपतीन्धनैः
गावे, प्रदेश आणि मित्रराजांकडून मिळालेल्या संपत्तीच्या दानाने.
स्वयं राजा तोषयेत्स जनान्भृत्यान्पृथक्पृथक्
राजाने स्वतः त्या लोकांना आणि नोकरांना वेगवेगळे समाधान द्यावे.
वृषभान्महिषांश्चैव युध्यमानान्परैः सह
बैल आणि म्हशी इतरांसोबत लढण्यात गुंतलेले असतात.