पितृशर्मोवाच त्रिगुणैक्यस्वरूपायै तुरीयायै नमोनमः ।। 3.2.30.
पितृशर्मा म्हणाला: तीन गुणांचे ऐक्य असलेल्या आणि तुरीय रूप असलेल्या तिला मी पुन्हा पुन्हा नमस्कार करतो.
महत्तत्त्वजनन्यै च द्वंद्वकर्त्र्यै नमोनमः
महत्तत्त्वाची जननी आणि द्वैताची निर्माती असलेल्या तिला मी वारंवार नमस्कार करतो.
पृथग्गुणायै शुद्धायै नमो मातर्नमोनमः
स्वतंत्र गुण असलेल्या, शुद्ध असलेल्या आईला मी नमस्कार करतो, पुन्हा पुन्हा नमस्कार करतो.
नमो मातरविद्यायै ततः शुद्ध्यै नमोनमः
विद्येची आई आणि शुद्धतेला मी नमस्कार करतो, पुन्हा पुन्हा नमस्कार करतो.
स्त्रियै शुद्धरजोमूर्त्यै नमस्त्रैलोक्यवासिनि
तीनही लोकांत वास करणाऱ्या, शुद्ध रजोगुणाची मूर्ती असलेल्या स्त्रीला मी नमस्कार करतो.
इति श्रुत्वा स्तवं देव्या प्रसादः स्थापितस्तया
हा स्तोत्र ऐकल्यावर देवीने आपला प्रसाद दिला.
तामुद्वाह्य द्विजो देवीं नाम्ना वै ब्रह्मचारिणीम्
त्या ब्रह्मचारीण नावाच्या देवीशी त्या ब्राह्मणाने विवाह केला.
प्रियायै स रजोवत्यै ऋतुदानं करोति हि
आपल्या प्रिय पत्नीला, जी त्या काळात ऋतुमती होती, त्याने योग्य तो दान दिला.
ऋग्यजुश्च तथा साम तुर्यश्चासी दथर्वणः
ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद आणि चौथा अथर्ववेद हे सर्व तिथे उपस्थित होते.
यजुषस्तु सुतो जातो मीमांसो लोकविश्रुतः
यजुर्वेदापासून मिमांसा नावाचा, जगात प्रसिद्ध असा एक पुत्र जन्माला आला.
पुत्रो वररुचिः श्रेष्ठोऽथर्वणस्य नृपप्रियः ।। ते गता मागधेशस्य चन्द्रगुप्तस्य वै सभाम् 3.2.30.
अथर्ववेदाचा श्रेष्ठ पुत्र वररुचि, जो राजांना प्रिय होता, हे सर्व मगध देशाच्या चंद्रगुप्त राजाच्या सभेत गेले.
नृपस्तान्पूजयामास बहुमानपुरःसरम्
राजाने त्यांचा मोठ्या आदराने सत्कार केला.
व्याडिराह महाराज यः स्तुतौ तत्परः पुमान्
व्याढी म्हणाला, 'महामना राजा, जो मनुष्य स्तुतीमध्ये मन लावतो—'
मीमांसश्चाह भो राजन्यज्ञे यो हि पुमान्परः
मिमांसा म्हणाला, 'राजा, जो मनुष्य यज्ञात सर्वश्रेष्ठ असतो—'
हवनं तर्पणं कृत्वा ब्रह्मादिकसुरान्प्रति
जो ब्रह्मा आणि इतर देवतांसाठी हवन आणि तर्पण करतो—
श्रुत्वेदं पाणिनिश्चाह चन्द्रगुप्त शृणुष्व भोः
श्रुतवेद आणि पाणिनी यांनीही सांगितले, 'चंद्रगुप्त राजा, ऐका—'
तथैव सूत्रपाठैश्च लिंगधातुगणावृतैः
त्याचप्रमाणे, सूत्रांचे पठण आणि धातू-लिंगांच्या यादीसह—
श्रुत्वा वररुचिश्चाह शृणु मागधभूपते
हे ऐकून वररुचि म्हणाला, 'मगधराजा, ऐका—'
दंडलोमनखाधारी भिक्षार्थी वेदतत्परः
जो दंड, केस आणि नख ठेवतो, भिक्षा मागतो, आणि वेदात मन लावतो—
इति तेषां वचः श्रुत्वा पितृशर्माब्रवीदिदम्
त्यांचे बोलणे ऐकून पितृशर्मा म्हणाला—
गामी पाणिगृहीतायामृतुकाले यतेंद्रियः 3.2.30.
जो पुरुष योग्य वेळी, संयमित इंद्रियांनी स्त्रीचा हात धरतो—
स्वामिन्यद्भवता चोक्तं धर्मज्ञेन यशस्विना
स्वामी, आपण जे सांगितले ते खरं आहे, हे धर्म जाणणाऱ्या आणि कीर्ती असलेल्या व्यक्तीने सांगितले आहे.
इत्युक्त्वा तस्य शिष्योऽभूद्गुरुवाक्यपरायणः
असं सांगून, तो आपल्या गुरूच्या शब्दांना पूर्णपणे समर्पित शिष्य झाला.
पितृशर्मापि मनसा ध्यात्वा दामोदरं हरिम्
पितृशर्मा देखील मनात दामोदर हरिचा ध्यान करू लागला.
[https://sa.wikisource.org/s/d7d पूर्वपुटम्] यत्कृत्वा च कलौ घोरे परां निर्वृतिमाप्नुयात्
हे करून, कलियुगाच्या भीषण काळातसुद्धा, मनुष्याला सर्वोच्च आनंद मिळू शकतो.
कणभुग्वरशिष्यैश्च शास्त्रज्ञैः स पराजितः
कणभुग्वराच्या शिष्यांनी, जे शास्त्रज्ञ होते, त्याला पराभूत केले.
लज्जितः पाणिनिस्तत्र गतस्तीर्थान्तरं प्रति
लाजून, पाणिनी तिथून निघून दुसऱ्या तीर्थस्थळी गेला.
केदारमुदकं पीत्वा शिवध्यानपरोऽभवत्
केदारचे पाणी पिऊन, तो शिवाच्या ध्यानात मग्न झाला.
ततो दशदिनान्ते स वायुभक्षो दशाहनि
दहा दिवसांच्या शेवटी, त्याने दहा दिवस फक्त वायूवरच उपजीविका केली.
श्रुत्वामृतमयं वाक्यमस्तौद्गद्गदया गिरा
अमृतमय शब्द ऐकून, त्याने भावनेने गदगदलेल्या आवाजात स्तुती केली.