चैत्रोत्सवे सकललोकमनोनिवासं कामं वसंतमलयाद्रिमरुत्सहायम्
वसंतोत्सवात, मलय वाऱ्याच्या साथीने, कामदेव सर्व लोकांचे मन आनंदित करणारा आणि त्यांच्या मनाचा निवासस्थान होतो.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिर रसंवादे मदनमहोत्सववर्णनं नाम पञ्चत्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
या प्रकारे, श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात, उत्तरपर्वातील 'मदन महोत्सवाचे वर्णन' नावाचा एकशे पस्तीसवा अध्याय संपला.
भूतमात्र्युत्सववर्णनम् गायन्नृत्यन्हसँल्लोकः सर्वतः परिधावति
भूतमातांच्या उत्सवाचे वर्णन: लोक गातात, नाचतात, हसतात आणि सर्वत्र धावत फिरतात.
उन्मत्तवत्प्रलपति क्षितौ पतति मत्तवत्
ते वेड्यांसारखे बडबडतात, आणि मद्यप्यांसारखे जमिनीवर पडतात.
मुखांगभंगान्कुरुते लोके वातगृहीतवत्
ते चेहरा आणि हातपायांनी हालचाली करतात, जणू काही वाऱ्याने पकडले आहेत.
किमेष शास्त्रनिर्दिष्टो मार्गः किमुत लौकिकः
हे शास्त्राने सांगितलेला मार्ग आहे का, की फक्त लोकांची चाल आहे?
आस्तिकः श्रद्दधानश्च भवतीति मतिर्मम
माझे मत असे आहे की, यामुळे माणूस आस्तिक आणि श्रद्धावान होतो.
पार्वत्या सहितः पार्थ मन्दरे चारुकन्दरे
पार्था, पार्वतीसह, मंदार पर्वताच्या सुंदर गुहेत,
हंसोन्नतगतिं चारुकुम्भभ्राजिकुचद्वयम्
हंसासारखी चाल, आणि सुंदर, तेजस्वी, कलशासारखी दोन स्तन,
दग्धकामोऽपि च हरः संदीप्तमदनोऽभवत्
कामदेव जळूनही, हराच्या मनात पुन्हा कामाची ज्वाळा पेटली.
रतस्थयोस्तयोर्जातं दिव्यवर्षशतं यदा
त्या दोघांच्या संगतीत दिव्य शंभर वर्षे गेली,
मूत्रोदकात्समुत्तस्थौ नारी निर्दारितोदरा 4.136.
मूत्र आणि पाण्यातून, उदर फाटलेल्या एका स्त्रीने जन्म घेतला.
कपालमालाभरणा बद्धपिंडोर्ध्वपिंडिका
कपालमाळा घातलेली, बांधलेली आणि उंचावलेली गाठ असलेली,
व्याघ्रचर्मांबरधरा रणत्किंकिणिमेखला
वाघाच्या कातडीचे वस्त्र परिधान केलेली, आणि घंटांची कमरपट्टा बांधलेली,
उत्तालतालमबला नृत्यंति च हसंति च
उंच आणि बलवान स्त्रिया नाचतात आणि हसतात.
कपालखट्वाङ्गधरा गजचर्मावगुण्ठिताः
कपाल आणि खट्वांग हातात घेतलेल्या, हत्तीच्या कातडीने झाकलेल्या.
अनुगम्यमानो बहुभिर्भूतैरतिभयंकरैः
त्याच्या मागे अनेक अत्यंत भयंकर रूप असलेली जीवं चालत होती.
एकीभूतैः क्षणेनैव तौ भवानीभवोद्भवौ
क्षणातच भवानी आणि भव हे दोघे एकरूप झाले.
कल्याणि पश्य पश्यैतौ मत्त्वदङ्गसमुद्भवौ
कल्याणी, बघ, बघ, हे दोघे तुझ्या स्वतःच्या अंगातून उत्पन्न झाले आहेत.
भ्रातृभांडौ यथा देवि तद्वदेतौ मतौ मम
देवी, जसं भाऊ भांडतात, तसंच हे दोघेही भांडतात असं मला वाटतं.
भ्रातृभांडा भूतमाता तथैवोदकसेविका
जीवांची माता, जशी भांडणखोर बहीण, तशीच पाणीही देते.
भुक्त्वार्होपगतां चैतां जरत्तरुतले स्थिताम् 4.136.
तिने अर्पण केलेलं जेवून, ती त्या जुन्या झाडाखाली थांबली.
चन्दनेन समालभ्य पुष्पधूपैरथार्च्य ताम्
तिला चंदन लावून, फुलं आणि धूपाने तिची पूजा केली.
य एवं कुरुते देवि भक्तिभावेन भावितः
देवी, जो कोणी हे भक्तिभावाने करतो,
न शाकिन्यो गृहे तस्य न पिशाचा न राक्षसाः
त्याच्या घरी कोणतीही डाकिनी, पिशाच्च किंवा राक्षस राहत नाहीत.
पुरुषैः पुरुषव्याघ्र यत्तन्मे वक्तुमर्हसि
पुरुषांमध्ये वाघासारख्या श्रेष्ठा, पुरुषांनी काय करावं हे तू मला सांगावंस.
नामभेदैः क्रियाभेदैः कालभेदैश्च पूज्यते
तिची वेगवेगळ्या नावांनी, विविध विधींनी आणि वेगवेगळ्या काळात पूजा केली जाते.
प्रतिपत्प्रभृति ज्येष्ठे यावत्पंचदशी तिथिः
ज्येष्ठ महिन्यात प्रतिपदेला सुरू होऊन, पंधराव्या तिथीपर्यंत,
विकर्मफलनिर्देशः पांडवानां विडंबनम्
दुष्कृत्याचे फळ दाखवणे म्हणजे पांडवांची थट्टा करणे आहे.
विश्वास्यधनलोभेन संध्यायां निहतः पथि
विश्वास आणि धनलोभामुळे, संध्याकाळी रस्त्यावर त्याचा वध झाला.