अष्टम्यां च चतुर्दश्यां सम्पूज्यः शशिशेखरः
अष्टमी आणि चतुर्दशीला शशिशेखराची पूजा करावी.
दशम्यामृषयः शांताः सर्वे व्यासपुरस्सराः
दशमीला शांत ऋषी, व्यास यांच्या पुढे, यांचा सन्मान करावा.
त्रयोदश्यां त्रिनेत्रोत्थवह्निना शांतविग्रहम्
त्रयोदशीच्या दिवशी, त्रिनेत्रधारीच्या अग्नीतून शांत झालेला रूप प्रकटतो.
आंदोलके मदनके रथयात्रासु चैव हि यात्रा वासंतिकी चेयं चित्तस्वास्थ्यकरी परा।।4.134.
झुला उत्सवात, मदन उत्सवात आणि रथयात्रेत, ही वसंतातील यात्रा मनाला अत्यंत शांतता देते.
सम्यक्सुधाधवलिते भवने सुराणामंतस्सुवस्त्रमणिमौक्तिकदानचित्रे
देवतांच्या घरात, अमृतासारख्या शुभ्रतेने नटलेल्या, वस्त्र, दागिने आणि मोत्यांचे दान केले जाते.
मदनमहोत्सववर्णनम् उमापतिः पशुपतिर्ध्यानासक्तो बभूव ह
उमापती, पशुपती ध्यानात मग्न झाला.
ब्रह्मादिभिः समामंत्र्य विबुधैः पुत्रलब्धये
ब्रह्मा आणि इतर देवांनी, पुत्रप्राप्तीसाठी त्याला आमंत्रित केले.
प्रहितः क्षोभणार्थाय समर्थ इति मन्मथः
त्यामुळे, मनमथाला त्याला हलवण्यासाठी पाठवले, कारण तो समर्थ होता.
रतिप्रीतिमदोन्मादवसंतश्रीसहायवान्
रती, आनंद, मद आणि वसंतश्री यांच्या सोबतीने तो गेला.
आम्राशोकवनोत्तंसो मालतीकृतशेखरः
आंबा आणि अशोकाच्या माळांनी सुशोभित, मोगऱ्याच्या फुलांचा मुकुट घातलेला होता.
झल्लरीवाद्यसंघुष्टभांडागारिकलेखकः
झांज आणि वाद्यांच्या गजरात, कोषागाराचे लेखनिकही उपस्थित होते.
दक्षिणानिलगंधाढ्यः कटाक्षेक्षितवर्षवान्
दक्षिण वाऱ्याच्या सुगंधाने भरलेला, डोळ्यांच्या कटाक्षाने प्रेमाचा वर्षाव करणारा तो होता.
स पुष्पचापमाकृष्य मदनोन्मादनं शरम्
त्याने फुलांचा धनुष्य आणि प्रेमाने वेड करणारा बाण ताणला.
बुद्ध्वा तं तस्य संकल्पं रुद्रः क्रोधाज्ज्वलन्रुषा
त्याचा हेतू ओळखून, रुद्राने प्रचंड रागाने जळत त्याच्यावर कोप केला.
कामो विलोकितस्तेन भस्मीभूतश्च तत्क्षणात् 4.135.
रुद्राच्या नजरेत येताच, काम त्या क्षणी राख झाला.
करुणं विलपंत्यौ ते सर्वमन्यद्दिशं गतम्
ते दोघे हळहळून रडू लागले आणि बाकीचे सर्वजण इतर दिशांना निघून गेले.
भगवन्नस्मदर्थे तं कामं निर्दग्धवानसि
भगवंत, आमच्या साठी तुम्ही कामाला जाळले.
कुरु प्रसादं देवेश रतिप्रीत्ये वृषध्वज
देवांचे स्वामी, वृषध्वज, रतीच्या प्रेमासाठी कृपा करा.
तच्छ्रुत्वा तु महादेवो हृष्टः प्रोवाच पार्वतीम्
हे ऐकून, महादेव आनंदित होऊन पार्वतीला म्हणाले.
मया दग्धस्य कामस्य पुनरागमनं कुतः
मी ज्या कामाला जाळले, त्याचा पुन्हा जन्म कसा होईल?
अस्मिन्वसंतसमये शुक्लपक्षे त्रयोदशी
वसंत ऋतूत, शुक्ल पक्षातील त्रयोदशीच्या दिवशी,
एतेन बीजभूतेन जगद्वर्णिष्यतेऽखिलम्
या बीजस्वरूपाने संपूर्ण जगाचे वर्णन केले जाईल.
जगाम हिमवच्छृंगं कैलासं पार्वतीप्रियः
पार्वतीचे प्रिय शिव हिमालयाच्या शिखरावर, कैलासावर गेले.
पूजाविधानमपरं कथयामि शृणुण्व तत्
मी तुला पूजा करण्याची दुसरी पद्धत सांगतो, ती लक्षपूर्वक ऐक.
सिन्दूरजनितैरंगैरतिप्रीति समन्वितम् । कामदेवं वसंतं च वाजिवक्त्रं झषध्वजम् ।। 4.135.
सिंदूराने रंगवलेल्या, अत्यंत आनंदित अशा अंगांनी, कामदेव, वसंत, घोड्याच्या मुखाचा आणि मत्स्यध्वज यांची पूजा कर.
सौवर्णं वा महाराज वार्क्षं चित्रमथापि वा
राजा, ती मूर्ती सोन्याची असो, लाकडाची असो, किंवा रंगवलेली असो,
गन्धर्वगीतवादित्रप्रेक्षणीयसमाकुलम्
ती गंधर्वांच्या गाण्यांनी, वाद्यांनी आणि सुंदर देखाव्यांनी वेढलेली असावी.
मध्याह्ने भोजयेद्भक्त्या भक्ष्यैर्धूपैःस्रगंबरैः
मध्यान्ही भक्तीने, विविध पदार्थ, धूप, फुलमाळा आणि वस्त्रे अर्पण करावीत.
नमो वामाय कामाय देवदेवाय मूर्तये
सुंदर, कामी, देवांचा देव, मूर्तिमंत यांना नमस्कार असो.
कृत्वैवमर्चयित्वा तु देवदेवमनोभवम्
अशी पूजा करून देवांचा देव, मनातून जन्मलेल्या देवाची आराधना करावी.