तमुपासीनमालक्ष्य भगवान्भगनेत्रहा
तो बसलेला पाहून, भगवन्ताने, भगाचा डोळा फोडणाऱ्याने—
वसंतो नाम कोऽप्येष कामस्य दयितः सखा
वसंत नावाचा एक आहे, जो कामाचा प्रिय मित्र आहे.
मलयानिलयुक्तेन तेन विश्वं वशीकृतम्
मलय पर्वताच्या वाऱ्यामुळे त्याने साऱ्या जगाला आपल्याकडे वळवले.
पोषयामास विजयं मन्मथस्य पुरेपुरे
त्याने प्रत्येक नगरीत मनमथाच्या विजयाला वाढवले.
कोयं च डिम्बो वा ब्रह्मा कामस्त्रिजगतां प्रभुः
हा मुलगा कोण, की तो ब्रह्मा आहे? की तो तीनही जगांचा स्वामी काम आहे?
ऊर्ध्वबाहुस्तु नर्नर्ति तालदत्तपदक्रमः 4.134.
हात वर करून, एक पुरुष हाताची टाळी देत ताल धरून नाचतो.
गायंतश्च परीहृष्टास्ते चाप्यायांति यांति च
ते आनंदाने गातात, एकमेकांकडे येतात आणि जातात.
तेऽपि गायंति नृत्यंति हसंति स्मरतारकाः
तेही गातात, नाचतात, हसतात—प्रेमाचे तारे.
विटं पश्यंति कुलटाः प्रारब्धोचितपण्डिताः
कला शिकलेल्या वेश्यांना जुगारीकडे पाहताना कौशल्याचा अभिमान वाटतो.
एवमेतत्त्रिलोकेऽस्मिन्निति व्यवसितो जनः
या तिन्ही लोकांत लोकांची अशीच ठाम समजूत झाली आहे.
वसंतस्य प्रभावोऽयं कोऽप्यपूर्वो विजृंभते
वसंताचा असा प्रभाव आहे की, काहीतरी अनोखे आणि अद्भुत फुलून येते.
वृक्षाः पक्षिशताकीर्णा विजिघ्राणमुखाः सुराः
झाडांवर शेकडो पक्षी जमले आहेत, आणि देवही आनंदाने सुगंध श्वासात घेतात.
कृतः प्रत्यक्षसुमहान्वसंतो न जगत्त्रये
आता वसंत सर्वांसमोर प्रकट झाला आहे; अशा वसंताचा अनुभव तिन्ही जगात कुठेच नाही.
उभावपि प्रतप्येते पश्येदं कामचेष्टितम्
दोघेही उत्कटतेने पेटले आहेत; पाहा, ही कामाची लीला कशी आहे.
पादपाः पल्लवशतैर्नृत्यंते च प्रहर्षिणः
झाडे आनंदाने, शेकडो कोवळ्या पालव्यांसह नाचू लागली आहेत.
कौतुकाकुलितः शीघ्रमारुरोह रथं स्वकम् 4.134.
कौतुकाने भारावून तो पटकन आपल्या रथावर चढला.
प्रययौ पुण्डरीकाक्षः शंखचक्रगदाधरः
पद्मनयन, शंख, चक्र आणि गदा धारण करणारा, मार्गस्थ झाला.
आस्थाय प्रययौ हृष्टो ब्रह्मा ब्राह्मणसंस्तुतः
रथावर आरूढ होऊन, आनंदित ब्रह्मा, ब्राह्मणांच्या स्तुतिसह निघून गेला.
वृतो रथेन प्रययौ भास्करो वारितस्करः
रथासह, अंधाराचा नाश करणारा सूर्यही मार्गस्थ झाला.
कात्यायनी प्रचलिता पञ्चवक्त्रेण केतुना
कात्यायनी, पाच मुखांच्या ध्वजासह, पुढे सरकली.
प्रयातः स्वरथारूढः कृतकर्णकुलाकुलः
तो स्वतःच्या रथावर बसून, कानातील कुंडले डोलवत, निघून गेला.
रथारूढैरमूढात्मा मर्त्यलोकमवातरत्
रथावर आरूढ होऊन, स्थिरचित्ताने, तो मर्त्यलोकात उतरला.
नारदेन यथैवोक्तस्तावत्सर्वं तदक्षरम्
नारदाने जसे सांगितले होते, तसेच सर्व काही अक्षरशः घडले.
देवैः सार्द्धं पशुपतिर्यावत्पश्यति विस्मितः
देवतांसह पशुपतीही आश्चर्यचकित होऊन पाहू लागला.
गायंति केचित्सोत्कंठं लुठंत्यन्ये प्रहर्षिताः
काही जण उत्कंठेने गातात, तर काही आनंदाने लोळतात.
वादयंत्यन्यथा वाद्यं गायंत्यन्येन्यथा गणाः 4.134.
काही वेगवेगळ्या प्रकारे वाद्य वाजवतात, तर काही वेगळ्या तऱ्हेने गातात; सर्वजण आनंद साजरा करतात.
नीलोत्पलाभनयनैर्विलसत्प्रांततारकैः
नील कमळासारखी डोळे, जवळच्या ताऱ्यांसारखा तेज असलेली,
सुराणां क्षोभमालक्ष्य भगवान्गोवृषध्वजः
देवतांचा अस्वस्थपणा पाहून, गोवृषध्वज भगवंत,
अनर्थमुत्थितं तद्वत्तद्विघाताय ये जनाः
अशा प्रकारे संकट निर्माण झाले की, ते दूर करण्यासाठी जे लोक पुढे येतात,
वसंतः स्वामिभक्तत्वान्मान्यपुष्पाकरं यदा
वसंत, आपल्या स्वामीभक्तीमुळे, जेव्हा आदरयुक्त फुले आणतो,