मधुकुल्याः पितुस्तस्य अक्षयास्ता भवंति वै
त्याच्या वडिलांसाठी दिलेली मधाची अर्पणंही कधीही संपत नाहीत.
पितॄणां या भवेत्तृप्तिस्तां वृषस्त्वतिरिच्यते मधु वा नीलखंडं वा अक्षयं सर्वमेव तत्
पितरांना जी तृप्ती मिळते, ती बैल त्याहून जास्त देतो; मध असो किंवा निळ्या रंगाचा साखर, ते सर्व कधीही संपत नाही.
एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्येकोऽपि गयां व्रजेत् 4.131.
अनेक मुलं हवी असतात, कारण त्यातल्या एकानं जरी गया इथं गेलं—
न करोति वृषोत्सर्गं सुतीर्थे वा जलाञ्जलिम्
तो वृषोत्सर्ग करत नाही, किंवा त्या पवित्र ठिकाणी पाणी अर्पण करत नाही—
यद्भूमिमालिखति शृङ्गखुरैः प्रहृष्टो यद्वा करोति प्रतिमल्लवृषान्निरीक्ष्य। खण्डं समस्तमपि तस्य विवाहकर्तुः संतोषमावहति शक्रसभागतस्य
बैलाच्या शिंगांनी किंवा खुरांनी जी जमीन तुडवली जाते, किंवा तो बैल आनंदानं आपल्या समोरच्या दुसऱ्या बैलाला पाहून जे काही करतो, त्यातला प्रत्येक भाग विधी करणाऱ्याला समाधान देतो, जणू काही तो इंद्राच्या सभेत पोहोचला आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे वृषोत्सर्गविधिवर्णनं नामैकत्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वातील श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात 'वृषोत्सर्ग विधीचे वर्णन' नावाचा एकशेएकतीसवा अध्याय इथे संपला.
फाल्गुनपूर्णिमाव्रतवर्णनम् उत्सवो जायते लोके ग्रामेग्रामे पुरे पुरे
फाल्गुन पौर्णिमेच्या वेळी प्रत्येक गावात, प्रत्येक शहरात उत्सव साजरा होतो.
किमर्थं शिशवस्तस्यां गेहेगेहेऽतिवादिनः
त्या वेळी प्रत्येक घरात मुलं इतकी गोंधळ का घालतात?
अडाडेति च का संज्ञा शीतोष्णेति किमुच्यते किमस्यां क्रियते कृष्ण एतद्विस्तरतो वद
'अडाड' या शब्दाचा अर्थ काय? 'थंड आणि गरम' असं का म्हणतात? कृष्णा, या काळात काय केलं जातं, ते सविस्तर सांग.
श्रीकृष्ण उवाच आसीत्कृतयुगे पार्थ रघुर्नाम नराधिपः
श्रीकृष्ण म्हणाले — पार्था, कृतयुगात रघु नावाचा एक राजा होता.
स सर्वां पृथिवीं जित्वा वशीकृत्य नराधिपान्
त्याने सगळ्या पृथ्वीवर विजय मिळवून सर्व राजांना आपल्या अधीन केलं.
न दुर्भिक्षं न च व्याधिर्नाकालमरणं तथा
तेव्हा दुष्काळ नव्हता, आजार नव्हते, आणि अकाली मृत्यूही नव्हता.
तस्यैवं शासतो राज्यं क्षात्रधर्मरतस्य वै
तो क्षत्रियधर्म पाळत राज्य करत असताना—
अस्माकं हि गृहे काचिढ्ढौंढा नामेति राक्षसी
आमच्या घरी ḍhauṃḍhā नावाची एक राक्षसी होती.
रक्षया कंडकेनापि भेषजैर्वा नराधिप
राजा, तिला काट्यांनी किंवा औषधांनीही कुणी थांबवू शकत नव्हतं.
पौराणां वचनं श्रुत्वा रघुर्विस्मयमागतः 4.132.
पौराणिकांची वचनं ऐकून रघु आश्चर्यचकित झाला.
कथमेषा नियंतव्या मया दुष्कृतकारिणी
ही वाईट कृत्य करणारी राक्षसी मी कशी थांबवू?
रक्षणात्प्रोच्यते राजा पृथिवीपालनात्पतिः
रक्षण केल्यामुळे त्याला 'राजा' म्हणतात; पृथ्वीचं पालन केल्यामुळे त्याला 'पति' म्हणतात.
वशिष्ठ उवाच ढौंढा नामेति विख्याता राक्षसी मालिनः सुता
वशिष्ठ म्हणाले — ḍhauṃḍhā नावाची जी राक्षसी आहे, ती मालिनची मुलगी म्हणून प्रसिद्ध आहे.
तया चाराधितः शंभुरुग्रेण तपसा पुरा
पूर्वी तिने कठोर तप करून शंभूची उपासना केली होती.
यत्ते मनोभिलषितं तद्ददाम्यविचारितम्
तुझ्या मनात जे काही इच्छा आहे, ते सर्व मी तुला कोणतीही अडचण न आणता देतो.
न च वध्यां सुरादीनां मनुजानां च शंकर
पण शंकरा, देव, त्यांच्यासारखे इतर किंवा माणसांचे मृत्यू मागू नकोस.
शीतोष्णवर्षासमये दिवा रात्रौ बहिर्गृहे
थंडी, ऊन, पाऊस, दिवसा-रात्री, घराबाहेर किंवा घरात—
शंकर उवाच उन्मत्तेभ्यः शिशुभ्यश्च भयं ते संभविष्यति
शंकर म्हणाले: वेड्यांकडून आणि लहान मुलांकडून तुला भीती वाटेल.
एवं दत्वा वरं तस्यै भगवान्भगनेत्रहा
अशी वर देऊन, भगाचा डोळा फोडणाऱ्या त्या भगवंताने तिला वर दिला.
एवं लब्धवरा सा तु राक्षसी कामरूपिणी 4.132.
वर मिळाल्यावर, ती कामरूपी राक्षसी तिथून निघून गेली.
अडाडयेति गृह्णाति सिद्धमंत्रं कुटुंबिनी
'अडाडा' असे उच्चारून, ती गृहिणी सिद्ध मंत्र घेतात.
एतत्ते सर्वमाख्यातं ढौंढायाश्चरितं मया
हे सर्व धौंधेचे चरित्र मी तुला सांगितले आहे.
अद्य पञ्चदशी शुक्ला फाल्गुनस्य नराधिप
राजा, आज फाल्गुन महिन्याच्या शुद्ध पक्षातील पंधरावा दिवस आहे.
अभयप्रदानं लोकानां दीयतां पुरुषोत्तम
पुरुषोत्तमा, लोकांना निर्भयता द्यावी.