पुलिनेषु नदीनां च कूपमूलेषु पांडव
नद्यांच्या काठावर आणि विहिरीच्या मुळाशीही, हे पांडवा, तिने दिवे लावले.
ललिते वद भद्रं ते ललितं वचनं तथा
ललिता, शुभ बोल; गोड आणि हितकारक वचन बोल.
भवत्याः सुमहान्यत्नो दीपप्रज्वालने यथा 4.130.
दिवे लावण्यात तुझा खूप मोठा प्रयत्न आहे.
मन्यामहे त्वयावश्यं दीपदानफलं श्रुतम् ललितोवाच नाहं मत्सरिणी भद्रा न च रागादिदूषिता
आम्हाला खात्री आहे की, तू दिवा दानाचे फळ नक्कीच ऐकले आहेस. ललिता म्हणाली: मी मत्सर करणारी नाही, हे शुभेच्छा देणाऱ्या, आणि मला राग वगैरेही नाही.
एकपत्याश्रिताः साध्व्यो भवत्यो मम मानदाः
या एकपत्नीव्रती सध्वी स्त्रिया मला मान देतात.
मयैतद्दीपदानस्य यथेष्टं भुज्यते फलम्
माझ्या द्वारे, दिवा दानाचे फळ मनासारखे मिळते.
उमादेवीति मद्रेषु देविका सा सरिद्वरा श्रुता किं भवतीभिः सा देविका पापनाशिनी
ती देवी सर्व मातांमध्ये उमादेवी, देविका आणि श्रेष्ठ नदी म्हणून ओळखली जाते. तुम्ही तिच्याबद्दल ऐकलं आहे का? ती देविका पापांचा नाश करणारी आहे.
तस्यां स्नात्वा सकृन्नद्यां गाणपत्यमवाप्नुयात् हरिणा नृसिंहवपुषा यत्र स्नानं कृतं पुरा
त्या नदीत एकदाच स्नान केल्यावर गणपतीचं कृपाप्रसाद मिळतो, जिथे पूर्वी हरिने नरसिंह रूपात स्नान केलं होतं.
सौवीरराजस्य पुरा मैत्रेयोभूत्पुरोहितः
पूर्वी सौवीर देशाच्या राजाचा पुरोहित मैत्रेय झाला होता.
अहन्यहनि शुश्रूषां पुष्पधूपानुलेपनैः
तो दररोज फुलं, धूप आणि उटणं याने सेवा करत असे.
कार्त्तिक्यां दीपकस्तत्र प्रदत्तस्तेन चैकदा
एकदा कार्तिक महिन्यात त्याने तिथे दिवा दिला.
देवतायतनेऽवात्सं तत्राहमपि मूषिका
मीसुद्धा तिथल्या देवळात उंदीर म्हणून राहत होते.
गृहीताथ मया वर्तिर्वृकदंशो ररास च 4.130.
तेव्हा मी वात घेतली आणि एका लांडग्याने ती तोंडात धरून ओढली.
वक्त्रप्रांतेन पश्यंत्या स दीपः प्रेरितो मया
माझ्या चेहऱ्याच्या कडून पाहताना मी तो दिवा हलवला.
मृताहं च पुनर्जाता वैदर्भे राजकन्यका
मी मरण पावले आणि पुन्हा विदर्भात राजकन्या म्हणून जन्म घेतला.
एष प्रभावो दीपस्य कार्त्तिके मासि शोभनः
कार्तिक महिन्यात दिव्याचं हेच सुंदर सामर्थ्य आहे.
असंकल्पितमध्यस्य प्रेरणं यन्मया कृतम्
माझ्याकडून जे दिवा हलवला गेला, ते अनायासेच घडलं होतं.
एतस्मात्कार णाद्दीपानहमेतानहर्निशम्
म्हणून मी हे दिवे रात्रंदिवस अर्पण करते.
एवमुक्त्वा सपत्नीः सा दीपदानपरायणा
असं सांगून ती आपल्या इतर पत्नींसह दिवा देण्यात मन लावू लागली.
ततः कालेन महता सह राज्ञा महात्मना
खूप काळानंतर ती आणि तो महात्मा राजा दोघेही एकत्र होते.
तं लोकमासाद्य नृपेण सार्द्धं सा राजपत्नी कमलाभनेत्रा
कमलासारख्या डोळ्यांची ती राणी त्या राजासोबत त्या लोकात पोहोचली.
दीपप्रदानमपि पुण्यतरं वदंति विप्राग्निगोसुरकुलैकगृहांगणेषु
ब्राह्मण, गायी, देव आणि आपल्या घराच्या अंगणात दिवा देणं हे अधिक पुण्याचं आहे, असं ऋषी सांगतात.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे दीपदानविधिवर्णनं नाम त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तर पर्वातील श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात 'दिवा दान विधीचे वर्णन' नावाचा एकशेतीसावा अध्याय संपला.
वृषोत्सर्गविधिवर्णनम्
वृषोत्त्सर्ग विधीचे वर्णन
चैत्र्यामथ तृतीयायां वैशाख्यां द्वादशेऽह्नि वा
चैत्र महिन्यातल्या शुद्ध पक्षातील तिसऱ्या दिवशी किंवा वैशाख महिन्यातल्या बाराव्या दिवशी—
गोभिश्चतुर्भिः सहितं सृजेच्चैव विधिं शृणु
चार गायींसह ठरलेल्या विधीनुसार पूजा करावी; आता त्या विधीचं ऐक.
तत्तेहं च प्रवक्ष्यामि विधिं गर्गप्रचोदितम्
गर्ग ऋषींनी सांगितलेला हा विधी मी तुला सांगतो.
मातृश्राद्धं ततः कुर्यात्सदाभ्युदयकारकम्
यानंतर आईसाठी श्राद्ध करावं, जे नेहमीच कल्याण देणारं असतं.
तत्र विद्वाञ्जपित्वा तु स्थापयेद्रुद्रदेवताम्
तिथे विद्वानांनी मंत्र म्हणावे आणि रुद्र देवतेची स्थापना करावी.
अथैनं जुहुयात्षड्भिः पृथगाहुतिसंज्ञितैः
मग सहा वेगवेगळ्या आहुती द्याव्यात, प्रत्येक वेगळी ओळख असलेली.