एतन्मयोक्तं तव दीपदानफलं समग्रं कुरुवंशचन्द्र
हे कुरुवंशचंद्र, मी तुला दिवा दानाचे संपूर्ण फळ सांगितले आहे.
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्
इथेही एक प्राचीन कथा सांगितली जाते.
आसीच्चित्ररथोनाम विदर्भेषु महीपतिः 4.130.
विदर्भात चित्ररथ नावाचा एक राजा होता.
एकैव कन्या तस्यासील्ललिता नाम नामतः
त्याला ललिता नावाची एकच कन्या होती.
तां ददौ काशिराजाय चार्वंगीं चारुधर्मणे
तो सुंदर आणि सद्गुणी कन्या काशीच्या राजाला दिली.
तासां मध्येऽग्रमहिषी ललिता साप्यथाभवत्
त्यांच्यात ललिता मुख्य राणी झाली.
विष्णोरायतने सा तु सहस्रं परिदीपकान्
ललिताने विष्णूच्या मंदिरी हजार दिवे लावले.
तामिस्रमाश्वयुक्पक्षं शुक्लपक्षं च कार्त्तिकम्
कार्तिक महिन्यात कृष्णपक्ष आणि शुक्लपक्ष या दोन्ही काळात,
तस्मिन्काले तथा नित्यं ब्राह्मणावसथे च सा
त्या काळात तिने रोज ब्राह्मणांच्या घरीही दिवे लावले.
चतुष्पथेषु रथ्यासु देवतायतनेषु च
चौकात, रस्त्यावर आणि देवळांमध्येही तिने दिवे लावले.
पुलिनेषु नदीनां च कूपमूलेषु पांडव
नद्यांच्या काठावर आणि विहिरीच्या मुळाशीही, हे पांडवा, तिने दिवे लावले.
ललिते वद भद्रं ते ललितं वचनं तथा
ललिता, शुभ बोल; गोड आणि हितकारक वचन बोल.
भवत्याः सुमहान्यत्नो दीपप्रज्वालने यथा 4.130.
दिवे लावण्यात तुझा खूप मोठा प्रयत्न आहे.
मन्यामहे त्वयावश्यं दीपदानफलं श्रुतम् ललितोवाच नाहं मत्सरिणी भद्रा न च रागादिदूषिता
आम्हाला खात्री आहे की, तू दिवा दानाचे फळ नक्कीच ऐकले आहेस. ललिता म्हणाली: मी मत्सर करणारी नाही, हे शुभेच्छा देणाऱ्या, आणि मला राग वगैरेही नाही.
एकपत्याश्रिताः साध्व्यो भवत्यो मम मानदाः
या एकपत्नीव्रती सध्वी स्त्रिया मला मान देतात.
मयैतद्दीपदानस्य यथेष्टं भुज्यते फलम्
माझ्या द्वारे, दिवा दानाचे फळ मनासारखे मिळते.
उमादेवीति मद्रेषु देविका सा सरिद्वरा श्रुता किं भवतीभिः सा देविका पापनाशिनी
ती देवी सर्व मातांमध्ये उमादेवी, देविका आणि श्रेष्ठ नदी म्हणून ओळखली जाते. तुम्ही तिच्याबद्दल ऐकलं आहे का? ती देविका पापांचा नाश करणारी आहे.
तस्यां स्नात्वा सकृन्नद्यां गाणपत्यमवाप्नुयात् हरिणा नृसिंहवपुषा यत्र स्नानं कृतं पुरा
त्या नदीत एकदाच स्नान केल्यावर गणपतीचं कृपाप्रसाद मिळतो, जिथे पूर्वी हरिने नरसिंह रूपात स्नान केलं होतं.
सौवीरराजस्य पुरा मैत्रेयोभूत्पुरोहितः
पूर्वी सौवीर देशाच्या राजाचा पुरोहित मैत्रेय झाला होता.
अहन्यहनि शुश्रूषां पुष्पधूपानुलेपनैः
तो दररोज फुलं, धूप आणि उटणं याने सेवा करत असे.
कार्त्तिक्यां दीपकस्तत्र प्रदत्तस्तेन चैकदा
एकदा कार्तिक महिन्यात त्याने तिथे दिवा दिला.
देवतायतनेऽवात्सं तत्राहमपि मूषिका
मीसुद्धा तिथल्या देवळात उंदीर म्हणून राहत होते.
गृहीताथ मया वर्तिर्वृकदंशो ररास च 4.130.
तेव्हा मी वात घेतली आणि एका लांडग्याने ती तोंडात धरून ओढली.
वक्त्रप्रांतेन पश्यंत्या स दीपः प्रेरितो मया
माझ्या चेहऱ्याच्या कडून पाहताना मी तो दिवा हलवला.
मृताहं च पुनर्जाता वैदर्भे राजकन्यका
मी मरण पावले आणि पुन्हा विदर्भात राजकन्या म्हणून जन्म घेतला.
एष प्रभावो दीपस्य कार्त्तिके मासि शोभनः
कार्तिक महिन्यात दिव्याचं हेच सुंदर सामर्थ्य आहे.
असंकल्पितमध्यस्य प्रेरणं यन्मया कृतम्
माझ्याकडून जे दिवा हलवला गेला, ते अनायासेच घडलं होतं.
एतस्मात्कार णाद्दीपानहमेतानहर्निशम्
म्हणून मी हे दिवे रात्रंदिवस अर्पण करते.
एवमुक्त्वा सपत्नीः सा दीपदानपरायणा
असं सांगून ती आपल्या इतर पत्नींसह दिवा देण्यात मन लावू लागली.
ततः कालेन महता सह राज्ञा महात्मना
खूप काळानंतर ती आणि तो महात्मा राजा दोघेही एकत्र होते.