देवमंडलवत्कार्यं द्वितीयं मंडलं शुभम्
दुसरं मंडळ देवांच्या मंडळासारखंच, शुभ रीतीने तयार करावं.
श्वेतवस्त्रैश्च संछन्ना श्वेतगंधानुलेपिता 4.124.
पांढऱ्या वस्त्रांनी झाकलेली आणि पांढऱ्या सुगंधाने अंगाला लावलेली असावी.
अभिषिंचेत्ततश्चैव नामर्कपत्रपुटांबुना
यानंतर, नाव असलेल्या पत्राच्या पात्रातील पाण्याने तिच्यावर अभिषेक करावा.
शतानि सप्तपर्णानां चतुर्भिरधिकानि तु
सप्तपर्णाच्या पानांची एकशेचार पानं असावीत.
अश्वस्थानाद्गजस्थानाद्वल्मीकात्संगमाद्ह्रदात्
घोड्यांच्या, हत्तींच्या जागेतून, मुंग्यांच्या वारुळातून, संगम आणि तलाव यांतून हे घ्यावं.
सर्वौषधिं रोचनां च नदीतीर्थोदकानि च
सर्व औषधी वनस्पती, रोचना आणि नद्यांच्या तीर्थातील पाणी घ्यावं.
आपादतलकेशं च कुक्षी चैव विशेषतः
पायाच्या तळापासून केसांपर्यंत, आणि विशेषतः पोटावर हे करावं.
रुद्राभिजप्तेन ततः स्नापयेत्कलशेन ताम्
रुद्राच्या मंत्रांनी जप केलेल्या पाण्याने, कलशातून तिचं स्नान घालावं.
सर्वतोदिक्स्थितैः पश्चात्स्नापयेत्सफलाक्षतैः
नंतर, सर्व दिशांना ठेवलेल्या फळं आणि तुटलेली नसलेली अक्षता यांच्याने तिचं स्नान करावं.
हेतुरप्यत्र निर्दिष्टा दक्षिणा गौः पयस्विनी
इथे कारण म्हणून दक्षिणेकडील दूध देणारी गाय सांगितली आहे.
गोवत्सकाञ्चनादीनि दत्त्वा सर्वं क्षमापयेत्
गायीचं वासरू, सोनं आणि इतर वस्तू दान करून, सर्वांची क्षमा मागावी.
सुभगा सुखसंयुक्ता बहुपुत्रा च जायते 4.124.
ती स्त्री भाग्यवती, सुखी आणि अनेक मुलांची आई होते.
तस्मादवश्यं कर्तव्यं पुत्रश्रीसुखमिच्छता
म्हणून, ज्यांना मुलं, श्रीमंती आणि सुख हवं आहे, त्यांनी हे अवश्य करावं.
या स्नानमाचरति रुद्रमिति प्रसिद्धं श्रद्धान्विता द्विजवरानुमताऽऽनताङ्गी
जी स्त्री श्रद्धेने, श्रेष्ठ ब्राह्मणांच्या संमतीने, नम्रपणे रुद्रस्नान करते, ती प्रसिद्ध होते.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे रुद्रस्नानविधिवर्णनं नाम चतुर्विंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
या प्रकारे, श्रीमद्भविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वात, श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात, रुद्रस्नान विधीचं वर्णन असलेला एकशेचौवीसवा अध्याय संपतो.
चन्द्रादित्यग्रहणस्नानविधिवर्णनम् तदहं श्रोतुमिच्छामि द्रव्यमन्नं प्रधानतः
चंद्र आणि सूर्यग्रहणाच्या वेळी स्नान करण्याच्या विधीचं वर्णन. मी ते ऐकायला इच्छितो, विशेषतः त्यासाठी लागणाऱ्या मुख्य वस्तूंबद्दल.
तस्य स्नानं प्रवक्ष्यामि मंत्रौषधिसमन्वितम्
आता मी त्या स्नानाची माहिती सांगतो, ज्यात मंत्र आणि औषधींचा समावेश असतो.
चन्द्रोपरागं संप्राप्य कृत्वा ब्राह्मणवाचनम्
चंद्रग्रहण आले की, ब्राह्मणाकडून मंत्रोच्चार करून घ्यावा.
पूर्वमेवोपरागस्य समानीयौषधादिकम्
ग्रहणाच्या आधीच लागणाऱ्या औषधी आणि इतर वस्तू गोळा कराव्यात.
गजाश्वरथ्यावल्मीकसङ्गमाद्ध्रदगोकुलात्
हत्ती-घोड्यांच्या वाटा जिथे मिळतात, मुंग्यांचे वारुळे, तळी आणि गायींची राखलेली जागा —
पंचगव्यं च कुंभेषु पंचरत्नानि चैव हि
कुंभात पंचगव्य आणि पाच रत्ने ठेवावीत.
स्फटिकं चन्दनं श्वेतं तीर्थवारिससर्षपम् एतत्सर्वं विनिक्षिप्य कुम्भेष्वावाहयेत्सुरान्
स्फटिक, पांढरे चंदन, तीर्थाचे पाणी आणि मोहरी — हे सर्व कुंभात ठेवून, देवतांना आमंत्रित करावे.
सर्वे समुद्राः सरितस्तीर्थानि जलदा ह्रदाः
सर्व समुद्र, नद्या, तीर्थक्षेत्रे, पावसाचे मेघ आणि तळी —
योऽसौ वज्रधरो देव आदित्यानां प्रभुर्मतः
जो वज्रधारी देव आहे, जो आदित्यांचा स्वामी मानला जातो —
रक्षोगणाधिपः साक्षात्प्रलयानिलसप्रभः 4.125.
जो राक्षसांचा थेट अधिपती आहे आणि प्रलयाच्या वाऱ्यासारखा तेजस्वी आहे —
योऽसौ बिन्दुकरो बिन्दुः पिनाकी वृषवाहनः
जो बिंदू निर्माण करतो, जो स्वतः बिंदू आहे, ज्याच्या हातात पिनाक नावाचे धनुष्य आहे, जो वृषभावर बसतो —
त्रैलोक्ये यानि भूतानि स्थावराणि चराणि च
तीनही लोकांतील सर्व स्थावर आणि जंगम जीव —
एवमामंत्रितैः कुम्भैरंभोयुक्तैर्युगान्वितैः पूजयेद्वस्त्रगोदानैर्ब्राह्मणानिष्टदेवताः
अशा प्रकारे मंत्रांनी आमंत्रित केलेले आणि पाण्याने भरलेले कुंभ घेऊन, वस्त्र आणि गायींचे दान देऊन, ब्राह्मण आणि इच्छित देवतांची पूजा करावी.
एतानेव ततो मंत्रान्संलिख्य कनकान्वितान् । यजमानस्य शिरसि उद्धार्यास्ते नरोत्तम
मग हेच मंत्र, सोन्याने सुशोभित करून, यजमानाच्या डोक्यावर ठेवावेत.
कलशान्द्रव्यसंयुक्तान्प्राप्ते ग्रहणपर्वणि ।। चन्द्रग्रहे निवृत्ते तु कृतगोदानमङ्गलः
ग्रहणाचा काळ संपल्यावर, गायीचे दान आणि मंगलकार्य करून, कुंभात सर्व वस्तू ठेवाव्यात.