स्नानं खलु प्रतिदिनं कथितं मुनीन्द्रैः पापापहं मलहरं सुखदं सदैव
महर्षींनी रोज स्नान करण्याचा नियम सांगितला आहे. हे पाप घालवते, शरीराची घाण दूर करते आणि नेहमीच मनाला आनंद देते.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे नित्यस्नानविधिवर्णनं नाम त्रयोर्विशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वातील श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात 'नित्यस्नानाची विधी' या अध्यायाचा इथे समाप्ती होते. हा एकशे तेवीसावा अध्याय आहे.
रुद्रस्नानविधिवर्णनम् सर्वदुष्टोपशमनं सर्वशांतिप्रदं नृणाम्
रुद्रस्नानाच्या विधीचे वर्णन: हे सर्व वाईट गोष्टी शांत करते आणि माणसांना पूर्ण शांती देते.
अगस्त्यो मुनिशार्दूलः सुखासीनमुवाच ह
मुनिश्रेष्ठ अगस्त्य हे आरामात बसून बोलू लागले.
सर्वज्ञोऽसि कुमार त्वं प्रसादाच्छङ्करस्य वै
कुमार, शंकराच्या कृपेने तू सर्वज्ञ आहेस.
या सुते दुहितां वंध्या स्नानमासां विधीयते
ज्या स्त्रीला मूल होत नाही, तिच्यासाठी पुत्र किंवा कन्या प्राप्तीसाठी स्नानाची विधी सांगितली आहे.
अष्टम्यां वा चतुर्दश्यामुपवासपरायणा
अष्टमी किंवा चतुर्दशीला उपवास करावा.
नद्योस्तु सङ्गमे कुर्यान्महानद्योर्विशेषतः
नद्यांच्या संगमावर, विशेषतः मोठ्या नद्यांच्या मिळण्याच्या ठिकाणी हा विधी करावा.
आहिताग्निं द्विजं शांतं धर्मज्ञं सत्यशीलिनम्
शांत, अग्निहोत्र करणारा, धर्म जाणणारा आणि सत्य बोलणारा द्विज निवडावा.
ततस्तु मंडपं कुर्याच्चतुरस्रमुदग्गतम्
नंतर चौकोनी आणि उत्तरेकडे तोंड असलेला मंडप बांधावा.
तन्मध्ये श्वेतरजसा संपूर्णं पद्ममालिखेत्
त्या मंडपाच्या मध्यभागी पांढऱ्या आणि लाल रंगाच्या पूडांनी भरलेले कमळ काढावे.
दद्याद्दलेषु शक्त्यादींश्चतुर्थविधिपूर्वकम् 4.124.
त्या कमळाच्या पाकळ्यांवर चौथ्या विधीनुसार शस्त्रादी वस्तू ठेवाव्यात.
देवीं विनायकं चैव स्थापयेत्तस्य पार्श्वतः
त्या कमळाच्या बाजूला देवी आणि विनायक यांची स्थापना करावी.
भक्ष्यान्नानाविधान्दद्यात्फलानि विविधानि च
विविध प्रकारचे खाद्यपदार्थ आणि फळे अर्पण करावीत.
एकैकं विन्यसेद्ब्रह्मन्सर्वौषधिसमन्वितम्
प्रत्येक वस्तू सर्व औषधी वनस्पतींसह नीट मांडावी, हे ब्राह्मण.
आग्नेय्यां दिशि कर्तव्यं मंडपस्य समीपतः
मंडपाच्या जवळ आग्नेय दिशेला हा विधी करावा.
लवणं सर्षपैर्युक्तं घृतेन मधुना सह
मीठ, मोहरी, तूप आणि मध एकत्र करून वापरावे.
द्वितीयमग्निकार्यस्य कर्तारं ब्राह्मणं कुरु
दुसऱ्या अग्निकर्मासाठी एक ब्राह्मण नेमावा.
सितवस्त्रपरीधानं सितमालाधरं शुभम्
पांढऱ्या वस्त्रांनी सजलेली, गळ्यात शुभ पांढरी माळ घातलेली, अशी ती शुभ्र दिसते.
मंडल स्य समीपस्थो जपेद्रुद्रान्विमत्सरः
मंडळाजवळ बसून, द्वेष न ठेवता, रुद्राच्या स्तोत्रांचा जप करावा.
देवमंडलवत्कार्यं द्वितीयं मंडलं शुभम्
दुसरं मंडळ देवांच्या मंडळासारखंच, शुभ रीतीने तयार करावं.
श्वेतवस्त्रैश्च संछन्ना श्वेतगंधानुलेपिता 4.124.
पांढऱ्या वस्त्रांनी झाकलेली आणि पांढऱ्या सुगंधाने अंगाला लावलेली असावी.
अभिषिंचेत्ततश्चैव नामर्कपत्रपुटांबुना
यानंतर, नाव असलेल्या पत्राच्या पात्रातील पाण्याने तिच्यावर अभिषेक करावा.
शतानि सप्तपर्णानां चतुर्भिरधिकानि तु
सप्तपर्णाच्या पानांची एकशेचार पानं असावीत.
अश्वस्थानाद्गजस्थानाद्वल्मीकात्संगमाद्ह्रदात्
घोड्यांच्या, हत्तींच्या जागेतून, मुंग्यांच्या वारुळातून, संगम आणि तलाव यांतून हे घ्यावं.
सर्वौषधिं रोचनां च नदीतीर्थोदकानि च
सर्व औषधी वनस्पती, रोचना आणि नद्यांच्या तीर्थातील पाणी घ्यावं.
आपादतलकेशं च कुक्षी चैव विशेषतः
पायाच्या तळापासून केसांपर्यंत, आणि विशेषतः पोटावर हे करावं.
रुद्राभिजप्तेन ततः स्नापयेत्कलशेन ताम्
रुद्राच्या मंत्रांनी जप केलेल्या पाण्याने, कलशातून तिचं स्नान घालावं.
सर्वतोदिक्स्थितैः पश्चात्स्नापयेत्सफलाक्षतैः
नंतर, सर्व दिशांना ठेवलेल्या फळं आणि तुटलेली नसलेली अक्षता यांच्याने तिचं स्नान करावं.
हेतुरप्यत्र निर्दिष्टा दक्षिणा गौः पयस्विनी
इथे कारण म्हणून दक्षिणेकडील दूध देणारी गाय सांगितली आहे.