अनग्निपक्वमश्नाति तृतीयायां तु यो नरः
जो कोणी तिसऱ्या दिवशी अग्नीवर न शिजवलेलं अन्न खातो,
एतद्दृषिव्रतं नाम सर्वमाङ्गल्यकारकम्
हे ऋषींचं व्रत म्हणून ओळखलं जातं आणि सर्व शुभ घडवणारं आहे.
तिलप्रस्थोपरि गतं सितमाल्ययुगान्वितम् तदंते राजराजः स्यादग्निव्रतमिदं स्मृतम्
तीळाच्या एक प्रस्थावर, पांढऱ्या फुलांच्या दोन माळांनी सजवलेलं जे काही ठेवतात, त्याच्या शेवटी राजा-राजा होतो; हे अग्नीव्रत म्हणून ओळखलं जातं.
कृत्वा पलद्वयादूर्ध्वं शय्याभ्यां संयुतं नरः
हे करून, दोन पळांपेक्षा जास्त वजन असलेलं आणि दोन शय्या जोडून ठेवावं.
सत्यलोके वसेत्कल्पं सहस्रमथ भूपतिः
राजा हजार कल्पांपर्यंत सत्यलोकात वास करतो.
मुखवासं परित्यज्य समांते गोप्रदो भवेत्
वर्षाच्या शेवटी, मुखाजवळील निवास सोडून तो गायी दान करणारा होतो.
निशि कृत्वा जले वासं प्रभाते गोप्रदो भवेत् 4.121.
रात्री पाण्यात राहिल्यावर, सकाळी तो गायी दान करणारा होतो.
चान्द्रायणं च यः कुर्याद्धैमं चन्द्रं निवेदयेत्
जो कोणी चांद्रायण व्रत करतो आणि सोन्याचा चंद्र अर्पण करतो, त्याला फळ मिळते.
ज्येष्ठे पञ्चतपाः सायं हेमधेनुप्रदो दिवम्
ज्येष्ठ महिन्यात संध्याकाळी पंचतप व्रत करणारा सोन्याची गाय दान देतो आणि स्वर्ग प्राप्त करतो.
अनुलेपनं यः कुर्यात्तृतीयायां शिवालये
जो कोणी तृतीया तिथीला शिवमंदिरात अंगाला उटणे लावतो—
माघे निश्यार्द्रवासाः स्यात्सप्तम्यां गोप्रदो भवेत
माघ महिन्यात, सातव्या तिथीला, रात्री ओल्या कपड्यांत राहिल्यास तो गायी दान करणारा होतो.
दत्त्वा कृतोपवासस्तु दिवि कल्पशतं वसेत्
दान दिल्यावर आणि उपवास केल्यावर, तो शंभर कल्पांपर्यंत स्वर्गात राहतो.
तद्वत्कल्पद्वयादूर्ध्वं करिभ्यां संयुतं नरः
त्याचप्रमाणे, दोन कल्पांनंतर, मनुष्याला हत्तींचा संग मिळतो.
त्रिरात्रोपोषितो दद्यात्फाल्गुन्यां भवनं शुभम्
तीन रात्री उपवास करून, फाल्गुन महिन्यात सुंदर घर दान करावे.
सुरलोकमवाप्नोति धाम व्रतसमन्वितम्
तो व्रतांच्या पुण्याने युक्त देवांचे लोक प्राप्त करतो.
पौर्णमास्यामवाप्नोति मोक्षमिन्दुव्रतादिह
पौर्णिमेला, इंदु व्रत वगैरे करून तो येथेच मोक्ष प्राप्त करतो.
दत्त्वा सितद्वितीयायामिंदोर्लवणभोजनम् 4.121.
शुक्ल द्वितीयेला, चंद्राच्या दिवशी, मीठ असलेले अन्न दान केल्याने—
समांते गोप्रदो याति विप्राय शिवमंदिरम्
वर्षाच्या शेवटी, गायी दान करणारा ब्राह्मणासाठी शिवाच्या पवित्र मंदिरात जातो.
प्रतिपद्येकभक्ताशी समांते कपिलाप्रदः
प्रतिपदेला एकदाच जेवून, वर्षाच्या शेवटी तो कपिला गाय दान करतो.
एकादश्यां माघमासे चतुर्दश्यष्टमीषु च
माघ महिन्यात एकादशी, चतुर्दशी आणि अष्टमी या तिथींना—
उपानहौ कंबलांश्च चैत्रे छत्रादिकं ततः
त्याने जोडे, कम्बळे द्यावीत, आणि चैत्र महिन्यात छत्री वगैरे द्यावी.
ब्राह्मणानां महाराज सोऽश्वमेधफलं लभेत्
महान राजन, ब्राह्मणांना हे दिल्यास अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते.
दशम्यामेकभक्ताशी समांते दशधेनुदः
दशमीला एकदाच जेवण करून, शेवटी दहा गायी दान दिल्यास —
तिलद्रोणोपरिगतो ब्रह्मांडाधिपतिर्भवेत्
तीळाच्या मापावर ठेवून दान केल्यास, तो ब्रह्मांडाचा अधिपती होतो.
संपूज्य सितसप्तम्यां भानुधान्यानि सप्त यः
शुद्ध सप्तमीला जो सूर्याची पूजा करून, सात प्रकारचे धान्य अर्पण करतो —
स तारयति सप्ताष्टौ कुलान्यात्मानमेव च
तो सात किंवा आठ पिढ्या आणि स्वतःलाही तारतो.
मासोपवासी यो दद्याद्धेनुं विप्राय शोभनाम् 4.121.
जो एक महिना उपवास करून, ब्राह्मणाला उत्तम गाय दान देतो —
पक्षोपवासी यो दद्याद्विप्राय कपिलाद्वयम्
जो पंधरवड्याचा उपवास करून, ब्राह्मणाला दोन पिंगट गायी दान देतो —
दद्यात्त्रिंशत्पलादूर्ध्वं महीं कृत्वा तु कांचनीम्
तीस पलांपेक्षा जास्त वजनाची, सोन्याने सुशोभित केलेली जमीन द्यावी.
तिलद्रोणोपरि गतां ब्राह्मणाय कुटुंबिने
तीळाच्या मापावर ठेवलेली जमीन, गृहस्थ ब्राह्मणाला द्यावी.