कुमुदा माधवी गौरी भवानी पार्वती उमा
कुमुदा, माधवी, गौरी, भवानी, पार्वती, उमा—
ब्राह्मणं पृजयित्वैकं वाच्यः संपमन्नमस्तु ते
एका ब्राह्मणाचा सन्मान करून म्हणावे, 'तुला नेहमी भरपूर अन्न मिळो.'
करोति सुन्दरं देहं सौभाग्यं यच्छते परम्
तो सुंदर शरीर निर्माण करतो आणि उत्तम सौभाग्य देतो.
शुक्तिं गंधभृतां दत्त्वा विप्राय सितवाससी
सुगंध भरलेली शंख आणि पांढरी वस्त्रे ब्राह्मणाला दिल्यास,
वारुणं च पदं याति तदेतद्वरुणव्रतम्
तो वरुणाचे स्थान मिळवतो; हेच वरुणव्रत आहे.
मासांतेऽथ ततो दद्यात्सवत्सां गां द्विजातये ।। स्थित्वा विष्णुपदे कल्पं ततो राजा भवेदिह
मासाच्या शेवटी वासरासह गाय ब्राह्मणाला द्यावी; नंतर विष्णूच्या लोकात काळ घालवून, तो या जगात राजा होतो.
एतत्कांतिव्रतं नाम कांतिकीर्तिप्रदायकम्
हे कांतीव्रत आहे, जे तेज आणि किर्ती देते.
त्र्यहं तिलव्रती भूत्वा वह्निं संतर्पयेद्द्विजम् 4.121.
तीन दिवस तिळाचे व्रत पाळून, अग्नी आणि ब्राह्मण यांना तृप्त करावे.
शक्तितस्त्रिपलादूर्ध्वं विश्वात्मा प्रीयतामिति
शक्तीनुसार तीन किंवा त्याहून अधिक पळा प्रमाणात अर्पण केल्याने विश्वात्मा प्रसन्न होवो.
एतद्ब्रह्मव्रतं नाम निर्वाणफलदं नृणाम्
हेच ब्रह्मव्रत म्हणून ओळखले जाते, जे लोकांना मोक्षाचे फळ देते.
यश्चोभयमुखीं दद्यात्प्रभूतकनकान्विताम्
जो कोणी दोन्ही टोकांनी उघडलेली आणि भरपूर सोन्याने भरलेली पात्र दान करतो,
त्र्यहं पयोव्रतः स्थित्वा काञ्चनं कल्पपादपम्
तीन दिवस दूधव्रत पाळून, नंतर सोन्याचा कल्पवृक्ष दान केल्यास,
छादितं वरवासोभिः पुष्पमालाविभूषितम् । दत्त्वा स्वर्गे वसेत्कल्पं कल्पव्रतमिदं स्मृतम्
तो वृक्ष उत्तम वस्त्रांनी झाकलेला आणि फुलांच्या माळांनी सजवलेला असावा; असे दान दिल्यावर मनुष्य कल्पकाल स्वर्गात वास करतो. हेच कल्पव्रत म्हणून ओळखले जाते.
यस्तु वत्सतरीं भव्यां कण्ठाभरणभूषिताम्
जो कोणी सुंदर वासरू, गळ्यात दागिने घालून दान करतो,
मोदकोदकपात्रेण तांबूलेन समन्विताम्
त्यासोबत मोदक, पाण्याचे भांडे आणि तांबूलही देतो,
ईदृग्विधां व्यतीपाते ग्रहणे चायनद्वये
अशा प्रकारचे दान ग्रहण किंवा दोन्ही अयनांच्या वेळी दिल्यास,
एतद्वारव्रतं नाम मार्गखेदविनाशनम्
हेच द्वारव्रत म्हणून ओळखले जाते, जे प्रवासातील थकवा दूर करते.
नक्ताशी त्वष्टमीषु स्याद्वत्सरांतेऽष्टगोप्रदः 4.121.
अष्टमीच्या दिवशी रात्री उपवास करावा आणि वर्षअखेरीस आठ गायी दान द्याव्यात.
यश्चेन्धनप्रदो राजन्हेमंतशिशिर व्रतम्
जो कोणी हेमंत व शिशिर ऋतूमध्ये व्रत म्हणून इंधन दान करतो,
शरीरारोग्यजननं द्युतिकांतिप्रदायकम्
त्यामुळे शरीर निरोगी राहते आणि तेज व कांती प्राप्त होते.
एकादश्यां तु नक्ताशी यश्चक्रं विनिवेदयेत्
एकादशीच्या दिवशी रात्री उपवास करून जो कोणी चक्र अर्पण करतो,
य एतत्कुरुते भक्त्या स विष्णोः पदमाप्नुयात्
जो हा विधी भक्तीने करतो, तो विष्णूचे धाम प्राप्त करतो.
पयोव्रतस्तु पञ्चम्यां व्रतांते गोयुगप्रदः
दूधव्रत पाळून, पाचव्या दिवशी व्रताच्या शेवटी दोन गायी दान द्याव्यात.
सप्तम्यां नक्तभुग्दद्यात्समाप्ते गां पयस्विनीम्
सप्तमीच्या दिवशी रात्री उपवास करून, शेवटी दुधाळ गाय दान द्यावी.
चतुर्थ्यां नक्तभुग्दद्यादष्ट गा होमचारणम्
चतुर्थीच्या दिवशी रात्री उपवास करून, आठ गायी दान द्याव्यात आणि होम करावा.
महाफलानि यस्त्यक्त्वा चातुर्मासं द्विजातये
जो कोणी मोठ्या फळांचा त्याग करून, द्विजासाठी चातुर्मास व्रत पाळतो—
यश्चोपवासी सप्तम्यां समांते हेमपङ्कजम् 4.121.
जो कोणी सप्तमीच्या दिवशी उपवास करून, शेवटी सोन्याचं कमळ अर्पण करतो,
भक्त्या राजेन्द्र विप्राय वाचकाय निवेदयेत्
त्याने भक्तीभावाने ते वेदपठण करणाऱ्या विद्वान ब्राह्मणाला द्यावं, हे राजा.
द्वादश द्वादशीर्यस्तु नाम प्राशनसंयुतः
जो कोणी बारा दिवसांचं व्रत करतो आणि त्यात योग्य ते नैवेद्य देतो,
द्वादशात्र प्रदेयाश्च सर्वकामप्रसिद्धये
त्याने बारा दिवस पूर्ण झाल्यावर सर्व इच्छा पूर्ण व्हाव्यात म्हणून दान द्यावं.