यदभीष्टं सुमित्राय शिष्याय च सुताय च
सुमित्रा, शिष्य किंवा पुत्र यांना जे काही हवे असते,
श्रुतिस्मृतिपुराणेभ्यो यन्मया ह्यवधारितम्
ते मी वेद, स्मृती आणि पुराण यांमधून नीट समजून घेतले आहे.
स्नात्वा प्रभातसंध्यायामुपगृह्य च पिप्पलम्
प्रभातच्या वेळी स्नान करून, पिंपळाच्या झाडाची पूजा केल्यावर,
व्रतानामुत्तमं ह्येतत्सर्वपापप्रणाशनम्
हे सर्व व्रतांमध्ये श्रेष्ठ आहे आणि सर्व पापांचा नाश करणारे आहे.
सुशुद्धस्य सुवर्णस्य सुवर्णं यः प्रयच्छति
जो शुद्ध सोनं शुद्ध व्यक्तीला देतो,
व्रतं वाचस्पतेरेतद्बलबुद्धिप्रदायकम्
वाचस्पतीचं हे व्रत बल आणि बुद्धी देणारं आहे.
लवणं कटुतिक्तं च जीरकं मरिचानि च
मीठ, तिखट-कडू पदार्थ, जिरं आणि मिरी,
चतुर्थ्या मेकभक्ताशी सकृद्दत्त्वा कुटुंबिने 4.121.
चतुर्थीला एकदाच जेवून, हे सर्व एकदा गृहस्थाला दिल्यावर,
एतच्छिलाव्रतं नाम लक्ष्मीलोकप्रदायकम्
हे शिलाव्रत म्हणून ओळखलं जातं, जे लक्ष्मीचं लोक देणारं आहे.
नक्तमन्नं चरित्वा तु गवा सार्द्धं कुटुंबिने
रात्रीचं अन्न घेऊन, गायींसह आणि गृहस्थासोबत उपवास केल्यावर,
प्रणम्य भक्त्या देवेशौ प्रीयेतां शिवकेशवौ
देवतांचे स्वामी शिव आणि केशव यांना भक्तीने वंदन केल्यावर ते प्रसन्न होतात.
कृत्वैकभुक्तं वर्षांते शक्त्या हैमवृषान्विताम्
वर्षाच्या शेवटी, आपल्या शक्तीनुसार, एकदाच जेवून आणि सोन्याचा वृषभ अर्पण करून,
एतद्रुद्रव्रतं नाम पापशोकप्रणाशनम्
हे रुद्रव्रत म्हणून ओळखलं जातं, जे पाप आणि दुःखाचा नाश करतं.
सर्वौषध्युदकस्नातः पञ्चम्यां पूज्य पंचकम्
सर्व औषधी मिसळलेल्या पाण्याने स्नान करून, पंचमीला पाच वस्तूंची पूजा करावी.
गृहाद्युलूखलं शूर्पः शिला स्थाली च पञ्चमी
घरातील उखळ, सुप, दगडी जात आणि भांडे, या पंचमीला ठेवाव्यात.
एतानि गृहिणां गेहे प्रस्थाप्य पुरुषोत्तमम्
या सर्व वस्तू गृहिणीच्या घरात पुरुषोत्तमासाठी स्थापित कराव्यात.
एतद्गृहव्रतं नाम सर्व सौख्यप्रदायकम्
हे व्रत 'गृहव्रत' म्हणून ओळखले जाते आणि सर्व सुखे देणारे आहे.
यस्तु नीलोत्पलं हैमं शर्करापात्रसंयुतम् 4.121.
जो कोणी सोन्याच्या भांड्यात साखर भरून निळकमळ अर्पण करतो,
स वैष्णवं पदं याति लीलाव्रतमिदं स्मृतम्
तो वैष्णव लोकात पोहोचतो; हे व्रत 'लीलाव्रत' म्हणून ओळखले जाते.
पारिते च पुनर्दद्यात्तिलतैलघटं नवम्
समारोप झाल्यावर पुन्हा एकदा नवीन तिळाच्या तेलाचा घडा द्यावा.
लोकप्रीतिकरं चैतत्प्रीतिव्रतमिहोच्यते
हे व्रत लोकांना आनंद देणारे असून, येथे 'प्रीतिव्रत' असे म्हणतात.
दद्याद्वस्त्रयुगं सूक्ष्मं रसपात्रैश्च संयुतम्
सुगंधी वस्त्रांची जोडी आणि रस ठेवण्यासाठी भांडी द्यावीत.
एतद्गौरीव्रतं नाम भवानीलोक दायकम्
हे व्रत 'गौरीव्रत' म्हणून ओळखले जाते आणि भवानीचे लोक मिळवून देते.
संवत्सरांते तस्मिन्वा दिवसे विघ्नवर्जितम्
वर्षाच्या शेवटी किंवा त्याच दिवशी, कोणताही अडथळा न येता,
विप्राय वसुसंयुक्तं प्रद्युम्नः प्रीयतामिति
ब्राह्मणाला धनासह द्यावे आणि 'प्रद्युम्न प्रसन्न होवो' असे म्हणावे.
एतत्कामव्रतंनाम सर्वशोकविनाशनम्
हे व्रत 'कामव्रत' म्हणून ओळखले जाते आणि सर्व दुःख दूर करते.
वृंताकभक्षणं चैव मधुसर्पिर्घटान्वितम्
वांग्याचे भोजन, मध आणि तुपाचा घडासह,
रुद्रलोकमवाप्नोति शिवव्रतमिदं स्मृतम् 4.121.
रुद्राचे लोक मिळतात; हे 'शिवव्रत' म्हणून ओळखले जाते.
संपूज्य पूर्णिमां देवीं लिखित्वा चन्दनादिना मधुना सितखण्डेन ब्राह्मणायोपपादयेत्
पूर्णिमेला देवीची पूजा करून, चंदन वगैरेने लिहून, मध आणि साखर देऊन ब्राह्मणाला अर्पण करावे.
मनोरथान्पूरयस्व संपूर्णान्पूर्णिमा ह्यसि द्विजानेवं नमस्कृत्य सर्वान्कामानवाप्नुयात्
मनोकामना पूर्ण कर, कारण तू पूर्णिमा आहेस; अशा प्रकारे द्विजांना वंदन केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात.