ममंथुः सहिताः सर्वे समुद्रं दैत्यदानवाः
तेव्हा सर्व दैत्य आणि दानव मिळून समुद्र ढवळू लागले.
अतिलोभान्मथ्यमाने सागरे पयसां निधौ
अती लोभामुळे, पाण्याचा साठा असलेल्या समुद्राचे ढवळण सुरू होते.
येनासौ सुरसंघाते आघूर्णिता इवाभवत्
त्यामुळे देवांची सभा जणू काही हलवली गेल्यासारखी झाली.
निर्गम्य च वधं चक्रुर्मुनीनामूर्ध्वरेतसाम्
ते बाहेर येऊन, शुद्ध व्रत असलेल्या ऋषींचा वध केला.
समुद्रमध्ये न ज्ञात्वा ब्रह्मा नारायणो हरः
समुद्राच्या मध्ये ब्रह्मा, नारायण आणि हर यांना ते ओळखता आले नाही.
ततो मन्त्रैः शंकरेण किञ्चित्तत्रैव भक्षितम्
मग शंकराच्या मंत्रांनी तिथेच थोडेसे खाल्ले गेले.
ब्रह्मापि चेतनां प्राप्य अब्रह्मण्यमुवाच ह
ब्रह्मा शुद्धीवर आला आणि ब्रह्म्याला शोभेल असे नाही असे बोलला.
अगस्त्यो दक्षिणाशायां लङ्कामूले महामुनिः 4.118.
दक्षिण दिशेला, लंकेच्या पायथ्याशी, अगस्त्य हा महान ऋषी होता.
एवमुक्ता गता देवा अगस्त्याश्रमदक्षिणाम्
अशा प्रकारे सांगितल्यावर, देव दक्षिणेकडील अगस्त्याच्या आश्रमात गेले.
ध्यानं चक्रे विषं येन हिमाद्रौ संप्रवेशितम्
त्याने ध्यान केले, त्यामुळे विष हिमालयात गेले.
तस्मिन्काले विषं लग्नं किञ्चिच्छेषं द्रुमादिषु
त्या वेळी, उरलेले थोडे विष झाडांमध्ये वगैरे साठले.
तद्विषं चूर्णितं तेन क्षणात्संकोचितं तथा
ते विष त्याने चुरडले आणि क्षणातच ते संकुचित झाले.
मनुष्याणां तु जायंते रोगा नानाविधा भुवि
माणसांत वेगवेगळ्या प्रकारचे रोग पृथ्वीवर उत्पन्न होतात.
वृषसंक्रातिमारभ्य सिंहांते शाम्यते विषम्
वृषभ राशीपासून सिंह राशीच्या शेवटपर्यंत विष शांत होते.
एवं कालेन महता नीरुजे व्याधिवर्जिते
अशा प्रकारे, मोठ्या काळानंतर रोग आणि व्याधी नसलेली स्थिती आली.
निरंतरे मर्त्यलोके ऊर्ध्वबाहु प्रसारिणि
सतत, मर्त्य लोकांच्या जगात, वर उंचावलेली हातांनी,
प्रजा व्यापादयन्कालादाजगाम महामुनेः
काळाच्या प्रभावामुळे लोकांचा नाश झाला आणि तो त्या महान ऋषीच्या आश्रमात पोहोचला.
भस्मीबभूव पश्चाच्च ब्रह्मणः सुखकारणात् 4.118.
नंतर ब्रह्माच्या आनंदासाठी तो राख झाला.
तथान्यो दंडकारण्ये श्वेतो नाम नृपोत्तमः
त्याचप्रमाणे, दंडकारण्यात श्वेत नावाचा एक श्रेष्ठ राजा होता.
भगवत्सर्वमेवान्यद्दत्तं राज्यमदान्मया
भगवंत, बाकी सर्व काही मी दिलं आहे; राज्य आणि दानही मी अर्पण केलं आहे.
ततोऽगस्त्यः कारुण्या रत्नैः श्राद्धमकल्पयत्
मग अगस्त्य ऋषींनी करुणेने रत्नांनी श्राद्ध केलं.
प्राप्तश्च परमं स्थानमगस्त्यर्षेः प्रसादतः
अगस्त्य ऋषींच्या कृपेने त्याने परम स्थान प्राप्त केलं.
कस्मान्मेरुमिवासौ मां न करोति प्रदक्षिणम्
तो मला मेरू पर्वतासारखा प्रदक्षिणा का घालत नाही?
एकीभूयाश्रमं गत्वा स्तुत्वा देवर्षिपुङ्गवम्
सर्वांनी एकत्र येऊन आश्रमात गेले आणि देवर्षीमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्याची स्तुती केली.
विंध्यं निवारय स्वैनं स्थितौ स्थापय पर्वतम्
विंध्य पर्वताला थांबव आणि तुझा पर्वत तिथेच स्थिर ठेव.
प्रस्थितं तीर्थयात्रायां विद्धि मामचलोत्तम
हे उत्तम पर्वता, मी तीर्थयात्रेसाठी निघालो आहे, हे जाण.
एवमुक्त्वा संप्रयातो नाद्यापि विनिवर्तते
असं सांगून तो निघून गेला आणि आजपर्यंत परत आलेला नाही.
त्रैलोक्यवंद्यचरणो लोपामुद्रासहायवान् 4.118.
त्याचे पाय तीनही लोकांत वंदनीय आहेत, आणि लोपा मुद्राही त्याच्यासोबत आहे.
तत्राश्रमस्थलिकायामृतुकाले ह्युपस्थिते
तेथे आश्रमाच्या मोकळ्या जागेत ऋतू येताच,
भवेद्यदि गृहं रम्यं सर्वरत्नविभूषितम्
जर सर्व रत्नांनी सजलेलं सुंदर घर असतं,