इदं वशिष्ठेन पुराऽर्जुनेन कृतं कुबेरेण पुरंदरेण
हे व्रत पूर्वी वशिष्ठ, अर्जुन, कुबेर आणि पुरंदर यांनी केले होते.
इति पठति शृणोति वा य इत्थं शिवपुरुषं पुरुहूतवल्लभः स्यात्
जो कोणी हे वाचतो किंवा ऐकतो, तो शिव आणि पुरुहूताचा (इंद्राचा) प्रिय होतो.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे शिवनक्षत्रपुरुषव्रतवर्णनं नाम नवोत्तरशततमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तर पर्वात, श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात, 'शिव नक्षत्रपुरुष व्रताचे वर्णन' नावाचा हा नव्याने एकशे नववा अध्याय संपला.
सम्पूर्णव्रतवर्णनम् गृहीतं रभसा कृष्ण ह्यन्यद्वा व्रतमुत्तमम्
पूर्ण व्रताचे वर्णन — कृष्णा, दुसरे एक उत्तम व्रत उत्साहाने स्वीकारले आहे.
संपूर्णं जायते येन यदचीर्णं पुरा स्थितम्
ज्यामुळे पूर्वी जे अर्धवट राहिले होते तेही पूर्ण होते.
रहस्यानां रहस्यं ते कथयामि व्रतोत्तमम्
मी तुला सर्वांत श्रेष्ठ, गुप्तातील गुप्त असे व्रत सांगतो.
सम्पूर्णं नाम तच्चापि व्रतं सम्यक्फलप्रदम्
ते व्रत 'पूर्ण' असे नाव असून, ते संपूर्ण फल देणारे आहे.
अवश्यं तच्च कर्तव्यमक्षीणफलकांक्षिभिः तत्संपूर्णं भवेत्सर्वं व्रतेनानेन पाण्डव
अक्षय फळाची इच्छा असणाऱ्यांनी हे व्रत नक्कीच करावे; या व्रताने, पांडवा, सर्व काही पूर्ण होते.
उपद्रवैर्बहुविधैर्मदान्मोहाच्च पार्थिव तत्संपूर्णं भवेत्पार्थ सत्यंसत्यं न संशयः
राजा, अनेक प्रकारच्या संकटांतून, गर्व आणि मोहातूनही, हे सर्व पूर्ण होते, पार्था; हे खरे आहे, यात शंका नाही.
कांचनं रौप्यकं रूपं शिल्पिना तद्धटापयेत्
सोनं, चांदी आणि मूर्ती शिल्पकाराकडून तयार करून घ्यावी.
रूपं स्त्रीपुंसयोर्वापि प्रारब्धं यद्व्रते किल
स्त्री किंवा पुरुष यांचं जे रूप व्रताच्या सुरुवातीला ठरवलं होतं—
द्विभुजं पङ्कजारूढं सौम्यप्रहसिताननम्
—दोन हात असलेलं, कमळावर बसलेलं, सौम्य आणि हसतमुख असं—
तन्मासे च पुनः प्राप्ते ब्राह्मणो विधिना गृहे 4.110.
तो महिना पुन्हा आल्यावर, ब्राह्मणाने आपल्या घरी नियमाप्रमाणे—
गंधचंदनपुष्पैश्च चर्चयेत्कुंकुमादिना
सुगंधी चंदन, फुलं, कुंकू वगैरे लावावं—
धूपदीपाक्षतैर्वस्त्रै रत्नैरप्युपहारकैः
धूप, दिवे, अक्षता, वस्त्र, रत्नं आणि इतर अर्पणांनी—
उपसन्नस्य दीनस्य प्रायश्चित्तकृताञ्जलेः
समोर आलेल्या, दुःखी, प्रायश्चित्तासाठी हात जोडलेल्या व्यक्तीसाठी—
परत्र भयभीतस्य भग्नखण्डव्रतस्य च
पुढच्या जन्मी घाबरलेल्या किंवा ज्याचं व्रत तुटलं आहे अशासाठी—
तपश्छिद्रं व्रतच्छिद्रं यच्छिद्रं भग्नके व्रते स्वाहा
तपश्चर्येतली चूक, व्रतातली चूक, तुटलेल्या व्रतातली चूक—स्वाहा.
(अमुकदेवाय नमः विदिक्षु चोपर्य्यधस्ताद्दिक्पालेभ्यो नमोनमः
(अमुक देवतेस वंदन; सर्व दिशांच्या, वरखाली दिशांच्या रक्षणकर्त्यांना पुन्हा पुन्हा नमस्कार.)
इदमर्घ्यमिदं पाद्यं नैवेद्यं ते नमोनमः
हे अर्घ्य, हे पाद्य, हे तुझ्यासाठी नैवेद्य; तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
वक्षःकुक्षिदृष्टिपृष्ठबाह्वंसांकशिरोरुहान्
छाती, पोट, डोळे, पाठ, हात, खांदे आणि डोक्याचे केस—
पूजितस्त्वं यथाशक्त्या नमस्तेऽस्तु सुरोत्तम
माझ्या शक्तीनुसार तुझी पूजा केली आहे; देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या तुला नमस्कार.
एवं क्षमापयित्वा तु देवरूपं विधानतः 4.110.
अशा प्रकारे क्षमा मागून, देवाचं रूप विधीप्रमाणे पूजावं.
स्थित्वा पूर्वमुखो विप्रो गृह्णीयाद्दर्भपाणिना मंत्रेणानेन कौंतेय सोपवासः प्रयत्नतः
पूर्वेकडे तोंड करून, ब्राह्मणाने हातात दुर्वा घेऊन, या मंत्राने, उपवास करून आणि काळजीपूर्वक अर्पण घ्यावं.
इदं व्रतं मया खंडं कृतमासीत्पुरा द्विज
हे द्विजा, हे व्रत मी पूर्वी कधीतरी मोडलं होतं.
ब्राह्मणोऽपि प्रतीच्छेत्तु मंत्रेणानेन तद्व्रतम् संपूर्णस्य प्रसादेन भव पूर्णमनोरथः
ब्राह्मणाने हे व्रत या मंत्राने स्वीकारावं; ते पूर्ण झाल्यामुळे तुझ्या सर्व इच्छा पूर्ण होवोत.
ब्राह्मणा यत्प्रभाषंते ह्यनुमोदंति देवताः
ब्राह्मण जे सांगतात, देवता ते मान्य करतात.
जलधिः क्षारतां नीतः पावकः सर्वभक्षताम्
समुद्राला खारट केलं गेलं; अग्नीला सर्व काही भक्षण करण्याचं सामर्थ्य दिलं गेलं.
ब्राह्मणानां तु वचनाद्ब्रह्महत्या प्रणश्यति
ब्राह्मणांच्या वचनाने ब्रह्महत्या या पापाचा नाश होतो.
व्यासवाल्मीकिवचनाद्ब्राह्मणवचनाच्च गर्गगौतम पराशरधौम्यांगिरसवाष्ठिनारदादिमुनिवचनात्संपूर्णं भवतु ते व्रतम्
व्यास, वाल्मीकि आणि ब्राह्मणांचे तसेच गर्ग, गौतम, पराशर, धौम्य, अङ्गिरस, वाष्टि, नारद व इतर ऋषींच्या वचनाने तुझे व्रत पूर्ण होवो.