रूपकारणभूताय कर्मणा प्रयतो भवेत्
रूपाचे कारण असणाऱ्या कर्मासाठी मन लावून प्रयत्न करावा—
कथयामि यथाप्रोक्तं वरिष्ठेन महात्मना
मी जसे श्रेष्ठ महात्म्याने सांगितले तसे सांगतो—
वशिष्ठमृषिमासीनं सप्तर्षिप्रवरं द्विजम्
सप्तर्षींमध्ये श्रेष्ठ असलेला वसिष्ठ ऋषी बसला होता—
तस्यास्तु परिपृच्छन्त्या जगाद मुनिसत्तमः 4.108.
ती विचारत असताना, त्या श्रेष्ठ मुनीने उत्तर दिले—
सुरूपता नृणां येन योषितां चोपजायते
पुरुष आणि स्त्रियांमध्ये सौंदर्य कशामुळे प्राप्त होते—
अनभ्यर्च्य तु गोविंदमनाराध्य च केशवम्
गोविंदाची पूजा न करता, केशवाची आराधना न करता—
तस्मादाराधनीयोऽग्रे विष्णुरेव यशस्विनि
म्हणून, हे यशस्विनी, प्रथम विष्णूचीच आराधना करावी—
यस्तु वाञ्छति धर्मज्ञे रूपं सर्वांगसुन्दरम्
जो धर्मज्ञ सर्वांगसुंदर रूपाची इच्छा करतो—
सुस्नातः प्रयताहारः संपूजयति योऽच्युतम्
जो स्नान करून, अन्न शुद्ध करून, अच्युताची भक्तीने पूजा करतो—
योषिता हि परं रूपमिच्छन्त्या जगतः पतिः
स्त्रीला जर उत्तम सौंदर्य हवे असेल, तर जगाचा स्वामी—
मुने येन विधानेन तन्ममाख्यातुमर्हसि
मुनी, हे कसे करावे, हे कृपया मला सांगावे अशी मी विनंती करतो.
यथा कुर्वीत रूपार्थं तन्निशामय तत्त्वतः
सौंदर्यासाठी काय करावे लागते, ते मी तुला खरीखुरी रीतीने सांगतो, नीट ऐक.
नक्षत्रमेकमेकं वै स्नातः सम्यगुपोषितः
स्नान करून, उपवास करून, प्रत्येक नक्षत्राची एकेक करून पूजा करावी.
मूले पादौ तथा जंघे रोहिण्यामर्चयेच्छुभे 4.108.
मूळ नक्षत्रात पाय आणि पिंड्या, तसेच शुभ रोहिणीमध्ये पूजाविधी करावा.
फाल्गुनीद्वितये गुह्यं कृत्तिकासु तथा कटिम्
फाल्गुनी नक्षत्रात गुप्तांग, कृतिका नक्षत्रात कंबरेची पूजा करावी.
अनुराधासूरः पृष्ठं धनिष्ठास्वभिपूजयेत्
अनुराधा आणि सूर्य नक्षत्रात पाठ, धनिष्ठेत त्याप्रमाणे पूजा करावी.
पुनर्वसावंगुलीश्च आश्लेषासु तथा नखान्
पुनर्वसू नक्षत्रात बोटांची, आश्लेषेत नखांची पूजा करावी.
पुष्ये मुखं तथा स्वातौ दशनानभिपूजयेत्
पुष्य नक्षत्रात तोंड, स्वाती नक्षत्रात दातांची पूजा करावी.
मृगोत्तमांगे नयने पूजयेद्भक्तितः शुभे
मृगशीर्ष नक्षत्रात डोळे—हे शरीरातील श्रेष्ठ अंग—भक्तीने पूजावेत, हे शुभे.
संपूजनीया विद्वद्भिरार्द्रायां च शिरोरुहाः
विद्वान लोकांनी आर्द्रा नक्षत्रात डोक्यावरील केसांची पूजा करावी.
वर्जनीयं प्रयत्नेन रूपघ्नं तद्विनिर्दिशेत्
जे सौंदर्य नष्ट करते, ते अगदी काळजीपूर्वक टाळावे, हे स्पष्ट सांगावे.
सोमं नक्षत्रराजानं स्वमन्त्रैरर्चयेद्बुधः
चंद्र, जो नक्षत्रांचा राजा आहे, त्याची स्वतःच्या मंत्रांनी बुद्धिमान व्यक्तीने पूजा करावी.
नक्षत्रज्ञाय विप्राय दानं दद्याच्च शक्तितः
नक्षत्रांचे ज्ञान असलेल्या ब्राह्मणाला, आपल्या शक्तीनुसार, दान द्यावे.
उपोष्य वाचोप विशेन्नक्षत्रमपरं पुनः 4.108.
उपवास केल्यानंतर, वाणीने दुसऱ्या नक्षत्रात प्रवेश करावा.
समाप्ते तु व्रते दद्याच्छक्त्या सोपस्करान्वितम्
व्रत पूर्ण झाल्यावर, आपल्या शक्तीनुसार, आवश्यक वस्तूंसह दान द्यावे.
ब्राह्मणं ब्राह्मणीं चैव वस्त्रालंकारभूषणैः
ब्राह्मण आणि ब्राह्मणीला वस्त्र व दागिन्यांसह दान द्यावे.
सप्तधान्यं यथालाभं गां सवत्सां पयस्विनीम्
जशी मिळतील तशी सात प्रकारची धान्ये, आणि वासरासह दूध देणारी गाय द्यावी.
मंत्रेणानेन विप्राय सुशीलाय निवेदयेत् तथा सुरूपतारोग्य सुखसंपदिहास्तु मे
हा मंत्र म्हणून, सद्गुणी ब्राह्मणाला ही वस्तू अर्पण करावी. त्यामुळे मला सौंदर्य, आरोग्य, सुख आणि समृद्धी लाभो.
यथा न लक्ष्म्या शयनं तव शून्यं जनार्दन
जनार्दना, जशी तुझ्या शय्येवर लक्ष्मी कधीच नसते तशी वेळ येत नाही,
एवं निवेद्य तत्सर्वं प्रणिपत्य क्षमापयेत्
अशी सर्व वस्तू अर्पण करून, नम्रपणे वाकून क्षमा मागावी.