एतद्दृष्टं मया शक्र वसंत्या सुरसद्मनि
हे मी पाहिलं आहे, इंद्रा, देवांच्या महालात राहत असताना.
ततः कुतूहलपरो देवराट् तां तपस्विनीम्
मग कुतूहलाने भरलेला देवराज त्या तपस्विनी स्त्रीकडे गेला.
बभूवुरेते चरितमेतेषां वेद्मि तेन वै
मी त्यांच्या या सगळ्या कृत्यांना ओळखतो, म्हणून ते तसे झाले.
अहो सर्वव्रतानां तु ह्युपोषितमथाद्भुतम् 4.107.
वा! सर्व व्रतांमध्ये हे उपवास खरोखरच अद्भुत आहे.
एवमुक्ता ततस्तेन देवेन्द्रेण तपस्विनीं
देवेंद्राने असे सांगितल्यावर ती तपस्विनी—
मासर्क्षे ह्यच्युतो देवः प्रतिमासं सुरेश्वर
हे सुरेश्वरा, प्रत्येक महिन्याला मासार्क्षे अच्युताची पूजा होते.
तस्येयं कर्मणो व्युष्टिरच्युताराधनस्य मे
ही माझ्या अच्युतपूजेचे फळ आहे.
स्वर्गेन्द्रविभवैश्वर्यं संततिं याति चाच्युतिम्
स्वर्गाचा ऐश्वर्य, संपत्ती आणि अखंड वंश अच्युताच्या कृपेने मिळतो.
एतत्ते पूर्वदेवेन्द्रचरितं सकलं मया यथावत्कथितं देव पृच्छतस्त्रिदशेश्वर
हे देवांचा स्वामी, मागितल्यावर मी तुला पूर्वीच्या इंद्राची ही सर्व कथा सांगितली.
धर्मार्थकाममोक्षाश्च वाञ्छिता विबुधाधिप
हे विद्वानांचा अधिपती, धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष—सर्व इच्छित गोष्टी—
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा देवराजबृहस्पती
तिच्या त्या शब्दांना ऐकून देवराज आणि बृहस्पती—
तस्मात्पार्थ प्रयत्नेन प्रतिमासं समाहितः
म्हणून, पृथापुत्रा, तू प्रत्येक महिन्याला मन लावून आणि प्रयत्नपूर्वक—
ये सांभरायणिकथाचरितव्रतेस्मिन्वर्षाणि सप्त विधिना सुधियो नयंति
जे बुद्धिमान लोक सात वर्षे विधिपूर्वक सांभरायणीच्या व्रत, कथा आणि आचारांचे पालन करतात—
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्ण युधिष्ठिरसंवादे सांभरायणीव्रतवर्णनं नाम सप्ताधिकशततमोऽध्यायः
याप्रमाणे श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वात, श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात, 'सांभरायणी व्रताचे वर्णन' नावाचा एकशेसातवा अध्याय संपला.
नक्षत्रपुरुषव्रतवर्णनम् कर्मणा जायते केन तन्ममाख्यातुमर्हसि
नक्षत्रपुरुष व्रताचे वर्णन. कोणत्या कर्मामुळे अशी जन्मप्राप्ती होते, ते मला सांग.
सुरूपाणां सुगात्राणां सुवेषाणां तथैव च
जे सुंदर रूपाचे, सुडौल अंगाचे आणि उत्तम वस्त्र परिधान केलेले असतात—
समस्तैः शोभनैरंगैर्नराः केचिद्यदूत्तम
काही पुरुष सर्व उत्तम अंगांनी युक्त असूनही, श्रेष्ठ ठरत नाहीत—
नराणां योषितां चैव समस्ताङ्गः सुरूपता
पुरुष आणि स्त्रियांचे संपूर्ण सौंदर्य—
लावण्यगतिवाक्यानि सति रूपे महामते
हे महाबुद्धी, रूप असताना चालण्यात आणि बोलण्यातली लावण्यता—
वाक्यलावण्यसंस्कारविलासललिता गतिः
वाक्यांची गोडी, सुसंस्कार, उठावदारपणा आणि आकर्षक चाल—
रूपकारणभूताय कर्मणा प्रयतो भवेत्
रूपाचे कारण असणाऱ्या कर्मासाठी मन लावून प्रयत्न करावा—
कथयामि यथाप्रोक्तं वरिष्ठेन महात्मना
मी जसे श्रेष्ठ महात्म्याने सांगितले तसे सांगतो—
वशिष्ठमृषिमासीनं सप्तर्षिप्रवरं द्विजम्
सप्तर्षींमध्ये श्रेष्ठ असलेला वसिष्ठ ऋषी बसला होता—
तस्यास्तु परिपृच्छन्त्या जगाद मुनिसत्तमः 4.108.
ती विचारत असताना, त्या श्रेष्ठ मुनीने उत्तर दिले—
सुरूपता नृणां येन योषितां चोपजायते
पुरुष आणि स्त्रियांमध्ये सौंदर्य कशामुळे प्राप्त होते—
अनभ्यर्च्य तु गोविंदमनाराध्य च केशवम्
गोविंदाची पूजा न करता, केशवाची आराधना न करता—
तस्मादाराधनीयोऽग्रे विष्णुरेव यशस्विनि
म्हणून, हे यशस्विनी, प्रथम विष्णूचीच आराधना करावी—
यस्तु वाञ्छति धर्मज्ञे रूपं सर्वांगसुन्दरम्
जो धर्मज्ञ सर्वांगसुंदर रूपाची इच्छा करतो—
सुस्नातः प्रयताहारः संपूजयति योऽच्युतम्
जो स्नान करून, अन्न शुद्ध करून, अच्युताची भक्तीने पूजा करतो—
योषिता हि परं रूपमिच्छन्त्या जगतः पतिः
स्त्रीला जर उत्तम सौंदर्य हवे असेल, तर जगाचा स्वामी—